Vrijdag 07/05/2021

John John

Bij ons thuis in het goddeloze Molenbeek ligt god op het bijzettafeltje. Hij ziet er in zijn lange, witte gewaad een beetje uit als een spook, wat hem een levensbeschouwelijk concurrentievoordeel geeft tegenover andere goden, want mijn zoon beschouwt spoken - ook die onder zijn bed - als zijn vrienden.

De god waarin wij sinds kort geloven, staat samen met een 'kleine man' op de cover van een wonderlijk kinderboek, dat nogal toepasselijk Kleine man en god heet. Ja, wij moesten ook even wennen aan het idee om een onschuldig kind al zo vlug bloot te stellen aan iets wat toch ruikt naar religieuze indoctrinatie. Maar goed, atheïstische vrienden raadden ons het boekje aan, dus vooruit dan maar. En ik kan niet goed uitleggen waarom, maar John John is er gek op, op die spirituele fabel over vriendschap tussen een kleine man en een grote geest in een nog groter bos.

Van alles wat een kind met zijn ouders verbindt, is voorlezen wel de intiemste activiteit. Het is een ritueel van lichamelijke en geestelijke verbintenis. Minder zakelijk dan samen in bad gaan - heb ik zijn haar wel goed gewassen? Minder dwingend dan de soms langdurige mars naar het bed - oké oké, ik zal nog wel een glaasje water gaan halen. Het voorleesmoment is de dagelijkse zonsondergang in het gezinsleven, het kwartier tussen hond en wolf waarin elke handeling uitdooft voor de nacht begint.

De kracht van het voorlezen berust op een onuitgesproken afspraak tussen ouder en kind: in ruil voor een moment van luisterbereidheid mag je nog een kwartiertje langer opblijven. Dan nestelen we ons in de zetel, en schuif ik dichtbij hem in zijn smetteloze pyjama. Als een derwisj slaat hij zich zachtjes in trance met de staart van zijn knuffelrat. In mijn hoofd oefen ik alvast de stemmetjes van de olifant die uit de boom valt, de lachende ijsventer of het babyschaapje dat zijn knuffel verloren is.

We hebben alledrie onze voorkeurtjes, die in wisselende ritmes steeds terugkeren eens de avond gevallen en de melk gedronken is. Zijn moeder houdt van Barbapapa of Picknick met taart, niet toevallig boeken met weinig tekst en veel improvisatiemogelijkheden. Hijzelf mag graag wegdromen bij de ijsjes van Meneer Mooi Weer, een boekje uit de tijd dat boekjes nog een gouden randje kregen. En ik, ik kies voor kloeke boeken, de dierenfabels van Toon Tellegen of goeie ouwe Jip & Janneke. De vastgeroeste rolpatronen uit die klassiekers probeer ik à la minute aan te passen, maar dat gaat zomaar niet. Neen, zo is dat niet, klinkt het vermanend vanachter het tutje. Als een Bach-cantate kent elk voorleesverhaal zijn eigen opvoeringstraditie met vast draaiboek. Daar morrel je niet ongestraft aan. Kinderen verkiezen herhaling boven verrassing, anders komen er toch maar tranen van.

Zelf ben ik grootgebracht met de verhalen van Pinkeltje de kabouter of Mariette Vanhalewijn. Een simpele zoekopdracht op Google brengt me via haar Koffertje vol dromen weer bij winteravonden met verhalen van eenzame prinsesjes en zandmannetjes die kinderen in slaap doen vallen; bij de geur van mijn eerste donsdekentje; bij de slappe oren van mijn knuffelhond; bij de zachte stem van mijn moeder. Ik herinner me de oude boeken met stukgelezen ruggen in mijn kinderboekenkast. Vandaag zijn het Rupsje nooitgenoeg of Kleine man en god die rondslingeren in de huiskamer. Ook hun kaften hebben al te lijden gehad onder het enthousiaste geweld van een kind. Dat is niet erg. Boeken kunnen kapotgaan. Verhalen niet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234