Maandag 30/03/2020

Daily Show

Jong, zwart en van de straat: Trevor Noah

Beeld © Photo News

Jon Stewart groeide als presentator van 'The Daily Show' uit tot een tv-icoon. Zestien jaar lang geselde hij op hilarische wijze iedereen die zijn boekje te buiten ging. Vanaf vanavond neemt de Zuid-Afrikaan Trevor Noah het roer over.

Hij is 'born a crime'. Zo opende komiek Trevor Noah, die vanavond de presentatie van The Daily Show overneemt van Jon Stewart, steevast zijn optredens. In zijn geboorteland Zuid-Afrika was het, ten tijde van de apartheid, verboden om als zwarte vrouw en blanke man een kind te krijgen. "Yeah, ik heb een witte man gestrikt!", persifleerde hij zijn moeder. Om daarna over zijn Zwitserse vader te zeggen:"Tja, je weet hoeveel de Zwitsers van chocola houden."

Bijna alles in het oeuvre van Noah gaat over de tegenstellingen die hij in zich draagt: hij spreekt vloeiend zeven talen (Sotho, Xhosa, Zulu, Tsonga, Engels, Duits en Afrikaans), kan elk accent perfect nabootsen, weet wat armoede en grote rijkdom is, en is licht gekleurd, waardoor hij overal ter wereld anders is genoemd: black, colored, albino, hispanic.

Nu krijgt hij een van de meest gewilde maar zwaarste jobs in de comedywereld. In de zestien jaar dat Jon Stewart The Daily Show presenteerde, is het uitgegroeid tot een progressief instituut voor satirische kritiek op de Amerikaanse media, politiek en volksaard. De grote vraag is: kan het Amerikaanse publiek wennen aan een comedian die volstrekt anders is dan zijn voorganger? Iemand die bovendien niet in een hokje te passen valt, want wie is hij nu eigenlijk?

Dat Comedy Central naar meer diversiteit streefde, wordt duidelijk aan hand van de lijst van kandidaten die de baan naar verluidt afwezen voordat Trevor Noah werd gevraagd. De zwarte komiek Chris Rock bedankte, net als de comédiennes Amy Poehler en Amy Schumer. Met Noah heeft de zender alsnog een troef in handen, in een wereld die blank, oud en mannelijk is.

Hij heeft al schrijvers uit Afrika en een aantal vrouwen aan zijn team toegevoegd. Een garantie voor succes is dat bepaald niet. "Ik moet toegeven dat ik soms doodsangsten uitsta", zei Comedy Central-voorzitter Michelle Ganeless in het blad GQ over zijn aanstelling. Zij ziet Noah als de belichaming van Generatie Y - globaal, digitaal, jong, progressief - en hoopt dat hij jongeren aan de tv kan blijven binden.

In het handjevol items dat Noah tot nu toe als correspondent maakte voor The Daily Show, ging het meestal over het achterhaalde beeld dat de VS en het Westen van Afrika hebben - een stokpaardje van Noah. Zo speelde hij een spel met Stewart, waarbij die moest raden of de foto in de VS of Afrika was genomen. Dat bleek - natuurlijk - lastiger dan Stewart had gedacht.

Ook maakte Noah een item over de Nigeriaanse islamitische terreurgroep Boko Haram, die begin dit jaar met duizenden doden voor een enorm bloedbad zorgden, maar ondergesneeuwd werden door de twaalf doden van Charlie Hebdo. En in zijn conference maakte hij zich druk over de reclames van Unicef. "Hoe krijgen ze die vlieg toch altijd precies op de bovenlip van dat arme Afrikaanse kindje? Zo knap!"

De hooggespannen verwachtingen laten hem niet koud. "Mijn hoofd voelt als de Syrische crisis", zei hij vorige week in een interview in het tv-programma Today. "Delen van mijn hersenen vluchten. Anderen delen raken totaal in paniek." Toch kan niemand hem iets maken. "Als comedy niet lukt, heb ik altijd nog armoede om op terug te vallen", zei hij in de documentaire You Laugh But It's True, over de aanloop naar zijn eerste grote solovoorstelling in 2009 (te zien op Netflix). "Ik ben heel goed in armoede."

Noah is opgegroeid in township Soweto bij Johannesburg, met zeven familieleden in een huis van twee kamers, waar zijn oma nog steeds woont. Als zijn moeder zijn vader wilde zien, deed ze alsof ze de werkster was. Omdat het verdacht was dat zijn huid zo veel lichter was dan die van zijn moeder, noemde ze hem albino, vertelde hij in optredens.

Als hij met haar over straat liep en ze kwamen een politieagent tegen, liet zij direct zijn hand los, alsof ze niets met hem te maken had. "Ik werd even snel gedumpt als een zak wiet", grapte hij. En als hij zijn vader zag, bleef die aan de overkant staan. "Hij stond daar te zwaaien als een griezelige pedofiel."

Zijn ouders gingen uit elkaar en zijn moeder kreeg een nieuwe vriend, die gewelddadig was en de gezinsleden mishandelde. Toen de relatie voorbij was, draaide de man zo door dat hij op een avond Noahs moeder op straat twee keer beschoot, waarvan één keer door haar hoofd. De kogel ketste af op haar oogkas en kwam via haar neus naar buiten - ze overleefde. In het ziekenhuis zei ze tegen Noah: "Nu ben jij de knapste van de familie."

Arrogant

Hij heeft inderdaad zijn looks mee. Hij is lang en breed, en heeft een innemende babyface. Anders dan bijvoorbeeld Jon Stewart is zijn stijl als komiek niet gefrustreerd of woedend, maar vertelt hij alles met een onschuldige lach. Zo kan hij de pijnlijkste onderwerpen benoemen en ermee wegkomen.

Toch riep hij in Zuid-Afrika veel weerstand op. Vooral blanke komieken keken met argusogen toe hoe Noah bliksemsnel carrière maakte. "Het is idioot hoe arrogant hij is", zei Mel Miller, een van de bekendste komieken van Zuid-Afrika, in You Laugh But It's True. 25 jaar na de afschaffing van apartheid vond die het wel mooi geweest met grappen over ras.

Noah groeide desondanks snel uit tot de bekendste komiek van heel Afrika. Als twintiger had hij al zijn eigen late show, geïnspireerd op The Daily Show. In 2011 verhuisde hij naar de VS. Een jaar later deed hij stand-up in de shows van Jay Leno en David Letterman. Als buitenstaander werd het zijn specialiteit om de kronkels van de Amerikaanse cultuur te ontleden.

John Oliver doet als Brit hetzelfde in het satirische Last Week Tonight op HBO, waar het publiek hoogopgeleid en overwegend links is, net als bij Comedy Central. Op CBS fileert Engelsman James Corden in The Late Late Show dagelijks de Amerikaanse hysterie. Het lijkt erop dat Amerikanen klaar zijn voor de afwijkende, soms bestraffende blik - als het maar over henzelf gaat, althans. Dat zal niet zonder tegenslag gaan, maar dat weet Noah al zijn hele leven ten positieve te keren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234