Zaterdag 06/03/2021

Jongens geef je les met variatie en humor

Jongens zijn de nieuwe kansengroep in het onderwijs. Ze presteren systematisch slechter dan meisjes en dreigen achterop te raken. Nederland trekt aan de alarmbel, Vlaanderen volgt stilaan. 'Nu ontnemen we jongens kansen.'

Na decennia van vrouwenemancipatie lijkt het onderwijs nu klaar voor het omgekeerde: het zijn de jongens die een extra zetje in de rug moeten krijgen. De cijfers zijn niet mals. Verlaat zowat een op de tien meisjes de school zonder diploma secundair onderwijs, dan is dat bij jongens ruim een op de zes. En daar waar ongeveer 28 procent van de meisjes wel eens een jaar moet dubbelen, bedraagt dat aantal bij jongens 43 procent. Ook inzake doorverwijzing naar het buitengewoon onderwijs, de aanwezigheid in het ASO en in het hoger onderwijs scoren jongens ondermaats.

Dat jongens stilaan het zwakke broertje zijn, is duidelijk. Begin dit jaar werd daarom een onderzoek gestart aan de universiteiten van Gent, Leuven en Brussel. "Het is onder andere de bedoeling dat we in verschillende scholen experimenten opzetten om te testen wat werkt bij jongens en wat bij meisjes", legt Mieke Van Houtte van de UGent uit. "We denken onder meer aan het opzetten van een kunstproject om het leren op een andere manier aan te pakken en we zullen ook leerkrachten observeren om te zien of ze anders omgaan met jongens dan met meisjes. Velen wijzen de feminisering van het onderwijs met de vinger als het op de achteruitgang van jongens aankomt, maar in feite heeft nog geen enkel onderzoek onomstotelijk kunnen vaststellen dat dat zo is."

Het onderzoek loopt nog tot 2016, maar daarna moeten er aanbevelingen zijn voor het beleid. Ook het hoger onderwijs trekt zich langzaam aan het lot van jongens aan. De KU Leuven heeft zo een werkgroep gender opgericht. "We hebben vastgesteld dat na het eerste jaar meer jongens afhaken dan meisjes", zegt vicerector Tine Baelmans. "Het verschil is significant en we bekijken momenteel welke actiepunten er kunnen ondernomen worden."

Nederland staat al een stap verder. Net voor de zomervakantie liet de minister van Onderwijs daar weten dat scholen voortaan rekening zouden moeten houden met het feit dat jongens anders leren dan meisjes. Het expertisecentrum Jongenstalent, dat opgestart wordt, moet daarvoor de nodige ondersteuning bieden. "We hebben al een onderzoek gedaan naar wat precies werkt bij jongens", zegt onderwijsadviseur Monique Sanders. "Daaruit blijkt dat ze meer behoefte hebben aan structuur en dat is nu net waar het het hedendaagse onderwijs aan ontbreekt. Wat nergens werkt, is een terugkeer naar gescheiden onderwijs."

Een verbale cultuur en veel zelfstandig werken, twee zaken die overal in scholen ingang gevonden hebben, werkt niet zonder meer voor jongens, meent Sanders. "Dat past beter bij meisjes. Jongens zijn daar allemaal niet zo goed in. Zeker niet wanneer ze een jaar of dertien zijn en volop in de puberteit zitten. Hun brein loopt in die jaren gewoon achter."

Terugkeren naar hoe het was, is evenwel geen optie. "Vaardigheden zoals plannen en zelfstandig werken zijn belangrijk en je hebt ze in het latere leven nodig, maar misschien moeten we aanvaarden dat jongens dat niet zo makkelijk kunnen als meisjes. En dus moeten we ze wat meer begeleiden. Uiteindelijk maakt het niet uit hoe iemand iets leert, zolang het maar gebeurt. Dus: in plaats van te zeggen 'over drie maanden moet dat project klaar zijn' en iedereen zijn gang laten gaan, help je bij het opstellen van een planning en bouw je structuur in."

Naast structuur zijn jongens ook vatbaar voor humor én is variatie belangrijk. "Dat is bij puberjongens fysiek bepaald", legt Sanders uit. "Er is minder doorbloeding van de hersenen en daardoor zakt de aandacht sneller weg wanneer er bijvoorbeeld langere tijd monotoon gepraat wordt."

Internationaal zijn jongens inmiddels als kansengroep op de agenda geplaatst. Al zijn er feministes die hun twijfels hebben. Zij menen dat vrouwen het gewoon beter doen dan mannen en dat er geen enkele reden is om jongens nu plots extra te ondersteunen. "Als je een kind kunt helpen, moet je dat gewoon doen", zegt Sanders, "maar misschien valt er wel iets voor te zeggen. Uiteindelijk is het ook maar de vraag of jongens dit echt nodig hebben. Want ondanks hun mindere prestaties in de opleiding, doen ze het later op de arbeidsmarkt toch nog altijd beter."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234