Zaterdag 17/04/2021

Jemen is nieuw front van Al Qaida

De publieke bijeenkomst was een antiregeringsbetoging. Duizenden Jemenieten protesteerden tegen een luchtaanval van het leger in het zuiden van het land waarbij volgens de lokale bevolking vorige week vooral burgers werden gedood.

Het gebeurt niet vaak dat Al Qaidaleden zomaar op het dak van een pick-up springen en een menigte van enkele duizenden toespreken om de aanwezigen te overtuigen samen met hen te vechten tegen de Verenigde Staten. In het zuiden van Jemen, de provincie Abyan, kon het wel, zo blijkt uit beelden die de nieuwszender Al Jazeera gisteren rondstuurde. In de video zijn twee mannen te zien op het dak van een wagen. Een van hen is gewapend, de andere heeft een microfoon. Volgens Al Jazeera hadden de mannen zichzelf voorgesteld als leden van Al Qaida. De man richtte zich specifiek op Jeminitische militairen. “Soldaten, jullie moeten weten dat er geen problemen zijn tussen jullie en ons”, vervolgde de man, die probeerde zijn toehoorders aan zijn kant te krijgen. “Het probleem situeert zich tussen ons en de VS en hun agenten. Wees voorzichtig met het kiezen van de kant van de Amerikanen.” De menigte was maandag in Abyan samengekomen in een antiregeringsbetoging op de plaats waar vorige week donderdag een luchtaanval was uitgevoerd door het Jemenitische leger, dat assistentie kreeg van de Amerikanen. Volgens Jemen werden die dag opleidingskampen van Al Qaida gebombardeerd in Abyan en in een noordelijker gelegen district, bij de hoofdstad Sanaa en werden 34 militanten gedood. De luchtaanvallen hadden verder ook plannen voor zelfmoordaanslagen in het buitenland verijdeld. De Amerikaanse president Obama, die de aanval goedgekeurd zou hebben, feliciteerde achteraf de Jemenitische president Ali Abdullah Saleh. Maar er is grote twijfel over de slachtoffers. De Jemenieten die gisteren op de manifestatie aanwezig waren, zeiden volgens Al Jazeera dat er veel meer doden waren gevallen en dat de meerderheid vrouwen en kinderen waren. Ook ABC News en het Iraanse Press TV hadden eergisteren gemeld dat er 120 doden waren gevallen, voor het grootste deel burgers. De Al Qaidaman op het dak van de pick-up maakte handig gebruik van de woede van de samengekomen lokale bevolking. “Onze bommen zijn voor de vijanden van God”, zei de man. De bijeenkomst werd verstoord door een ontploffing waarbij drie doden vielen. Volgens de Jeminitische regering explodeerden mijnen, daar gelegd door Al Qaida. Al is de kans ook groot dat het gaat om onontplofte munitie.

Comeback

De openlijke verklaring van Al Qaida maakt duidelijk dat het terreurnetwerk in Jemen zich heeft gehergroepeerd en een belangrijke dreiging vormt. Nochtans leek het eind 2003 bijna afgelopen met het netwerk van Al Qaida in Jemen. Eind 2002 begon Sanaa, met de hulp van Washington, een succesvolle campagne om Al Qaida in het land uit te roeien. Na een jaar werd Al Qaida tot het verleden verklaard en de strijd gestaakt. De Jemenitische regering heeft de afgelopen tijd de aandacht vooral gericht op het bestrijden van rebellen in het noorden van het land en het zuiden een beetje veronachtzaamd. Tegelijk waren de ogen van de wereld wat terreurdreiging betreft vooral gericht op het naburige Somalië, waar islamitische extremisten grote successen boekten. Maar het was Al Qaida in Jemen dat, vooral door de uitbuiting van de zwakheden van de centrale regering en de enorme armoede, kon groeien tot belangrijkste te terreurdreiging voor de regio. In de afgelopen jaren konden overgebleven Al Qaidafiguren geruisloos aan hun comeback werken. Die begon in februari 2006, toen 23 Al Qaidaverdachten konden ontsnappen uit de gevangenis. Een van hen was Nasir al-Wahishi, die ooit nog secretaris was van Osama bin Laden. Al-Wahishi ligt aan de basis van het huidige succes van Al Qaida. Al Qaida in Jemen stuurde in de volgende jaren niet alleen strijders naar jihadistische hotspots in de wereld, maar pleegde ook aanslagen in eigen land. In januari 2008 werden twee Belgische toeristen daarvan het slachtoffer in het zuiden van Jemen. Hun konvooi reed door de woestijn toen de groep plots werd beschoten. De Jemenitische terroristen hebben intussen ook de hulp gekregen van hun broeders uit het naburige Saoedi-Arabië, waar door een repressieve actie van de regering veel militanten in de cel waren beland of waren gevlucht naar Jemen. Niet veel later smolten beide Al Qaida’s trouwens samen tot AQAP (Al Qaida in the Arabian Peninsula). Die samensmelting werd begin dit jaar ‘officieel’ aangekondigd in de zevende uitgave van Sada al Malahim (de Echo van Veldslagen), een publicatie van Al Qaida in Jemen, en in een propagandavideo die tegelijkertijd de wereld werd ingestuurd. In de mededeling stond dat Nasir al-Wahishi het nieuwe hoofd van Al Qaida in de regio zou worden. Zijn adjunct werd niemand anders dan Said Ali al-Shihri, die jarenlang in Guantanamo had gezeten en uiteindelijk in november 2007 werd vrijgelaten. Zijn vrijlating veroorzaakte achteraf trouwens een klein schandaal toen bleek dat vrijgelaten gedetineerden uit Guantanamo niet allemaal zo onschuldig waren. Al-Shihri wordt door de VS gezocht voor zijn rol in de bomaanslag op de Amerikaanse ambassade in Jemen, op 17 september 2008. Daarbij vielen 19 doden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234