Zaterdag 19/06/2021

Jeugdrechter: ‘Het water staat ons aan de lippen’

Het water staat de Antwerpse jeugdrechters aan de lippen. Goedele Franssens heeft net als haar vijf collega’s meer dan zeshonderd minderjarigen onder haar toezicht staan. ‘Door de hoge werkdruk moeten we ons te vaak beperken tot brandjes blussen in plaats van jongeren proactief te begeleiden. Dat is enorm frusterend.’

Goedele Franssens (40) had er geen traan om gelaten als ze de rest van haar carrière strafrechter was gebleven. Dat ze twee jaar geleden toch de overstap naar het jeugdrecht besloot te maken, was vooral toe te schrijven aan een acuut gebrek aan jeugdrechters in het Antwerpse. Toen al. Franssens: “Dat het geen nine to five-job zou worden, besefte ik maar al te goed. Alleen dreigt de werkdruk nu echt uit de hand te lopen. Het aantal minderjarigen die betrokken waren bij ‘als misdrijf omschreven feiten’ (MOF, kvdp) of zich in een problematische opvoedingssituatie bevinden (POS) zijn in vijf jaar gestegen van 2.700 tot 4.100. We zijn op een punt beland dat we ons werk niet meer naar behoren kunnen uitvoeren.”

‘Dweilen met de kraan open’, om het met de woorden van de Antwerpse rechtbankvoorzitter te zeggen.

Franssens: “Zelf wil ik het zo niet omschrijven, omdat het dan zou kunnen lijken alsof we het opgeven. Het tegendeel is waar. Maar het klopt dat we door het hoge aantal dossiers in alarmbelsituaties verzanden. Een voorbeeld: sinds vorig jaar volg ik een jongere op uit een problematische opvoedingssituatie die niet meer naar school gaat en neigt naar het plegen van misdrijven. Pas begin dit jaar kwam mij ter ore dat het gezin al een tijdlang in een vluchthuis in Brussel woonde. Door onze logge werking lopen we te veel zaken achterna. Je kunt veel minder snel op de bal spelen, waardoor je in veel gevallen beperkt wordt tot het blussen van brandjes. Terwijl je als jeugdrechter er net snel bij wilt zijn om de minderjarige op het juiste pad te sturen.”

Hoe komt het dat het aantal dossiers de afgelopen jaren zo aanzienlijk is toegenomen?

“Ik ben natuurlijk geen socioloog, maar ik merk wel dat het knelpunt vooral zit bij de problematische opvoedingssituaties. De oorzaak is waarschijnlijk een cocktail aan factoren. Een op de vijf kinderen in Antwerpen wordt vandaag in een kansarm gezin geboren. Daarbij komt de exponentiële groei van het aantal jongeren in onze stad. Alleen groeit de jeugdrechtbank niet mee.”

Met welke problemen worden jullie in de praktijk geconfronteerd?

“Er kruipt heel veel tijd in het zoeken van beschikbare hulp. Overal zijn lange wachtlijsten, waardoor je heel wat moet rondbellen voor je een plaats vindt. Tegelijk lijken de problematieken steeds complexer te worden. Bij die 600 dossiers zitten ook minderjarigen bij die tot 100 keer terugkomen. En net omdat je met zoveel zaken zit, kun je je eigen dossiers vaak niet zelf opvolgen als de jongere onverwacht in een crisissituatie belandt. ”

Samengevat: er is dringend nood aan meer jeugdrechters?

“We willen in de eerste plaats dat er een objectieve werklastmeting wordt uitgevoerd bij de jeugdrechtbank, zodat we van daaruit kunnen vertrekken. We hebben tot nu toe enkel een rapport van de Commissie voor de Modernisering van de Rechterlijke Orde met tips voor een efficiëntere werking, zoals een betere software om dossiers sneller op te vragen. Het zou ook al helpen als er meer juristen komen ter ondersteuning. Mensen die opzoekingen kunnen verrichten die nodig zijn om belangrijke knopen door te hakken. Maar we beseffen goed genoeg dat Vlaanderen nog jeugdrechtbanken telt die extra middelen kunnen gebruiken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234