Zaterdag 10/04/2021

JOHN JOHN

Maatschappijbeelden, de gewenste en de ongewenste, waaien door ramen en kieren onze huizen binnen. Je veegt ze, met wat goede wil en volharding, ook zo weer buiten

De eerste zwarte die ooit mijn speelkamer binnenkwam, had keurig gemodelleerd zwart kroeshaar. Hij droeg een kleurrijk kostuum in blauw en rood en een hoedje dat ik toen al kek vond en waarvan ik later vernam dat het een fez heet. Bovenal zetelde hij in het kraaiennest van het piratenschip van Playmobil, een gepriviligieerde postitie die ik hem stiekem benijdde.

Misschien kwam het omdat hij dat voorrecht genoot, maar om een of andere reden is dat eerste negertje - zoals wij plattelandskinderen zwarten toen nog mochten noemen - mij altijd bijgebleven. Veel vragen stelden wij ons daar voorts niet bij. Verplichtte de Duitse speelgoedmaker het zwarte poppetje om in de nok van het schip te gaan zitten omdat hij bij de rest van de bemanning op het dek niet welkom was? Of betrof het hier een levensgevaarlijke hondenjob, waar alleen gastarbeiders zich nog aan wilden wagen?

Die vragen kwamen pas later, toen ik me, inmiddels ruim in de jaren des onderscheids aangekomen, ging interesseren in welk wereldbeeld Playmobil discreet in mijn onbewuste kinderhoofd had ingelepeld. Ja, er speelden zwarten mee, maar altijd in een exotische, dienende rol - zelfs in de prille Afrikaanse taferelen bleven ze tot een merkwaardige minderheid behoren. Indianen schoten met een boog, cowboys met geweren en Mexicanen met véél geweren. In de riddertijd was voor vrouwen enkel een rol als prinses weggelegd. En waarom kreeg Esso het monopolie op tankstations?

Ook na al die jaren van hard politiek correct nadenken, kan ik er geen groot kwaad in vinden. Ik heb van kleuter- tot secundaire school graag met Playmobil gespeeld, en ik wens me daar niet voor te verontschuldigen.

"Mama moet in de keuken", verordende John John laatst de huishoudelijke taken. Dat komt niet van Playmobil, maar misschien wel van het opvoedkundig boven alle verdenking staande Jip & Janneke. Dat rollenpatroon hebben we terstond kordaat gecorrigeerd, al was het maar omdat ik zelf ook trots ben op mijn prestaties achter het fornuis.

Ik bedoel maar: maatschappijbeelden, de gewenste en de ongewenste, waaien door ramen en kieren onze huizen binnen. Je veegt ze, met wat goede wil en volharding, ook zo weer buiten.

De zaak-Playmobil is weer relevant nu het mij na aan het hart liggende speelgoedbedrijf onder vuur ligt omdat het een dievenbende in zijn speelgoedgamma heeft opgenomen. We zien een getatoeëerde dief die geklist wordt door een blonde agent. We zien twee schobbejakken een museumgalerij leegroven.

Thuis hebben we nog geen speelgoedbandieten, maar wel al een politiewagen en een motoragent. Zou ik de aanschaf van zo'n setje rondtrekkende daders ooit verbieden? Ik zou niet weten waarom. Voorlopig nemen de agenten in de fantasie van mijn zoon nog genoegen met het escorteren van de campingwagen naar het denkbeeldige strand, maar ooit zullen ze de orde willen handhaven. Een gevangenis bouwen. Playmobilpatsers in snelle wagens achtervolgen. GAS-boetes uitschrijven aan sneeuwballen gooiende kinderpopjes, weet ik veel.

Zoetjesaan probeer ik mijn zoon mee te trekken in mijn Playmobilverslaving. Stukje bij beetje wordt bij elk feestje een oude schat vanop opa's zolder opgedolven. Mijn oude brandweerwagen prijkt weer in de woonkamer. Het piratenschip is in ere hersteld. Het zwarte popje is ook mee opgedolven. Hij heet nu Mohamed en rijdt mee op de brandweerwagen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234