Zaterdag 16/01/2021

Jenufa in Japan

Saito Kinen Festival inviteert productie van Vlaamse Opera

Matsumoto / Van onze medewerker

Stephan Moens

Als na de première van Jenufa op het Saito Kinen Festival in Matsumoto dirigent Seiji Ozawa het podium op komt om samen met de zangers het applaus in ontvangst te nemen, stemt het orkest 'Happy Birthday' aan. Ozawa is 66 geworden, het festival, dat zijn oogappel is, bestaat tien jaar. De Jenufa waarvan sprake is de productie van Janáceks opera die twee jaar geleden in de Vlaamse Opera werd gemaakt. Onder de zangers die komen groeten, bevinden zich niet minder dan vijf landgenoten.

Seiji Ozawa is in zijn jonge jaren assistent geweest bij Herbert von Karajan; later was hij onder meer artistiek directeur van het Tanglewood Music Festival. Met het Saito Kinen Festival in Matsumoto wilde hij naar eigen zeggen iets als Tanglewood naar Japan verplaatsen. Maar volgens Karl Leister, destijds Karajans soloklarinettist in de Berliner Philharmoniker en nu een vaste waarde in Ozawa's Saito Kinen Orchestra, wilde hij ook iets als Karajans Salzburgse Paasfestival, met een operaproductie, orkest- en kamerconcerten "op het allerhoogste niveau", dat alles uitgevoerd door de musici van het eigen orkest.

Al bij de eerste aflevering in 1992 was de operaproductie een schot in de roos: Stravinsky's Oedipus Rex met Jessye Norman, Philip Langridge en Bryn Terfel heeft inmiddels legendarische status verworven. Het festival bleef vooral twintigste-eeuwse opera spelen: Honeggers Jeanne d'Arc au bûcher, Stravinsky's The Rake's Progress, Poulencs Les Mamelles de Tirésias en Dialogues des Carmélites. In die rij schaart zich nu de Vlaamse Opera met Jenufa, de Robert Carsen-productie die destijds al bij ons enthousiast werd onthaald. Carsen: "Het is voor mij een eer hier te mogen werken en ook de vervulling van een jeugddroom. Ik ben uit Toronto en daar is Ozawa nog dirigent geweest. Toen ik jong was, leek het mij haast onbereikbaar om naast zo iemand te staan. En nu is het zo ver. Daarenboven zijn de werkomstandigheden hier ideaal. De professionaliteit en de inzet van de medewerkers zijn enorm hoog. Maar uiteraard zou dit alles niet mogelijk geweest zijn zonder de Vlaamse Opera."

Die heeft inderdaad niet enkel de productie gemaakt; ook vele artistieke medewerkers zijn gewoon meegereisd. Zo is het lichtontwerp van de hand van huisbelichter Peter Van Praet en zijn vele kleinere rollen ingevuld door zangers van hier: Piet Vansichen als burgemeester en Mireille Capelle als burgemeestersvrouw, Anne Cambier als Karolka, Petra Van Tendeloo als Jana, Rachel Fabry als Barena. Ook andere solisten zijn gewoon uit de Vlaamse Opera-productie overgenomen. Alleen voor de hoofdrollen werd een beroep gedaan op andere zangers, zoals Elena Prokina als een bijzonder aandoenlijke Jenufa en Jane Henschel als een krachtige kosteres. Marc Clémeur: "Uitstekende zangers maar ze behoren tot een categorie die wij niet kunnen betalen." Het Saito Kinen Festival beschikt inderdaad over serieuze middelen uit privé-sponsoring en subsidies; tegen 2004 zal de provinciestad Matsumoto er zelfs een nieuwe concert- en operazaal voor bouwen.

De Vlamingen die mee naar de historische stad tegen de Japanse Alpen aan gingen (ook dat is een parallel met Salzburg), zijn opgetogen. "Zelden met zo goede mensen samengewerkt", zegt belichter Van Praet, en Anne Cambier is opgetogen over de ontvangst: "We worden hier ongelooflijk in de watten gelegd en tegelijk wordt er heel ernstig en gewetensvol gewerkt. Ozawa is een fantastische dirigent, die altijd met de zangers begaan is."

Het enthousiasme blijkt wederzijds, want na de voorstelling wil het applaus niet stoppen. Dat is niet zo verwonderlijk, want de Carsen-productie is scenisch zeker superieur aan pakweg die van Bob Swaim die deze zomer op de Salzburger Festspiele te zien was, en dat is toch een serieuze referentie. En met de muzikale leiding van Seiji Ozawa en enkele sterzangers krijgt ze meteen nog een andere dimensie.

Op die manier doen beide partners hun voordeel bij een dergelijke operatie: voor de Vlaamse Opera betekent de uitnodiging naar Japan een duidelijk prestigegewin en een erkenning voor het artistieke niveau van deze productie; het Saito Kinen Festival van zijn kant haalt een bijzonder kwaliteitsvolle opvoering binnen zonder ze helemaal zelf te moeten produceren.

Opera

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234