Maandag 21/06/2021

Jeltsin even uit bed om grote schoonmaak te houden

President zet in drie uur tijd Kremlin op stelten

MOUSKOU / BRUSSEL.

REUTERS / EIGEN BERICHTGEVING

De Russische president Boris Jeltsin blijft vriend en vijand met verstomming slaan. Zijn stunt van gisteren wakkert weer de speculaties aan over hoe ziek hij nu eigenlijk wel is. Het wispelturige staatshoofd, dat nog altijd de geheime sleutels heeft van de atoomwapens van de op één na grootste kernmacht op aarde, is een paar uur uit het ziekenhuis teruggekeerd om het hele Kremlin op stelten te zetten. Nadien is hij doodgemoedereerd weer naar de kliniek getrokken.

Sinds twee weken was Jeltsin in behandeling voor een longontsteking, maar wie gisteren in het Kremlin was, kreeg wel even te horen en te voelen dat de chef aanwezig was. Meteen na zijn aankomst ontsloeg hij zijn invloedrijke chef-staf Valentin Joemasjev, die in de Russische pers de bijnaam 'de onzichtbare man' heeft. Waarnemers in Moskou hebben trouwens meteen na zijn ontslag gezegd dat hij "lid van de familie blijft" en wel ergens een "duistere job als adviseur" zal krijgen.

De reden waarom men dit denkt, is vrij eenvoudig: Joemasjev is een erg goede vriend van Jeltsins dochter Tatjana, en de dochter van Jeltsin is al jaren de enige die altijd toegang heeft tot het Russische staatshoofd en die als zijn belangrijkste raadgever geldt.

Jeltsin kwam stipt om 8 uur 's ochtends in het Kremlin aan, ruimde in een ijltempo op en was drie uur later alweer op weg naar het ziekenhuis. Tegen zijn woordvoerder zei Jeltsin dat "dit niet mijn laatste woord is" en dat er nog ontslagen zouden volgen.

Dat gebeurde prompt. Hij stuurde diezelfde ochtend nog drie andere medewerkers van zijn presidentiële staf de laan uit. Nadien meldden de Russische persbureaus dat Jeltsin de organisatie van de belastinginning en het ministerie van Justitie in eigen handen had genomen. Voor geen van die maatregelen is vooralsnog een reden gegeven, maar ze betekenen een machtsconcentratie in handen van één man, die tot onlangs nog niet mogelijk zou zijn geweest.

In een klimaat van groeiende misdaad en criminalisering van de Russische politiek wil Jeltsin nu in hoogsteigen persoon de strijd tegen maffia en corruptie gaan leiden, wat velen in het Kremlin de wenkbrauwen doet fronsen. Jeltsins woordvoerder zei met name dat de stormactie van de president vooral was ingegeven door de vrees dat zijn regering niet genoeg deed om corruptie, politiek extremisme en regionaal separatisme tegen te gaan.

De nieuwe chef-staf in het Kremlin is Nikolai Bordjoeza, een oudgediende van de beruchte geheime dienst KGB. Hij is 49 en heeft weinig politieke ervaring, maar hij staat wel al een tijd aan het hoofd van de dienst lijfwachten in het Kremlin. Sinds september is hij secretaris van de machtige Nationale Veiligheidsraad. Dat is wellicht het machtigste presidentiële adviesorgaan in Rusland. Verder weet men niet al te veel van hem, zoals dat een man van de geheime dienst past.

Jeltsin heeft zijn terugkeer in het Kremlin na ziekte al vaker onderstreept met spectaculaire ontslagen. Het markantste voorbeeld tot nu toe dateert van 23 maart, toen hij een abrupt einde maakte aan de regeerperiode van premier Viktor Tsjernomyrdin. Hij was toen net terug van een week in een rusthuis na ademhalingsproblemen en benoemde na enige tijd Jevgeni Primakov tot premier. Die houdt zich opvallend afzijdig in de jongste Kremlin-storm.

Bijzonderheden over Jeltsins nieuwste instorting zijn niet bekend. Zeker is dat zijn stunt opnieuw voeding zal geven aan de communistische fractie in het parlement, die hardop ter discussie stelt of de president nog in staat is zijn ambt uit te oefenen en Jeltsin wil afzetten om gezondheidsredenen. De Doema (het parlement) vroeg vorige week in een motie al om een gezondheidsrapport over de president.

Jeltsin heeft de afgelopen jaren meermaals hartproblemen gehad en heeft diverse kuuroorden en ziekenhuizen bezocht. Woordvoerders benadrukten echter ook gisteren weer dat hij er niet aan denkt af te treden. Zijn ambtstermijn loopt nog tot het jaar 2000.

(FS)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234