Maandag 26/10/2020

Wetenschap

Jonge vrouwen depressiever tijdens zwangerschap dan hun moeders

Brits onderzoek toont dat vrouwen tegenwoordig meer kampen met depressieve gevoelens tijdens zwangerschap dan de vorige generatie. Beeld Getty

Als jonge vrouwen vandaag zwanger worden, hebben ze meer kans op depressieve gevoelens dan hun moeders. Dat hebben Britse onderzoekers aangetoond. "Vrouwen moeten nu heel veel balletjes tegelijk in de lucht houden." 

Angst, slaapproblemen en het overheersende gevoel dat het allemaal te veel wordt. Voor jonge twintigers die zwanger worden, zijn dat steeds vaker de mentale kwalen die een zwangerschap met zich mee brengt. Dat, boven op het misselijk zijn, de vermoeidheid en de voeten die aanvoelen als duikboten. 

Een Britse studie, gepubliceerd op het JAMA Open Network, vergelijkt vrouwen die tussen 2012 en 2016 bevallen zijn, met hoe hun moeders zich twintig jaar vroeger voelden. Volgens de resultaten van het onderzoek zijn de zwangere vrouwen nu (allemaal tussen de 19 en de 24) veel kwetsbaarder voor depressieve gevoelens, dan de vrouwen die hen zelf het leven schonken. 

"Uit grote enquêtes weten we al dat jonge vrouwen tegenwoordig vaker kampen met depressies", zegt Rebecca Pearson van de Universiteit van Bristol, die meewerkte aan het onderzoek. "Als die vrouwen zwanger worden, hebben we ontdekt dat er echt een merkbaar verschil is met de generatie van hun moeders." 

Zwaarmoedige emoties

De Britse studie is vrij uniek, omdat ze verder bouwt op onderzoek dat in de jaren 90 al gevoerd is bij zwangere vrouwen in Engeland. Van de 2.390 vrouwen die toen bevraagd zijn, gaf 17 procent aan dat ze zich depressief voelden. Vandaag legden onderzoekers hun dochters en schoondochters dezelfde vragenlijst voor en ontdekten ze dat het percentage op 25 procent ligt. "Een andere interessante vaststelling", vertelt Pearson, "is dat de vrouwen van wie de moeders al last hadden van zwaarmoedige emoties voor de bevalling, zelf ook drie keer meer kans maakten om zich slecht te voelen tijdens de zwangerschap." 

Een verklaring waarom zoveel vrouwen niet op een roze wolk zitten, maar zich mentaal soms in het duister bevinden, kan de studie niet geven. Toch lijkt het voor Pearson niet moeilijk om een aantal schuldigen aan te wijzen. In vergelijking met de jaren 90 is de leefwereld van jonge vrouwen veranderd. Een kind is sowieso een grote verantwoordelijkheid, en veel vrouwen vandaag voelen zich al overbevraagd. "Ze leggen bijvoorbeeld veel meer druk op hun carrière", zegt Pearson. 

Het romantische beeld van een gelukkige zwangerschap wordt tegenwoordig nog eens extra versterkt door andere koppels die op Instagram gretig kiekjes delen van hoe gelukkig ze zijn met hun kindje. Maar als het droombeeld botst op de realiteit, dreigen sommigen zwaar te vallen. 

"Het is nog steeds een taboe om te zeggen dat je niet zeker weet of je je leven door een kind wil laten omgooien", zegt Marjolein Brusse, als psychologe gespecialiseerd in alles wat met kinderwens en zwangerschap te maken heeft. "Zeker nu we in een wereld leven waarin contacten oppervlakkiger zijn en we steeds meer de mooiste kant van onszelf willen laten zien, blijven die gevoelens tijdens de zwangerschap knagen." 

Postnataal

De persoonlijke redenen waarom een vrouw zich slecht voelt kunnen uiteenlopend zijn, voegt Brusse er nog aan toe. Dat kan met haar verleden of  relatie te maken hebben. Maar volgens haar komt het erop aan om de negatieve gevoelens rond de zwangerschap te leren aanvaarden. "Dat is niet eenvoudig, maar eenmaal vrouwen dat kunnen doen, zijn ze wel opgelucht", zegt de psychologe. "Het is belangrijk om in te zien dat een zwangerschap een grote omwenteling is in je leven en dat zulke veranderingen altijd angsten oproepen en een verlies inhouden."

Uit onderzoeken is ook nog gebleken dat een depressie voor de geboorte van een kind, serieuze gevolgen kan hebben als het kind eenmaal op de wereld is. Als een mama depressief is in het tweede trimester van haar zwangerschap, ligt de kans op een depressie na de geboorte twee tot drie keer hoger. 

"Depressie bij de mama kan ook een invloed hebben op de hechting tussen ouder en kind", zegt professor Titia Hompes (KU Leuven). "Als die niet goed zit, kan het kind er later gedragsproblemen aan overhouden."

Ook volgens Hompes kan dit Britse onderzoek een belangrijke richting aanwijzen. "Voor jonge vrouwen wordt het steeds moeilijker om alle balletjes tegelijk in de lucht te houden. Zeker perfectionistische mama's zien we er daardoor vaker onderdoor gaan. Een baby grootbrengen is nu eenmaal niet iets wat je perfect kan doen. En dat boezemt hen angst in."

Karlijn De Goede (38): ‘Ik raakte helemaal uit balans’

“Ik ben nochtans zelf vroedvrouw, dus je zou denken dat ik goed voorbereid zou zijn. Niet dus”, grapt Karlijn. Ze heeft twee kinderen van dertien en tien jaar uit een eerdere relatie en een kind van twee met haar huidige partner. “Die derde zwangerschap kwam onverwachts en ik verloor mijn evenwicht. Het kindje was zeker welkom, maar wat met de andere plannen die ik had gemaakt? Ik had net een nieuw project als vroedvrouw opgestart. Zou dat lukken? Ik sliep ook minder en had last van hormonale schommelingen. Dan maal je meer. Gevoelens worden uitvergroot. Bovendien had ik me bij mijn tweede zwangerschap eenzaam gevoeld omdat mijn relatie toen stukliep. Ook nu was ik weer bang voor relationele strubbelingen. Dankzij een paar sessies bij de psycholoog raakte ik weer in evenwicht. Nu leek het wel haalbaar, nog een kindje en nieuw werk combineren. Je moet goed voor jezelf zorgen, ook al dicteert de buitenwereld dat je dolblij zwanger moet zijn. En goed voor jezelf zorgen kan zijn: naar de psycholoog gaan met je zwangerschapszorgen.” 

Iris Toegaert (28): ‘Totaal onverwachts sloeg ik in paniek’

“Ik en mijn vriend wilden heel graag een tweede kindje toen onze oudste dochter bijna twee was en ik raakte vlot opnieuw zwanger. Perfect”, zegt Iris. “Maar plots werd ik overvallen door angst voor de toekomst. Zou ik wel een goede moeder voor mijn tweede dochter zijn? Ging ik de oudste genoeg aandacht kunnen geven? Zou de nekplooitest wel positief zijn? Ik piekerde heel erg over alles wat maar kon misgaan. Daardoor werd ik kwaad op mezelf, want had ik niet veel geluk? Mijn eerste zwangerschap kwam in een moeilijke periode in mijn leven en was toen het grote lichtpunt. Nu was het helemaal anders. Gelukkig vond ik steun bij mijn partner en via de gynaecoloog ben ik naar een psycholoog gegaan om met de angsten te leren omgaan. Ik nam antidepressiva. Toen mijn baby vier dagen moest afkicken in de couveuse, vond ik dat erg. Maar de artsen hadden me uitgelegd dat geen antidepressiva nemen erger is voor je baby dan ze wel nemen, omdat een onbehandelde zwangerschapsdepressie de kans dat de baby later zelf depressief wordt vergroot. Ondertussen gaat het veel beter. Ik moedig zwangere vriendinnen aan om twijfels en angsten niet voor zich te houden." 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234