Donderdag 02/07/2020

Achtergrond

"Jeugdvoetbal is prostitutie, niks minder"

Op jeugdtoernooien, zoals hier in Bassevelde, spelen de toppers van morgen. Om die talenten in België te houden, zwaaien clubs met geld, auto's en andere voordelen.Beeld Bas Bogaerts

Uw zoon is 14 en kan aardig voetballen? Dan is hij een Mercedes waard. En een loon van 8.000 euro. En een mooi sponsorcontract met Nike of Adidas. De voordelen waar topclubs in België mee zwaaien naar pubers doen duizelen. Makelaars en ouders happen gretig toe. Maar als het misloopt, dan volgen torenhoge schadeclaims.

Ergens in België zit een directeur van een jeugdacademie aan tafel met de ouders van een getalenteerd voetballertje. Ze dineren rijkelijk op kosten van de club. Papa en mama moeten gepaaid worden, want zoonlief heeft aanbiedingen van de concurrentie. Plots trilt de smartphone van de moeder. Een befaamde makelaar aan de lijn. Hij is thuis bij verschillende topclubs en start een pleidooi voor haar zoon. "Hij is te goed voor de club waar hij nu zit, mevrouw. Hoeveel krijgt u vandaag? Wel, ik verdubbel dat bedrag als u mij volgt. En als ze bij die club niet akkoord gaan met onze voorwaarden, dan heb ik al een andere club klaarzitten."

Bovenstaande anekdote, die zich enkele weken geleden afspeelde, is helaas geen fictie. Het is de trieste realiteit in het Belgische jeugdvoetbal. Over kinderen van 12 tot 15 wordt onderhandeld alsof het producten zijn. Voor de clubs zijn de makelaars en de ouders de grote boosdoeners. "Een deel van hen is maar in één iets geïnteresseerd: geld", klinkt het. "Ze komen hun kinderen aanbieden en beginnen meteen over bedragen, niet over de opleiding. Dat is niks minder dan prostitutie."

Schadevergoeding

Sinds Anderlecht een aantal jaar geleden beslist heeft om vol in te zetten op eigen jeugd, is het budget flink omhoog gegaan. Momenteel beschikt de academie jaarlijks over zo'n 4 miljoen euro. Een enorm bedrag dat gebruikt wordt voor het oefencentrum, de verplaatsingskosten en de lonen van jeugdcoaches, maar evengoed voor betalingen aan ouders en hun kinderen in ruil voor hun trouw aan de club.

Anderlecht werkt daarvoor met sterkmakingen en onkostennota's. Dat zijn contracten die een speler verplichten om op zijn 16de - zodra een contract juridisch mogelijk is - te tekenen bij de club waar hij momenteel zit. Doet hij dat niet, dan moet een schadevergoeding betaald worden. In ruil daarvoor krijgen spelers van 13, 14 of 15 jaar premies, wagens en zelfs een salaris. Alles wordt uitgekeerd aan de ouders.

In het geval van een 14-jarige spelmaker vangen de ouders maandelijks zo'n 8.000 euro en krijgen ze een luxewagen van de club ter beschikking. Op zijn hoofd heeft Anderlecht in ruil een schadevergoeding van liefst 1 miljoen euro geplakt. Aan een andere 15-jarige defensieve middenvelder wordt 4.000 euro per maand betaald. Zijn schadevergoeding bedraagt 350.000 euro.

In de zaak van jeugdspeler Jason Lokilo is bekend dat Anderlecht 75.000 euro betaalde aan de ouders toen het spelertje amper 12 was en dat er in ruil 450.000 euro op Lokilo's hoofd werd geplakt. Ook een ondertussen 16-jarige doelman werd op zijn 14de al op 1 miljoen euro gewaardeerd. Die bedragen zijn juridisch niet afdwingbaar, maar daar trekken de meeste Belgische clubs zich niks van aan. Ze hopen dat het ouders zal afschrikken om de stap naar de concurrentie of het buitenland te zetten.

Hoewel de bedragen bij Standard, Club Brugge en Genk minder duizelingwekkend zijn, worden ook daar ouders en spelertjes op jonge leeftijd al royaal vergoed. Zo werkt Club Brugge voor een aantal spelers met leningen. Dat gaat om bedragen tussen 5.000 en 10.000 euro die moeten terugbetaald worden als de speler op zijn 16de alsnog afziet van een toekomst bij FCB. Volgens Club wordt dat systeem afgebouwd omdat het veel ouders afschrikt. Er blijven genoeg andere manieren over om grote talenten te lokken. Dat gebeurt via onkostennota's en woningen die ter beschikking kunnen worden gesteld van spelertjes en hun ouders.

Bij Standard heeft men dan weer hemel en aarde bewogen om de talentvolle generatie van 1999 zoveel mogelijk samen te houden. Het liet een heleboel spelers in 2014 een sterkmaking tekenen en deelde aan iedereen 6.500 euro uit. Bovendien werd al een contract opgemaakt dat getekend kon worden op de 16de verjaardag. Daarin variëren de lonen tussen 1.500 en 2.000 euro en de winstpremies tussen 65 en 1.800 euro. Daarbovenop schommelen de bonussen rond 500 euro, de tekenpremies rond 13.000 euro en de getrouwheidspremies rond 10.000 euro, met een maximum van 50.000.

"De bedragen die momenteel in het jeugdvoetbal omgaan, zijn overdreven", zweert een directeur van een jeugdacademie. "Iedereen gaat mee in het opbod en heeft schrik van buitenlandse clubs, dus swingen de prijzen op den duur de pan uit."

Zo kan het dat dit jaar een spelertje, dat op 500 meter van de academie van een topclub woont, er toch voor koos om 100 kilometer verderop bij een andere topclub te tekenen. Hij is 14 en wordt iedere dag opgehaald door een busje. Zijn ouders rijden rond met een wagen van de club. "De meerderheid van de jeugdspelers en hun ouders zijn begaan met de toekomst en focussen op het sportieve en het onderwijs, maar de groep die verblind raakt door het geld wordt met de dag groter", zegt een makelaar die thuis is in het jeugdvoetbal.

Uit de nationale ploeg

De meeste clubs houden hun hart vast voor de toekomst, want sinds kort heeft ook AA Gent zich fanatiek op de jeugdmarkt gestort. Sinds ze in Gent een nieuw stadion hebben, is het budget voor de jeugdwerking opgetrokken naar 1 miljoen euro en in de nabije toekomst zal dat nog groeien. Gent speurt nu actief de markt af, heeft samenwerkingen met scholen ver buiten zijn regio en deinst er, net als de andere topclubs, niet langer voor terug om met leningen te werken of om wagens ter beschikking te stellen.

"Het zet de markt nog meer onder druk en speelt in de kaart van makelaars", zegt een directeur van een jeugdacademie. Binnen de Pro League beseft men hoe precair de situatie is en studeert men al maanden op een systeem van 'pre-registratie'. Op die manier zouden clubs spelertjes onder 16 jaar kunnen vastleggen binnen een wettelijk kader. Daardoor staan de clubs sterker in hun schoenen en zou de wedloop afnemen. Enig probleem: voorlopig is nog geen geschikte juridische manier gevonden om zo'n pre-registratie in te voeren. En dus wordt ook naar andere oplossingen gezocht.

Zo leeft binnen de Pro League het idee om de Belgische nationale jeugdploegen enkel nog toegankelijk te maken voor spelertjes die in België actief zijn. Een 15- of 16-jarige die voor een club in Italië of Engeland kiest, zou op die manier niet meer opgeroepen kunnen worden. Binnen de voetbalbond is echter niet iedereen daar voorstander van, omdat het de nationale ploegen zou verzwakken. "Hoe dan ook zullen we samen aan een oplossing moeten werken", klinkt het bij een bondslid. "Want zo kan het niet verder. Geld mag het jeugdvoetbal niet controleren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234