Maandag 06/07/2020

'joint care' mikt op groepsdynamiek onder patiënten

'Wie alleen in het ziekenhuis is, vergroot zijn eigen leed uit, hier is het net andersom'

Beter samen in hetzelfde bedje ziek

Leuk is een knie- of heupoperatie nooit. Toch zijn patiënten en artsen die aan het 'joint care'-programma in het Brusselse Sint-Jan deelnemen laaiend enthousiast. De aanpak bestaat erin patiënten in groep te informeren en opereren en ook de revalidatie samen te doen verlopen. De patiënten beschikken daartoe over een 'woonkamer', waar ze niet alleen gemeenschappelijke oefeningen doen maar ook eten, praten en/of grappen maken. 'Een patiënt vertelde me dat de ingreep een formidabele ervaring was', vertelt diensthoofd orthopedie Daniel Paulet. 'Ik heb zoiets nog niet zo vaak gehoord in mijn carrière.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Kris Hendrickx

Marcel is 84 en kreeg zes weken geleden zijn tweede heupprothese. Als hij aan de ingreep terugdenkt, heeft hij het vooral over de groepssfeer en het onthaal door de chirurgen. Van de medische kant van de zaak herinnert hij zich nauwelijks nog iets. "De revalidatie was bijna een vriendschapsvergadering. Dat we de meeste dingen in groep deden heeft echt geholpen. Je trekt je aan elkaar op, je ziet dat de anderen ook problemen hebben, en je probeert het natuurlijk beter te doen dan de rest. Het is een beetje zoals toen ik nog lesgaf. Je probeert je leerlingen zoveel mogelijk te stimuleren."

'Joint care' is een concept dat uit de Verenigde Staten komt. De term 'joint' (Engels voor zowel gewricht als voor samengebracht, verbonden) verwijst zowel naar aard van de ingreep als naar het collectieve aspect van de aanpak. Helemaal nieuw is 'joint care' niet in ons land. In Roeselare wordt het systeem al enkele jaren met succes toegepast, in die mate dat de orthopedieafdeling er de aanvragen niet meer kan bijhouden. En ook Sint-Niklaas en Merksem startten onlangs met het principe. Essentieel bij het nieuwe zorgconcept is dat patiënten voor de ingreep uitgebreid worden geïnformeerd. "Op die manier nemen we de angst voor het onbekende weg", vertelt Paulet.

Om het groepsgevoel te stimuleren verlopen zowel de infosessie vooraf, het moment van de ingreep als de revalidatie gemeenschappelijk. De collectieve aanpak zorgt voor een hele rist van voordelen. De belangrijkste is dat patiënten elkaar motiveren. "Wie alleen in het ziekenhuis is, concentreert zich op zijn eigen leed en maakt het groter dan het is", zegt de hoofdkinesiste van Sint-Jan. "Vorige week nog hadden we een man die klagend in zijn kamer lag. 'Het gaat niet goed met me, zuster.' Zodra hij in de groep kwam bleek hij de hele tijd haantje-de-voorste." Ook het ziekenhuis wint bij de aanpak. Het kan behandelingen standaardiseren en zijn personeel efficiënter verdelen over de patiënten.

De grootste winnaar van het 'joint care'-concept is echter de sociale zekerheid, vertelt dokter Lefevere. "De patiënten zijn na vijf dagen de deur uit, terwijl dit soort behandeling anders al snel een tiental dagen ziekenhuisverblijf betekent."

Het is meteen een van de redenen waarom het principe van 'joint care' niet in alle ziekenhuizen ingang vindt. "Ziekenhuizen die niet genoeg patiënten hebben, zullen zich hoeden om een systeem in te voeren waardoor de patiënten vlugger vertrekken", weet de directeur van Sint-Jan. "Nochtans zou dat de filosofie moeten zijn. Onze klanten zijn immers niet ziek en na de operatie voelen ze zich juist beter dan voordien." Een andere reden voor de langzame invoering van het systeem is dat het specifieke infrastructuur vraagt om verschillende ingrepen tegelijk te laten uitvoeren.

Om de feelgoodfactor van het ziekenhuisverblijf nog wat te vergroten, worden de patiënten zoveel mogelijk uit de medische sfeer gehouden. Zo beschikken ze over een ruime 'living', waar ze naast de revalidatieoefeningen doen ook de maaltijden gebruiken. De woonkamer, de Kruidtuinlaan langs de kleine ring, biedt bovendien ook nog een knap uitzicht op Brussel. "De kamers zijn klein, zodat de patiënten elkaar automatisch hier komen opzoeken", vertelt hoofdverpleegster Hilde Banck. Anders dan bij zieke patiënten krijgen de 'joint care'-deelnemers ook geen ziekenhuiskleding, maar houden ze gewoon hun eigen comfortabele plunje aan. "Ik voelde me hier een beetje als onder familie", vertelt José (58), die in de groep van Marcel zat en trots met zijn nieuwe heup rondloopt.

De kans zit erin dat de filosofie van 'joint care' wordt uitgebreid naar andere domeinen, denkt dokter Paulet. "In principe kun je dit systeem toepassen voor alle ingrepen die je goed kunt timen. Of alle ziekenhuizen die grote tijdswinst en kortere verblijfperiode zien zitten is een andere vraag.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234