Donderdag 24/06/2021

Jeltsin benoemt 'harde' Poetin tot premier

De Russische president Jeltsin heeft vriend en vijand verrast door onverwacht de drie maanden geleden tot premier benoemde Sergej Stepasjin buiten de deur te zetten. Stepasjin, voor wiens ontslag geen officiële reden is opgegeven, wordt opgevolgd door de ex-KGB-spion Vladimir Vladimirovitsj Poetin. In een tv-toespraak enkele uren later vertelde Jeltsin de Russen dat hij Poetin als presidentskandidaat naar voren schuift voor de verkiezingen die voor halfweg volgend jaar gepland zijn.

MOSKOU / BRUSSEL.

REUTERS EN EIGEN BERICHTGEVING

Op het eerste gezicht leek Stepasjins ontslag te maken te hebben met de crisis in de Zuid-Russische republiek Dagestan. Stepasjin had te kennen gegeven geen remake van de Tsjetsjeense oorlog te willen, terwijl zijn opvolger Poetin juist als een doorgedreven antiregionalist bekend staat, die mogelijk hard tegen de moslimrebellen in zal gaan.

Maar dat bleken speculaties. De zelfverzekerdheid en kalmte waarmee president Jeltsin zich gistermorgen tot de natie richtte, deden vermoeden dat de kabinetswisseling al een tijdlang was bekokstoofd. Zonder ook maar enigszins aan Dagestan te refereren, stak Jeltsin van wal door de officiële datum voor de verkiezingen van een nieuwe Doema, het Russische lagerhuis, bekend te maken. Die zullen op 19 december plaatsvinden, waarna er, halfweg volgend jaar, ook een nieuwe president moet worden gekozen. "Ik heb besloten een man aan te stellen die in mijn ogen in staat is om de Russische samenleving onder een zo breed mogelijke waaier van politieke krachten te verenigen. Alleen zo is de voortzetting van de hervormingen in Rusland gegarandeerd," zei Jeltsin. Volgens de president is Poetin, tot nu toe de directeur van Jeltsins veiligheidsraad en van de binnenlandse veiligheidsdienst FSB, de politicus die "het grote Rusland van de 21ste eeuw" tot stand zal brengen.

Tot dusver was het altijd koffiedik kijken geweest naar wie Boris Jeltsin als zijn officiële opvolger zou aanduiden, nu is er (voorlopige?) zekerheid. "Ik heb vertrouwen in hem. Ik wil dat degenen die in juli volgend jaar naar de stembus trekken hem ook vertrouwen," zei Jeltsin, die in de naar verluidt hondstrouwe Poetin de ideale beschermer gevonden heeft van de presidentiële entourage. Alle waarnemers zijn het er dan ook over eens dat de Russische president die bescherming - lees: politieke onschendbaarheid - hard nodig zal hebben. De schandalen rond de zelfverrijking van Jeltsins onmiddellijke omgeving, vooral dochter Tatjana en de financier Boris Berezovski, zijn de voorbije jaren voortdurend de Russische krantenkoppen blijven halen.

De reacties op de recentste zet van Boris Jeltsin zijn bepaald negatief: de koers van de Russische roebel daalde met drie procent en zelfs Jeltsins politieke bondgenoten spraken van een gril. Waarnemers zien in de aanstelling van de onbekende Poetin een poging van Jeltsin om een vijandig centrum-links blok onder leiding van de Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov de wind uit de zeilen te nemen.

Is Jeltsin degene die de nieuwe premier - de vierde al in anderhalf jaar tijd - mag aanstellen, dan is het de Doema die die aanstelling moet goedkeuren. Volgens het persbureau Interfax gebeurt dat mogelijk vrijdag al, ook al is het lagerhuis momenteel in zomerreces. Als de Doema de benoeming van Poetin driemaal na elkaar verwerpt, moet Jeltsin het parlement ontbinden. Maar waarnemers verwachten dat het niet zo ver komt en dat 19 december aangehouden zal worden als datum voor de parlementsverkiezingen.

Wat er intussen met de ontslagen Stepasjin moet gebeuren, is niet duidelijk. De ex-premier heeft een voorstel van Jeltsin om Poetins plaats in de veiligheidsraad in te nemen, afgeslagen. Geruchten circuleren dat de relatie tussen Boris Jeltsin en zijn premier al enkele weken niet snor zat: Jeltsin was enerzijds niet opgezet met Stepasjins succes in het buitenland, anderzijds vond de president dat de premier zich te weinig inzette voor de parlementsverkiezingen van december. Met Jeltsins spectaculaire beslissing van gisteren lijkt die campagne definitief begonnen. Inzet? Volgens analisten de vraag of Jeltsin straks al dan niet aan de klauwen van het gerecht ontsnapt. (LD)

'Ik heb vertrouwen in hem. Ik wil dat wie in juli volgend jaar naar de stembus trekt hem ook vertrouwt'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234