Donderdag 22/04/2021

AchtergrondJongerenwelzijn

Jongeren eisen al hun vrijheid op. En wel onmiddellijk: ‘We luisteren niet meer’

Jongeren op het nepfestival La Boum in het Ter Kamerenbos, donderdagavond. Beeld Franky Verdickt
Jongeren op het nepfestival La Boum in het Ter Kamerenbos, donderdagavond.Beeld Franky Verdickt

De kloof tussen jongeren en de overheid komt nog maar eens onder hoogspanning te staan, nadat een nepfestival in het Brusselse Ter Kamerenbos donderdagavond in rellen is ontaard. ‘We willen niet meer luisteren omdat de regering haar beloftes niet nakomt.’

Voor studente Shauna Dewit (22) begon het nepfestival La Boum in het Ter Kamerenbos als een gezellig uitje met vrienden. “Het was al heel lang geleden dat ik hen gezien had. We respecteerden de maatregelen en alles verliep heel rustig, tot de sfeer ineens helemaal omsloeg. Opeens zagen we politieagenten te paard en vielen er gewonden aan beide kanten. Ik denk nu wel dat iedereen gezien heeft dat het sommige jongeren te veel wordt. Ook ik ben het beu dat ze mijn vrijheid en plezier afnemen, al zijn er wel andere manieren om je stem te laten horen.”

Hoewel La Boum volgens de organisatoren als “enige doel had om de mensen aan het lachen te brengen”, ontaardde het nepfestival in het Brusselse Ter Kamerenbos donderdagavond al snel in stevige opstootjes tussen politie en groepen jongeren. En het is niet het eerste incident. Het Leuvense Ladeuzeplein moest de voorbije weken al meermaals ontruimd worden omdat groepen jongeren er te dicht op elkaar zaten, en ook op het Gentse Sint-Pietersplein zag de politie zich al meermaals genoodzaakt om in te grijpen. Het zijn taferelen die op een onderliggend probleem wijzen. Een deel van de jongeren kan het almaar moeilijker opbrengen om hun vrijheid op te geven. Zeker nu ze na maandenlange beperkte bewegingsvrijheid nog eens strengere maatregelen voorgeschoteld krijgen.

“Jongeren hebben het meest nood aan autonomie en verbondenheid”, zegt motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste (UGent). “Voor hen is sociale contacten opbouwen nog essentiëler dan voor bijvoorbeeld volwassenen die al een gezin hebben. Door de coronamaatregelen wordt hun ontwikkeling dus erg belemmerd.”

Bovendien krijgen steeds meer mensen het gevoel dat de gezondheidsrisico’s lager liggen, nu de vaccinatiecampagne bij de oudere leeftijdsgroepen op gang begint te komen. “We zien nu dat mensen de risico’s lager inschatten dan bij gelijkaardige hospitalisatiecijfers bij eerdere golven”, zegt Vansteenkiste. “Een ander deel is zo verzadigd van coronanieuws dat ze het sowieso minder opvolgen. Bij jongeren speelt dat lagere risicobesef nog meer, omdat ze nu eenmaal minder kans hebben om ziek te worden.”

Ter Kamerenbos, donderdagavond. Beeld Franky Verdickt
Ter Kamerenbos, donderdagavond.Beeld Franky Verdickt

Ook de kakofonie van versoepelingen en verstrengingen ondermijnt de motivatie. Dat er van de vooraf bepaalde doelstellingen (800 besmettingen, 75 ziekenhuisopnames) werd afgeweken om de kappers te openen, wordt door gedragspsychologen al langer als een misser bestempeld. Dat de buitenbubbel van 10 en meer contactonderwijs in het hoger nauwelijks twee weken na de aankondiging alweer teruggeschroefd moesten worden, kwam bij heel wat jongeren hard aan.

Een recente peiling van de Franstalige universiteiten UCLouvain, de ULB en de ULiège bij 25.000 studenten bevestigt eerdere zorgwekkende signalen: meer dan de helft van de studenten geeft aan gevoelens van angst en depressie te ervaren, 61 procent voelt zich bij momenten zelfs woedend. Iets wat de 26-jarige Jean-Charles de Maere, die donderdag ook met enkele vrienden was samengekomen in het Ter Kamerenbos, wel kan plaatsen. “De reden dat ik het almaar moeilijker vind om de maatregelen volgen, is omdat regeringsleden hun beloftes niet nakomen. Ze kondigen heropeningen aan en sluiten vervolgens weer alles. Hoe meer tijd er verstrijkt, hoe minder ik het belang begrijp van deze regels die ons sinds een jaar worden opgelegd en die nu zelfs (door een Brusselse rechtbank, DDC/JL/SB/KAL) onwettig verklaard worden.”

Dan is er nog de specifieke context van Brussel, waar veel kwetsbare jongeren met de familie verblijven in kleine appartementen, zonder tuin of balkon. “Het is al meer dan een jaar dat je als jonge gast in Brussel niet weet wat je eigenlijk nog kan doen”, zegt Ilyas Mouani van jeugdwerking Nakama. “Voor kwetsbare jongeren is sport of jeugdwerking de enige uitlaatklep, maar ook dat is grotendeels stilgevallen. Nu ook de scholen gesloten zijn, kun je al helemaal nergens naartoe. Is het gek dat jongeren dan naar parken trekken?”

Ter Kamerenbos, donderdagavond. Beeld Franky Verdickt
Ter Kamerenbos, donderdagavond.Beeld Franky Verdickt

Die drukte – het totale aantal aanwezigen op La Boum werd op een paar duizend geschat – brengt de politie in een lastig parket. “Niet ingrijpen creëert een imago dat alles toegestaan is”, zegt Vansteenkiste. “Maar transparant handelen en rustig in dialoog gaan als er een grote massa is, is evenmin mogelijk.”

Opnieuw

Gisteravond kreeg de La Boum een vervolg met een oproep voor ‘l’Abîme’ (‘De afgrond’) op sociale media. Enkele honderden jongeren keerden terug naar het Ter Kamerenbos. “Bij elkaar komen is een vitale behoefte”, schreven de mensen achter l’Abîme. “We willen de gezondheidsstrategie niet in twijfel trekken, ook al wijkt onze mening af van de beslissingen van onze regeringen. Wij eisen ons recht op een ontmoeting met geïnformeerde burgers op en onze vrijheid. Het is een van de pijlers van onze grondwet, van onze fundamentele vrijheden. Van onze menselijkheid.”

De politie was opnieuw massaal aanwezig en verrichtte rond 19 uur twee arrestaties, met telkens luidkeels protest. De federale politie had drie waterkanonnen klaarstaan en zette die ook in, toen groepjes jongeren met stenen begonnen te gooien. “Maar er waren veel minder mensen dan de dag ervoor”, zei woordvoerster Ilse Van de Keere van de politie Brussel-Elsene.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234