Woensdag 23/06/2021

Onderwijs

Jongeren geloven weer in politiek

Vlaamse tieners hebben plots meer vertrouwen in onder meer het federaal parlement. Beeld Photo News
Vlaamse tieners hebben plots meer vertrouwen in onder meer het federaal parlement.Beeld Photo News

Een opsteker voor het federaal parlement, de federale regering, de Europese Commissie en het Europees Parlement. De Vlaamse jeugd heeft in die instellingen plots spectaculair meer vertrouwen.

Het jeugdige geloof in de politiek wordt duidelijk uit de International Civic and Citizenship Education Study (ICCS) van IEA. In totaal namen 24 landen of regio’s deel, onder wie ook 2.932 Vlaamse leerlingen. Zij behoren op vlak van burgerschap nu tot de internationale subtop.

In 2009 bleven de Vlaamse jongeren op zo goed als elk ondervraagd gebied onder het gemiddelde. Zo bleek dat zij eerder beperkt politiek geïnteresseerd waren. Daar is nu verandering in gekomen. Het vertrouwen in de politiek ligt nu hoger dan het internationale gemiddelde. Terwijl in 2009 nog 51 procent aangaf geloof te hebben in de federale regering, is dat nu naar 72 procent gestegen. Het vertrouwen in het federale parlement steeg dan weer met 20 procentpunten naar 70 procent, terwijl de Europese Commissie met een bijna even grote stijging en een score van 71 procent genoegen mag nemen.

Waar ouders over spreken

Wat ligt hieraan ten grondslag? Onderzoekers van de KU Leuven, die het Vlaamse luik van de studie verzorgden, verwijzen naar de actualiteit. "In 2009 rommelde het op politiek gebied in België", zegt onderzoeker Ellen Claes. "Er was al een moeizame regeringsvorming achter de rug en er woedde een economische crisis. Veertienjarigen krijgen dat ook mee. Waar ouders aan de ontbijttafel over spreken, heeft een grote impact op jongeren en op hun vertrouwen in de politiek."

Ook in andere landen stijgt het vertrouwen, zij het lang niet altijd zo spectaculair. Opvallend is wel dat in een ander onderzoek, de peiling 'Burgerzin en burgerschapseducatie', die bij 4.100 achttienjarigen werd afgenomen, het vertrouwen in parlementen en de regeringen lager en meer in lijn van de volwassenen ligt. "Het valt heel moeilijk te vergelijken", zegt Claes. "Maar het zou kunnen dat zij kritischer naar de politiek kijken, omdat zij er actiever mee te maken krijgen en eraan participeren."

Er heerst wel een zekere passiviteit bij de Vlaamse veertienjarigen. Op internationale schaal lopen zij nog altijd minder warm voor electorale deelname. Zo denkt circa 80 procent te gaan stemmen bij de lokale en federale verkiezingen, terwijl 62 procent wil deelnemen aan de Europese verkiezingen. Ook zijn de Vlamingen van alle onderzochte landen en regio's nog altijd het minst geïnteresseerd om zelf aan de slag te gaan met politiek. Ze voelen er minder voor om zich aan te sluiten bij een politieke partij, campagne te voeren of zelf op te komen als kandidaat.

Stemrecht vanaf zestien

Een vaststelling die volgens de Leuvense onderzoekers zorgen mag baren. Wie zelf minder of niet participeert, zou sneller steun geven aan populistische partijen. Scholen kunnen daar zelf harder aan werken. Zo krijgen jongeren vandaag te weinig mogelijkheden om actief deel te nemen aan het bestuur van de school. Zij missen een oefenplaats voor geëngageerd burgerschap, meent Claes. "Ze zijn braaf en willen de wet volgen, maar zich engageren lijkt een brug te ver. Terwijl dat juist noodzakelijk is om onze democratische samenleving gaande te houden. We moeten hierop inzetten en stemrecht op zestien jaar kan daarin een rol spelen."

Maar daar mag het niet bij blijven. Aaron Ooms, voorzitter van de Jongsocialisten, merkt dat jongeren nu geïnteresseerder zijn dan enkele jaren geleden. Er komen bijvoorbeeld meer aanvragen voor schooldebatten binnen. "Alle partijen moeten hiermee aan de slag gaan. Stemrecht vanaf zestien jaar is belangrijk, zolang dat gepaard gaat met meer burgerschapsvorming op school, maar jongeren moeten ook meer kansen krijgen. In regio’s waar dat gebeurt, ligt het engagement en het ledenaantal een stuk hoger. Alleen zie je dat dit op veel plaatsen niet gebeurt. Op die manier verlies je dat vertrouwen."

Minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) noemt het gestegen vertrouwen positief en geeft aan dat haar partij ook gewonnen is voor jongerenstemrecht. "Het is belangrijk dat jongeren engagementen opnemen, ook in de politiek. Ik deel de mening van de Vlaamse Scholierenkoepel dat leerlingen kansen moeten krijgen op school in de 'oefendemocratie'. Ze leren er praktische vaardigheden, zoals het woord voeren, die zullen helpen om later in de samenleving mee verantwoordelijkheid op te nemen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234