Zaterdag 10/12/2022

Joanie De Rijcke ('P-Magazine') na een week gevangenschap dit weekend terug naar België

In Afghanistan ontvoerde 'P'-journaliste vrij

De Nederlandse journaliste Joanie De Rijcke, die vorige week zaterdag in Afghanistan ontvoerd werd, is sinds vrijdagochtend opnieuw op vrije voeten. Het nieuws over De Rijckes ontvoering werd angstvallig stilgehouden om de onderhandelingen met haar ontvoerders niet te schaden.

Door Pieter Dumon

Saroebi l De journaliste, die in Afghanistan een aantal reportages voor het weekblad P-Magazine maakte, verkeert in goede gezondheid. Ze wordt dit weekend naar België gevlogen.

De Rijcke werd op 1 november, samen met haar tolk, ontvoerd in Saroebi, op zo'n 50 kilometer ten zuiden van de Afghaanse hoofdstad Kaboel. Tijdens haar gevangenschap werd de journaliste goed behandeld. Of er losgeld betaald werd, wil haar hoofdredacteur Gunther Van Hassel niet kwijt.

Het eerste bericht over de ontvoering van De Rijcke liep zaterdagavond op de redactie van P-Magazine binnen. "Joanie mocht ons van haar ontvoerders zelf op de hoogte brengen", vertelt Van Hassel. "Ze was op weg naar een interview toen ze samen met haar tolk werd overmeesterd en meegenomen. Waar ze was kon ze ons niet vertellen. Blijkbaar zijn haar ontvoerders de hele week lang in beweging gebleven om het onmogelijk te maken haar te lokaliseren."

Na dat telefoontje werden meteen de bevoegde instanties ingelicht; het ministerie van Buitenlandse Zaken, Defensie en de Nederlandse autoriteiten. Want hoewel De Rijcke ondertussen al vijftien jaar in België woont, heeft ze nog steeds de Nederlandse nationaliteit. Ook de Franse overheid had wat in de pap te brokken. Het gebied waar De Rijcke ontvoerd, is valt immers onder Franse jurisdictie. Uiteindelijk werd beslist dat de Nederlanders het voortouw zouden nemen bij de inspanningen om hun landgenote te bevrijden.

Geheimhouding

Ondertussen probeerden ook Van Hassel en zijn redactiechef Michael Lescroart hun steentje bij te dragen. "We hebben een hele week lang dag en nacht aan de telefoon gehangen. Contact houden met de verschillende ministeries, telefoneren met Joanies contactpersonen in Afghanistan en ondertussen angstvallig proberen om het verhaal van Joanies ontvoering stil te houden."

Vooral dat laatste was van cruciaal belang. "Mocht Joanies ontvoering plots nieuws worden, dan was de kans groot dat haar ontvoerders haar als een soort trofee zouden gaan beschouwen. En dat zou haar leven, nog meer dan dat nu al het geval was, in gevaar brengen."

Even zag het ernaar uit dat het verhaal toch zou uitlekken. "De lokale Afghaanse pers had lont geroken en was van plan het bericht te brengen", vertelt Van Hassel. "Wij hebben die mensen gebeld om hen de situatie uit te leggen. Ze hadden gelukkig oren naar onze argumenten en hebben uiteindelijk beslist het verhaal niet te publiceren."

Eén keer was er contact tussen Van Hassel en de ontvoerders van zijn journaliste. "Op gegeven moment hebben we het nummer gebeld waarop Joanie ons die eerste keer had gecontacteerd. We kregen effectief iemand aan de lijn, maar meer dan wat boos geschreeuw was er niet te horen."

Naar de identiteit van die ontvoerders is het voorlopig nog gissen. De journaliste was op het moment van de ontvoering onderweg naar de talibangroepering die in augustus van dit jaar tien Franse para's in een hinderlaag lokte. Maar of zij ook diegenen zijn die De Rijcke ontvoerden, is volgens Van Hassel niet zeker. "Er zijn in Afghanistan allerhande bendes actief. Talibanaanhangers, maar ook gewoon criminele organisaties. Bovendien is niet altijd duidelijk in welke categorie een bepaalde bende ingedeeld moet worden."

Losgeld?

Van Hassel en Lescroart kregen De Rijcke de voorbije week nog slechts één keer aan de lijn. Gelukkig kwamen vanuit Nederlandse hoek constant positieve berichten overgewaaid. "De mensen die zich met de zaak bezighielden wisten ons te vertellen dat Joanie goed verzorgd werd en dat ze ondertussen een goede band met haar ontvoerders had opgebouwd. We kennen Joanie als een coole madam en die cool heeft ze ook tijdens haar ontvoering bewaard."

Uiteindelijk kreeg Van Hassel vrijdagochtend omstreeks vier uur het verlossende telefoontje. "Haar ontvoerders hadden beslist om Joanie vrij te laten." Over de precieze omstandigheden van de vrijlating kan Van Hassel niet veel kwijt. "Maar haar ontvoerders hebben zelf beslist om Joanie te laten gaan. Er is geen militaire interventie geweest." Ook op de vraag of er losgeld werd betaald, mag Van Hassel niet antwoorden.

Na haar vrijlating werd De Rijcke overgebracht naar het ziekenhuis van de internationale troepenmacht in Afghanistan voor een medische check-up. Na dat onderzoek werd ze naar de Nederlandse ambassade in Kaboel gebracht. "Fysiek is er niets aan de hand, maar op het mentale vlak laat zo'n ontvoering toch zijn sporen na", zegt Van Hassel, die zijn journaliste ondertussen al een paar keer aan de lijn kreeg.

Joanie De Rijcke was met haar reis naar Afghanistan niet aan haar proefstuk toe. Begin dit jaar maakte ze in een boerka een tocht door de straten van Kaboel om aan den lijve te ondervinden hoe dat voelt. En in maart ging ze negen dagen op pad met Nepalese Ghurka's, elitesoldaten die in Aghanistan jacht maken op de taliban. Op het moment van haar ontvoering was ze al vier weken in Afghanistan op reportage.

Of De Rijcke ook in de toekomst nog naar oorlogsgebied zal trekken, weet ze nog niet. Maar als het van redactiechef Michael Lescroart afhangt is haar carrière als oorlogsjournaliste definitief ten einde. "Ik wil dit soort dingen nooit meer meemaken. De komende jaren laten we haar enkel nog artikels over breipatronen schrijven."

Hoofdredacteur Gunther Van Hassel:

Niet duidelijk of het talibanaanhangers of gewone criminelen waren

n Joanie De Rijcke na haar bevrijding. Ze werd overgebracht naar het ziekenhuis van de internationale troepenmacht in Afghanistan voor een medische check-up.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234