Maandag 01/03/2021

Jazz

Jef Neve: "Jazz is een bron van rijkdom die nooit opdroogt"

Jef Neve. Beeld Karel Duerinckx
Jef Neve.Beeld Karel Duerinckx

Al honderd jaar is jazz een moeilijk genre om te leren kennen. Ook voor Jef Neve (40), die het pas als jongvolwassene ontdekte. Volgende week cureert hij de Radio 1 Jazz Sessie. Wij lieten hem alvast even door onze jazzstamboom wandelen.

Volgens muziekhistorici vieren we dit jaar de honderdste verjaardag van de jazz. Toch blijft het genre ook een eeuw later moeilijk te bevatten. Niemand begint zijn ontdekkingstocht bij die eerste opname uit 1917. Maar waar dan wel?

Bij pianist Jef Neve ging het via funk. Niet die van James Brown, maar die van de jaren 1980. “Als tiener speelde ik in een funkbandje, Mr. Zebedee”, vertelt hij. “De gitarist van onze groep had een grote platencollectie, en na elke repetitie zaten we bij hem thuis naar muziek te luisteren. Dat ging van Weather Report over de elektrische periode van Miles Davis. Toen ik ontdekte dat die mannen ook een gigantisch verleden hadden, ben ik zelf teruggegaan in de tijd.”

Klik op het foto-icoontje hiernaast om deze stamboom beter te kunnen bekijken. Beeld Jan Straetmans
Klik op het foto-icoontje hiernaast om deze stamboom beter te kunnen bekijken.Beeld Jan Straetmans

Die ontdekkingstocht is te volgen via de stamboom hiernaast; onze poging om de honderdjarige jazzgeschiedenis op een overzichtelijke manier te visualiseren. “Van funk ging ik naar jazz fusion, met namen als Chick Corea en Herbie Hancock. En van daaruit ben ik hardbop gaan ontdekken, met Art Blakey and the Jazz Messengers. Maar ook de soul jazz van Jimmy Smith. En natuurlijk Thelonious Monk, omdat hij als eerste elementen uit de hedendaagse klassieke muziek heeft geïntroduceerd in de jazz.”

Eerst het idee

Het is die combinatie die Neve altijd heeft geïnteresseerd. Zo studeerde hij klassieke muziek aan het conservatorium én jazz aan het Leuvense Lemmensinstituut – tegenwoordig LUCA School of Arts. “Voor mij zijn die werelden met elkaar verstrengeld”, zegt Neve. “Het is dezelfde taal, maar met een ander accent, met een andere ritmische benadering. Luister maar naar de manier waarop de oude Bebop-generatie block chords speelde, dat is exact hoe Rachmaninoff zijn akkoorden schreef. Klassiek studeren was evident. Jazz deed ik bewust om te leren improviseren, omdat ik met Mr. Zebedee de wereld wou veroveren (lacht).”

De combinatie jazz-klassiek is ook duidelijk hoorbaar op Neves laatste plaat: Spirit Control. “Als ik componeer, denk ik nooit in functie van stijl. Ik vertrek met een idee, en gaandeweg wordt duidelijk in welke bezetting dat gespeeld wordt. Spirit Control grijpt veel meer terug naar de stem die ik had voor ik aan het conservatorium begon, terwijl mijn eerste albums als trio veel schatplichtiger zijn aan het pure jazz-idioom. Dat is niet ongewoon. Als je vijf jaar lang verplicht wordt om in de stijl van anderen te spelen, schud je dat niet zomaar van je af.”

Zo speelde Neve tijdens zijn opleiding veel Herbie Hancock en Keith Jarrett. Maar ook Bill Evans, die de basis heeft gelegd van hoe pianotrio’s vandaag nog steeds met elkaar in interactie staan. “Qua klankkleur heeft Evans zeker zijn stempel gedrukt op mijn muzieksmaak”, zegt Neve. “Hij heeft als eerste het model bepaald van een trio waarin elk instrument gelijkwaardig is. Waarin de contrabas en drum dus geen begeleiders meer zijn, maar in conversatie gaan met de pianist.”

Geborgenheid

Toch is het vooral een andere pianist die Neve als zijn grootste invloed beschouwt: Brad Mehldau, die midden jaren 1990 het pianotrio opnieuw uitvond. “Mehldau is de standaard voor de pianisten van mijn generatie en iedereen daarna, omdat hij een effectieve gelijkwaardigheid van linker- en rechterhand heeft geïntroduceerd in de jazz”, zegt Neve. “Zijn The Art of the Trio-platen geven me nog steeds een gevoel van thuiskomen, van geborgenheid, omdat hij klassiek en jazz op een briljante manier door elkaar weet te weven. Maar hij heeft de jazz ook nieuw leven ingeblazen door bijvoorbeeld nummers van Radiohead zodanig te coveren dat ze perfect naast het origineel kunnen staan. Ik heb Radiohead zelfs dankzij Mehldau leren kennen.”

Brad Mehldau, hier tijdens een concert op het Europa Jazz Festival 2009 Beeld PHOTOPQR/LE COURRIER DE L'OUEST
Brad Mehldau, hier tijdens een concert op het Europa Jazz Festival 2009Beeld PHOTOPQR/LE COURRIER DE L'OUEST

Nog een andere jazzmeester bij wie Neve veel inspiratie heeft gehaald, is Lennie Tristano. Die stond in de jaren 1940 mee aan de wieg van de cool jazz. “Als improviserende muzikant heeft hij een grote invloed gehad op elke jazzpianist. Hij wist virtuositeit perfect te combineren met inhoud, wat écht niet evident is. Zonder hem te horen, had ik nooit de muziek gemaakt die ik vandaag maak. Maar Tristano wordt vaak over het hoofd gezien in de lijstjes. Daarom ben ik blij dat hij wel in jullie stamboom staat.”

Een opvallende naam die dan weer ontbreekt op Neves persoonlijke lijstje van jazzpianisten, is Dave Brubeck. Nochtans is diens Time Out in vele jazzcollecties terug te vinden. “Ik snap dat Brubeck voor veel mensen een grote naam is, maar ik heb zelf heel weinig naar zijn muziek geluisterd”, zegt hij. “Zo goed als nooit, eigenlijk. Voor mij speelt Brubeck niet de spannendste jazz.”

Tegelijk is er voor Neve nog veel onontgonnen terrein in de grote jazz-stamboom, zoals alles van de swing-periode. “Swing is mijn zwakste kant als pianist. Vreemd genoeg voel ik het vlot aan in mijn hoofd, maar als ik het speel klinkt het nogal snel mechanisch. Tegenwoordig probeer ik elke dag naar swing te luisteren. Niet om er iets mee te doen, maar omdat ik het belangrijk vind voor mezelf om het te ontdekken – een beetje zoals ik ook dagelijks ga joggen. Fantastisch toch, dat ik op mijn veertigste nog steeds kan bijleren? Er is zoveel goede jazz gemaakt, dat is een bron van rijkdom die nooit opdroogt.”

Jef Neve is op toernee met Spirit Controljefneve.com

Radio 1 Jazz Sessie wordt uitgezonden op 25/5, 11-15 uur, tijdens 100 jaar jazz 

Brussels Jazz Weekend, 26-28/5, brusselsjazzweekend.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234