Maandag 29/11/2021

Jeroen Meus

De dag kondigde zich boeiend aan. Maar 's morgens zei Jeroen Meus al: 'Het mooiste moment heb ik al gehad.' Dat was toen hij zaterdagochtend met vriendin, met hond en met zoon Georges in bed lag. Maar het leven raast voort en straks kan hij weer 200.000 handtekeningen in 'Dagelijkse kost 4' zetten. 'Dat blijf ik raar vinden', zegt Meus. 'En maar goed. Wie dat gewoon wordt, kan beter stoppen.'

Er zijn dagen waarop je mensen jaloers kunt maken. Vandaag is er zo een. Lunchen met Jeroen Meus: dan heb je veel vrienden. En ook gisteren was zo'n dag. Toen haalde André Van Halewyck uit een goed verstopte doos deel 4 van Dagelijkse kost. Op de knalgele cover de kok met een prei die hij wiegt als een baby. Van een primeur gesproken: zelfs Meus zélf zou het boek pas een dag later krijgen. Maar dat mag hij niet weten.

Voor die lunch kiest hij het terras van de Metropole uit. Oeroud café op de Oude Markt in Leuven. Op de kaart: 'Pasta', 'Eiergerechten', 'Club' ook, 'Toasten' en 'Specialiteiten'. Straks zal Meus tagliatelle alla romana bestellen, met een glas witte wijn. "Dat wordt de goedkoopste lunch in de geschiedenis van De Morgen", zegt hij. En jawel, we zullen voor iedereen samen 39 euro betalen. Wie dacht dat we een ster zouden plukken, een tarbot zouden bestellen of gratis in zijn eigen restaurant Luzine zouden eten, mag het vergeten. Maar jaloers zijn mag wel. Is er iets mooiers dan een pasta eten in de zon?

Bij een vorig gesprek was Meus' vriendin Stéphanie drie maanden zwanger. Nu zijn ze drie maanden ouders van Georges Meus. Een naam die de jongen kreeg van zijn grootvader. "Die heet Georges, zijn grootvader heette ook Georges", zegt Meus. "Niet dat daar een familietraditie bestond. Het móést niet. En mocht de papa van Stéphanie nu Rudy heten, dan hadden we dit niet gedaan. Daar ben ik niet consequent in. Maar Georges vond ik een prachtige naam. Letterlijk betekent het: 'Hij die het land bewerkt'. Een landbouwer dus. Dat mag hij worden. Alles mag. (nadrukkelijk) Georges Meus. Het is ook een mooie naam voor een coureur of een slager.

"Over papa worden kan ik niet níét in clichés praten. Sowieso is dit het beste wat me ooit is overkomen. De zwangerschap zelf vond ik normaal. Soms vergat ik bijna dat we een kind zouden krijgen. Maar dan, de bevalling zelf, dat was magisch. Voor die kick wil ik nog tien kinderen krijgen. Ik zou elke dag wel de geboorte van een kind willen meemaken.

"Ik ben een bleitsmoel en ik was maar aan het huilen terwijl het bezig was. Ondertussen kon ik wel een normaal gesprek voeren, maar de tranen rolden voortdurend over mijn wangen. Bij Stéphanie niet. Maar toen we na een week het ziekenhuis verlieten, met de MaxiCosi in de auto stapten en de parking verlieten, stortte zij in. Van geluk hé. Ik ben die dag met 20 kilometer per uur naar huis gereden. Ik heb nu een kleine, ik heb verantwoordelijkheid, nu ga ik voorzichtig zijn. Dat traag rijden heeft toch zeker een week geduurd. (lacht) Nu rijd ik weer normaal.

"Ik ben ontzettend graag papa. Papa worden en het zijn, dat is het antwoord op alle 'waaroms' die je altijd gehad hebt. Dat is allemaal weg. Ik heb geen 'waaroms' meer. Lange tijd vroeg ik me af waarom ik zo hard werkte, waarom ik nog meer moest doen, waarom ik ambitieus was en waarom ik een zaak met zoveel personeel had. Nu is dat duidelijk: voor Georges Meus. Voor de toekomst van mijn kinderen. Daar ben ik graag een conservatieve vader in. Ik zorg voor mijn gezin, dat is mijn bloed. Daarin ben ik een soort Noorman.

Dat hij relaxter geworden is, zei iemand. "Dat klopt, ik kan loslaten nu", zegt hij. En natuurlijk loert het cliché van de relativering. "Dat kan ik heel goed. Maar ik kan ook kapotrelativeren. Dat is een eigenschap van de familie en ik wil daar voorzichtig mee zijn. Want aan het einde dreig je niks nog belangrijk te vinden."

Dus probeert hij het zelf juister te zeggen. "Ik ben rustiger en heb nu meer vertrouwen in de mensen rondom mij. Vroeger was ik een controlefreak, maar nu weet ik dat een ongelooflijke ploeg rond mij heb en nu kan ik loslaten. Bij Luzine, Dagelijkse kost, Canvas en De Morgen (voor zijn wekelijkse rubriek Cuisine Luzine in 'DMuze', RVP) heb ik veertig mensen rond mij. Dat voelt goed. En bovendien vind ik nu dat vooruitgaan niet altijd de juiste weg is. Stilstaan en consolideren, dat is soms ook heel fijn. Dan kun je wachten op hen die wat meer tijd nodig hebben, in plaats van die mensen overboord te gooien. Bij Luzine werk ik vandaag met dezelfde mensen als een jaar geleden. Er is niemand weggegaan, er zijn er alleen bij gekomen. Dat is super. En het vertrouwen is groot. Tot gisteren was ik daar deze week geen enkele keer geraakt. Omdat ik het te druk heb. Maar dankzij die mensen kan dat. Ook bij Dagelijkse kost is dat zo. Als ik daar aankom, kan ik beginnen. Maar ik doe daar dan wel alles zelf. Ik heb geen food assistant. Mijn collega tv-koks hebben dat allemaal. Dat zie ik aan het feit dat ze hun recepten niet kennen. Dat ze twijfelen."

Hoe bekijk je wat je collega's op vtm en VIER doen?

"Het is oorlog hé. Niet onderling, dat niet. Sofie Dumont was op onze babyborrel en gisteravond heb ik nog pinten gedronken met Wim Ballieu. Maar ik ga eerlijk zijn: als ik de cijfers van VIER zie en dat marcheert daar niet, dan vind ik dat niet erg. Achtenveertig procent marktaandeel hebben is tof. En ik zou het niet erg vinden als zij geen kijkers hebben. Dat is toch eerlijk? Natuurlijk was ik bang, want ik weet wie de makers zijn. Eddie Gregoor (die met Sofie Dumont nu het vtm-programma 'De keuken van Sofie' maakt, RVP) was mijn regisseur voor Plat préféré en Met Meus en Vork. Ik weet hoe goed die is. En Dagelijkse kost is het te kloppen kookprogramma. Maar ik vind dat het ook heel hard op ons lijkt.

"Tegelijk had ik er stiekem een beetje op gehoopt dat zij nummer één zouden worden. Het is heel druk en ik sta altijd in de kijker. Plaats twee zou ik ook heel tof vinden."

Zeker bij VIER halen ze niet de kijkers die ze hoopten.

"Terwijl een aantal programma's die niet marcheren toch tof zijn. Plan B is zoiets. Alleen is het iets voor collega-televisiemakers en niet voor mensen die hier om zes uur naar de supermarkt gaan, daarna in Jeezekesboom twee pinten drinken om dan voor hun tv te gaan zitten. En dat is wel 90 procent van de mensen. Dan doet de VRT dat met Iedereen beroemd beter. Eigenlijk is dat Dag Allemaal, maar dan positief. Naar zoiets kijk ik graag en mijn moeder, een nieuw gepensioneerde, ook. Als ik hen dan hoor zeggen dat 75 procent van het kijkpubliek van Plan B 'wel onder de 44 jaar is', dan ga ik rekenen. Vijfenzeventig procent van 40.000 mensen, dat zijn er 30.000. Bij Iedereen beroemd zou 'maar 25 procent' van hun publiek onder de 44 zijn. Wel, van 800.000 zijn dat er dan 200.000, dat zijn er dus nog altijd 170.000 meer. Dan moet ik heel hard lachen. Laat ons de cijfers toch even juist interpreteren. Wat zij doen, is propaganda verkopen. En je mag er nooit van uitgaan dat jij de kijker wel eens zult zeggen dat hij fout is. Dat is een beetje hun toon en dat is niet juist. "

Wat hij er meteen bij zegt: wat VIER doet, vindt hij vaak mooi. "Het punt is juist dat het een zender is die goed bij mij past." Dus verslindt hij De bende van Haemers. En looft hij Tom en Gilles en Sofie van De kruitfabriek. "Maar ik ben niet representatief. Daar moet je eerlijk in zijn. En je moet weten wie je broodheer is en daar respect voor hebben. Het is altijd makkelijk om te zeggen dat de VRT wat muffer is. Dat is godverdomme niet waar.

"Wie ben ik om iets over tv te zeggen? Ik ben een kok. Maar ik denk wel dat ik een kok ben die dit een beetje aanvoelt. Dag Allemaal vind ik bijvoorbeeld een magazine dat elke week meent dat hun lezers dom zijn. Dus brengen die het nieuws zo. Iedereen beroemd gaat ook breed, maar positief. Zij doen net het tegenovergestelde van Dag Allemaal. Ook breed kun je mooie dingen doen, zonder highbrow te zijn."

Boter en zout

Als er een voorgerecht was geweest, dan hadden we het nu gehad. En zoals de kok Jeroen Meus dan ongetwijfeld overgaat naar de warme keuken, verschuift hij nu naar een onderwerp dat hem aan het hart ligt. Enkele weken terug kreeg studente Mediastudies Oona Mennes nationale persaandacht met haar masterproef over Dagelijkse kost. Vorig jaar zei Meus in De Morgen Magazine: "Ik ga ooit op mijn bakkes krijgen. België houdt niet van helden. Ik ga nog uitgespuwd worden." Was dit het moment? Eén puntje in Mennes' studie was dat Meus "te veel boter en zout" gebruikt. "Eigenlijk was de conclusie van haar studie: 'Proficiat Dagelijkse kost, jullie koken gevarieerd. Dat lees je in één krant, maar in Het Laatste Nieuws staat: 'Te veel zout, te veel boter'. Nu zijn boter en zout de enige twee ingrediënten die relatief zijn. We hebben die studente gevraagd hoe ze dat berekend had. Want we zeggen altijd: een klontje boter en een snuifje zout. Zij vertelt dat ze ervan uitgegaan is dat 'een snuifje zout' vijf gram is. Maar is 'ervan uitgaan' wetenschappelijk? Neen. Dat is onmeetbaar. Daar kun je niks aan koppelen. Alleen als ik meewerk en we alles gaan afmeten, kunnen we conclusies trekken. En zolang we dat niet doen, heb ik liever dat ze stoppen met spekschieten."

Was dit het moment? Dacht hij even aan Peter Goossens, eerst gevierd, dan geofferd aan de sensatie? Hij schudt het hoofd. "Neen. En over Peter ga ik niet praten, want ik ken zijn situatie niet. Voor mezelf heb ik uitgemaakt niet op een piëdestal te gaan staan. Die is me al enkele keren aangeboden, maar het hoeft niet. In de stad zet ik mijn bril op mijn neus en kijk ik naar de grond. Ik ben niet graag BV. Ik ga niet naar feestjes en ik weiger alles. (buigt zich naar de recorder) Bij deze: u moet mij geen mails sturen. Ik kom niet spreken en ik doe geen showcookings.

"Dat mensen een mening over je hebben, is de minst aangename bijwerking van beroemd zijn. En dat je bereikbaar ben. Ik krijg echt haatmails. Dat ik een vuile gifmenger ben die het Belgische volk vergiftigt. Of over mijn taalgebruik, waar ook mijn vader zot van wordt. En ze hebben gelijk. Maar ook al kan ik perfect Nederlands spreken, weliswaar met Brabantse tongval, dat lukt me niet als ik kook. Dan zeg ik niet 'bord' maar 'talloor'.

"Anderzijds, dat van die studie is het enige wat mij nu een beetje achtervolgt. Maar als het dat maar is. Gelukkig ben ik nooit betrapt met heroïne in mijn lijf en zullen ze nooit kunnen schrijven dat ik naar de hoeren ga. Zelfs als ik lees hoe ze Wim (Ballieu, RVP) de 'Jeroen Meus van den Aldi' noemen... Dan zou ik al zeggen: dat is mijn medium niet, ik ben hier weg. Mijn truc is vooral om nooit te reageren. Ook bij die studente. Chic wat ze deed, ze studeert media en haalt meteen alle kranten. Ik zou haar meteen in dienst nemen! Op aandringen van de persdienst heb ik gereageerd, maar ik had er al snel spijt van. Aan de journaliste van Het Nieuwsblad had ik al lachend gezegd dat ze voor mij gebuisd was. Wel, dat was de kop. Ik heb een dag later gebeld dat ze mij nooit meer iets moest vragen." Hij wil er nog enkel dit over zeggen: "Ik mis soms de onafhankelijkheid van een krant. En de pen van een journalist. Ook daarom geef ik niet graag interviews. Als ik iets plat zeg, wil ik dat niet plat lezen. Schrijf het toch mooi, daar heb je voor gestudeerd."

We drinken een glas witte wijn, hij bestelt nu zijn tagliatelle alla Romana. Niet al tonno. Venijnig journalistenvraagje: vorig jaar zwoer hij, omwille van de duurzaamheid, in Luzine het gebruik van tonijn af. Maar in Dagelijkse kost 4 staan zes gerechten met tonijn. "Dat kan kloppen", zegt hij. "Maar het is tonijn uit blik."

Maar hij ontwijkt het niet. "Onlangs gaf ik in De Morgen een recept met rogvleugel en ik wist niet dat die overbevist was. Er is nochtans een goede Nederlandse site, goeievis.nl, die ik volg. Maar af en toe ga ik eens de mist in en dat wil ik grif toegeven." Het krantenbericht dat ook kabeljauw bedreigd wordt, miste hij. "Wat ik heel tof vind is dat het in mij zit om erop te letten. Het leeft, het pakt me, het zit erin en ik ben ermee bezig. En ik handel. Miniem, maar het is er wel." Hij geeft wat voorbeelden. Op iemand die met een kapotte knalpot rondrijdt, vloekt hij. "Als iemand een peuk uit het venster gooit, toeter ik zelfs." Als hij kan, zet hij de airco af. "Maar niet als ik met Georges in het zuiden van Frankrijk rijd waar het dan 40 graden is." Hij heeft een huis gekocht op het platteland, maar hij stelt zich nog altijd veel vragen over de stad. "Misschien zou ik daar nog meer oog voor moeten hebben. De straat waar ik nu woon, is vuil. Misschien moet ik die eerst helpen proper maken en dan pas aan mijn airco denken.

"Maar kijk: ik ben aan sensibilisering van mezelf bezig. Niet altijd consequent, maar ik ben liever goed inconsequent dan slecht consequent. En van het opgestoken vingertje hou ik helemaal niet. 'Donderdag Veggiedag' bijvoorbeeld. Hoe vaak ze me dát al niet gevraagd hebben voor Dagelijkse kost. Neen. Ik vind dat stom, want aan dat vingertje zit er een rare connotatie. Terwijl ik zelf twee keer per week vegetarisch eet en ik het in Dagelijkse kost zeker wekelijks doe. Maar niet op een vaste dag. Ik wil kunnen zeggen: vandaag wel en morgen lekker niet."

Over de 200.000 boeken die straks weer de toonbank over gaan, wil hij niet te veel nadenken. In totaal zijn het er nochtans 800.000, goed om de boekensector een beetje te redden. "Maar daar sta ik niet bij stil, André (uitgever Van Halewyck, RVP) regelt dat allemaal." Alleen dit: "Alles klopt, daar sta ik voor. Maar ik heb het idee ook gepikt van Jamie Oliver. Dat was de eerste kok met een kookboek die wérkte. Alle anderen waren 'ego': zie eens wat ik kan. Jamie heeft recepten gemaakt en uitgeschreven die door zijn handen zijn gegaan. Nadien zijn ze door zijn handen gegaan. Dan zijn ze nog eens door zijn handen gegaan. En daarna kwamen ze bij een eindredacteur. Dat is ook wat ik doe. Dagelijkse kost is geen supermooi boek, maar het is een doeboek. Vastpakken en beginnen maar."

Op de cover van deze Zeno-bijlage ziet u Jeroen Meus op een paard. Achterstevoren. Dat is omdat de fotograaf het zo gevraagd heeft. Meus weet best hoe je op dat paard moet zitten: het is het zijne en hij rijdt er sinds dit jaar op. Het paard heeft overigens ook een naam, maar die vertelt hij pas na veel aandringen. "Omdat het bijna doet denken aan de chihuahua van Paris Hilton." Eerst dan maar het excuus: "Ik heb het paard gekocht toen het tien jaar was en het had die naam al." Hij kocht Chanel dus ("hoe belachelijk is dat: Chanelleke, kom eens hier!") begin dit jaar om twee redenen. Voor een nieuw tv-programma gaat hij binnenkort in Amerika met echte cowboys rijden en vooral wilde hij een hobby die hij samen met zijn vriendin kon beoefenen. "Net voor Georges geboren werd, heb ik dat gekocht. (beetje trots) Nu ben ik een ruiter. Dat is toch het leven. Mijn paard staat in de manege in Oud-Heverlee, maar ik zorg er elke dag zelf voor, ik neem ook lessen en af en toe gaan we in het bos wandelen."

Eigenlijk was de vraag wat hij dit jaar had ontdekt. Dat dus: "Mijn absolute liefde voor dieren. Een zijn met dieren en daar rust in vinden. Dat is toch geweldig? Als ik met mijn hond ga wandelen, krijg ik alleen maar liefde van dat dier. En hij zegt nooit iets terug."

Waarom zitten we eigenlijk op dit terras van de Metropole?

"Omdat ik hier graag kom. Vroeger kwamen we hier elke zaterdag lunchen. En ik hou niet meer zo van fancy. Ik hou van gewoon."

Meus legt dat uit, want natuurlijk is Luzine niet zomaar 'gewoon'. "Dat klopt en ik doe dat ook ontzettend graag. Maar Luzine, dat is zoals harp spelen. Dat is keimoeilijk en je moet daar hard voor trainen. Terwijl Dagelijkse kost rugby is. En ik speel heel graag rugby."

Maar kun je nog achteruit met Luzine?

"Ik zou iets anders kunnen openen. Maar ik ga dat niet doen. (heel uitdrukkelijk) Ik ga dat nooit nooit nooit doen. Waarom zou ik? Ik wil meer bij mijn gezin zijn, met de kinderen eten, huiswerk maken en samen naar tv kijken. Soms verlang ik daar naar. Al weet ik dat wij (wijst naar zichzelf, naar de journalist en naar de fotograaf) alle drie een aparte job hebben. En misschien zou ik het snel missen. Maar zeker: een tweede restaurant openen doe ik nooit. Nu gaan ze het trouwens helemaal onmogelijk maken."

Ben jij een van die Vlaamse ondernemers die Elio Di Rupo marxist noemen?

"Neen. Helemaal niet. Ik betaal ook graag belastingen, want dat betekent dat ik goed gewerkt heb. En dat ik het systeem, waar ik wel in geloof, mee overeind help houden."

Een enquête van zelfstandigenorganisatie NSZ leerde wel dat 43 procent van de Vlaamse ondernemers N-VA zal stemmen.

"Dat gaat gebeuren, maar ik niet. Ik was vroeger meer overtuigd van Bart De Wever dan nu. Ik vind dat het discours een beetje onbeleefd wordt en daar hou ik niet van. Ik hoorde onlangs extreem rechtse praat. Over de drugsdealers van de straat, waarvan hij letterlijk zei: 'Dat zijn allemaal buitenlanders'. Dat vind ik een veralgemening. Omdat het iets is dat je niet kunt meten, zoals je niet kunt meten hoeveel boter en zout er in mijn gerechten zit. Ik ben er ook wel eens ingetuind hoor. Dan dacht ik: verdorie, die mens heeft gelijk. Maar dan stel ik me wel nog de vraag: is het nu populisme of heeft hij echt gelijk? Bij Lijst Dedecker had je dat snel door. Nu moet je wat meer nadenken. En dan besef ik dat ik nog nooit oplossingen gehoord heb. Bovendien: als je een beetje van België houdt, dan moet je toch ook de agenda in het achterhoofd houden. Stel je dat eens voor... Welke identiteit zouden we dan nog hebben?"

"Kijk", zegt hij dan. "Het is inderdaad keimoeilijk om in België iets te ondernemen. Ik steun al mijn collega's. De horeca stelt 150.00 werknemers tewerk, je zou dat best als één bedrijf zien: de nv Horeca. Daarvoor zou je een apart statuut moeten voorzien, want dit is echt een knelpuntberoep. Ik heb twintig man in dienst, mensen die ik geen 38-urenweek kan garanderen, maar van wie ik de overuren ook niet dubbel kan betalen. Als je dan een blackbox gaat verplichten voor elke brasserie, elke frituur, deze pasta... Op zich ben ik voor het officialiseren, dat heb ik in Luzine van de eerste dag ook gedaan. Maar dan moeten ze op een ander vlak ook een beetje helpen. De btw verlagen van 21 naar 15 procent was al een hulp, maar naar 6 procent zou beter zijn. Ook de RSZ-kosten zouden omlaag moeten. Voor een chef die 3.000 euro per maand verdient, moet je nu 9.000 euro betalen. Dat klopt niet.

"Luzine bestaat zes jaar en dit is het eerste jaar waarin we winstgevend zijn. Ook maar net genoeg voor een koffie, maar toch... En dan zitten wij nog elke dag vol. Dankzij de nationale marketing die ik heb, ze komen van overal, ook uit Nederland. Dat is dus een luxe. Maar de producten zijn extreem duur, de energiekosten vreselijk hoog en de personeelskosten doen ons dood. Men staat klaar om banken en de automobielsector bij te springen, maar men vergeet dus dat deze sector 150.000 mensen werk geeft. En dat dat een bloedbad kan worden. Zelf zou ik vijf man moeten ontslaan en mijn prijzen, waarin ik nu de personeelskosten niet tel, zouden omhoog gaan. Een lunch kost nu 40 euro. Dat vind ik al veel. Maar het zou naar 60 tot 65 euro moeten. Dat is toch geen lunch meer."

En toch is dit weer Meus: "Ook al is het zo moeilijk, ik vind niet dat je als ondernemer mag stemmen. Je moet stemmen als mens. Als individu. Stem je als ondernemer, dan stem je als egoïst en dus rechts. Neen, je moet stemmen voor ons allemaal. Voor onze samenleving. Ik heb nu pas een kind gekregen en ik vind dat die verpleegsters een standbeeld verdienen. Dát is onze sociale zekerheid. Idem voor het onderwijs. Dat is super in België. Maar we moeten het wel beschermen, want anders gaat het achteruit. Daar stem ik dus voor. Als mens. Ik stem voor mijn kinderen. Niet voor mijn portefeuille."

"Mogen wij een handtekening?" In koor komen twee meisjes, Marie en Anna, het vragen. "Omdat jullie het zo mooi synchroon vragen", zegt hij. Bierviltjes zijn een prachtige uitvinding. "Toch blijft dat raar", zegt hij dan. "Daar kan ik niet aan wennen. En maar goed ook. Als je dit wel gewoon vindt, dan ben je een nurk en kun je beter stoppen."

Jeroen Meus, Dagelijkse kost 4, Van Halewyck, 204 p., 19,95 euro

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234