Dinsdag 18/05/2021

Jef Mercelis

'In het theater kreeg ik veel meer de kans om met geluid en sfeer bezig te zijn. Het is vreemd genoeg een stuk muzikaler dan gewoon een liedje in elkaar zetten'

Rockmuzikant raakt verzeild in theater en film

Jef Mercelis is een buitenbeentje in de Vlaamse muziekwereld. Pas vier jaar na zijn opgemerkte deelname aan de finale van de Rock Rally in 1992 bracht hij zijn eerste plaat uit. En nog eens tien jaar later verscheen - eindelijk - het vervolg, Western Union. Niet dat Mercelis in de tussentijd stilzat: 'De jaren zijn voorbijgevlogen.'

BRUSSEL

Van onze medewerker

KOEN DE MEESTER

De naam van de ex-Turnhoutenaar is inmiddels ruim bekend in theater- en filmkringen en er wordt almaar meer een beroep gedaan op zijn muzikale accenten en songs. Zo schreef hij muziek voor recente langspeelfilms als Ca m'est égal si demain n'arrive pas van de Fransman Guillaume Malandrin en ook voor Black out van Martine Doyen, waarin de hoofdrol vertolkt wordt door Arno. Bij toeval duikt de heer Hintjens zelf op in het Brussels café tijdens het interview en de zanger-acteur vraagt aan de componist wat hij van de prent vindt. Mercelis ziet de film wel zitten. Het is dan ook een hele weg die de muzikant heeft afgelegd sinds hij als solo-artiest debuteerde en hij het in 1992, het roemruchte jaar dat dEUS niet won, tot in de finale van de Rock Rally schopte.

Heel wat toeschouwers waren toen trouwens de mening toegedaan dat Jef Mercelis gerust had mogen winnen. Toch duurde het liefst vier jaar voor er een full-cd van 'de groep' Mercelis verscheen. Als hij er nu op terugkijkt, moet hij glimlachen: "Ik herinner me vooral dat in de jaren negentig geen enkele platenfirma geïnteresseerd was in een soloconcept. Men zag toen niets in een one man band. Ik heb twee jaar opgetreden en in 1994 vormde ik dan toch een groep onder mijn achternaam. In de zomer van 1995 namen we de plaat op en ze is in 1996 uitgekomen. De rest van het verhaal is vrij simpel: de band hing als los zand aan elkaar en in 1998 zijn we gesplit. Onze drummer Niko Westelinck heeft toen, onder de naam Niko, nog een soloplaat gemaakt. Later heb ik met diverse mensen aan demo's gewerkt. Soms was er zelfs een platencontract, het draaide echter allemaal op niets - zeg maar ruzie - uit. Zo speelde ik onder meer in Zon & Zero met Guy Van Nueten. We hadden in 2002 tien nummers klaar en die liggen nog altijd ergens weg te rotten."

In die periode ging hij zich meer en meer met dans bezighouden, vertelt de man: "Ik kwam rond 2000 in contact met een paar mensen die bij Wim Vandekeybus dansten en die vroegen of ik voor hen muziek wilde maken. Ik ben toen naar repetities gaan kijken en dat vond ik wel iets hebben. De choreograaf begint met een idee en kiest dansers uit. Die gaan daar dan op variëren. Je kunt dat het best vergelijken met jammen. Een idee wordt uitgeprobeerd, er wordt op voortgeborduurd en als het niet goed is, wordt het weer weggegooid." Hij houdt aan het gebruik van zijn muziek in een dansvoorstelling wel een zalig gevoel over: "Het is gewoon heerlijk. Je schrijft de muziek in je eentje voor een danscompagnie uit Las Palmas en dan hoor je die in een totaal andere context. Ik denk geregeld: heb ik dat gemaakt? Je leert kanten van jezelf kennen die je niet voor mogelijk houdt."

Het compleet andere wereldje gaf hem wel nieuwe impulsen, geeft hij toe: "Na al dat aanmodderen had ik even genoeg van nummers schrijven. In het theater kreeg ik veel meer de kans om met geluid en sfeer bezig te zijn. Het is vreemd genoeg een stuk muzikaler dan gewoon een liedje in elkaar zetten en nu bekijk ik mijn songs veel meer op die manier."

Het is dus niet verwonderlijk dat hij even graag aan soundtracks werkt: "Ik maakte eerder al muziek voor kortfilms, onder meer voor Raconte van Malandrin en Martine Doyens Pâques au Tison. Ze heeft me voor Black out of Komma, zoals hij oorspronkelijk heette, opnieuw gevraagd. Die film met Arno moet nog uitkomen. Ik laat me eerst inspireren door de beelden van een ruwe montage en kijk daar heel veel naar met de gitaar op schoot. Ik speel dan maar wat. Na een tijd ontstaan er thema's en probeer ik er een lijn in te stoppen." Mercelis is niet bang om hard te werken, dat blijkt als we met hem over het kill your darlings-gevoel praten. Het verschijnsel dat de mooiste filmmuziek vaak sneuvelt in de montagekamer kent hij maar al te goed: "Ik maak altijd veel te veel muziek voor de films waar ik aan werk. Voor Black out had ik liefst 77 minuten muziek. Er moet er veel materiaal zijn om onder de verschillende delen van de film te zetten en later wordt daar dan driftig in geschrapt. Zo sneuvelen er echt zaken die ik op een bepaalde plaats essentieel vind. Het is spijtig, al snap ik het wel."

Tussen al die activiteiten kwam Mercelis ook nog met een tweede plaat, maar Western Union was al lang gepland, verklaart hij: "Die tien jaar zijn echt zo voorbijgevlogen. Twee jaar terug had ik al besloten solo een cd op te nemen. Ik wou niet dat het weer op een ontgoocheling zou uitdraaien. Ik had een hele berg nummers liggen en eigenlijk kon er evengoed een rockende plaat verschenen zijn in plaats van dit verstilde resultaat. Live klinkt het trouwens al veel harder. Ik had gewoon zin om een kleine, akoestische sfeerplaat uit te brengen in eigen beheer." De cd bulkt van de mooie liedjes en bevat onder meer een knappe cover van Buddy Holly, van wie hij sinds een paar jaar fan is: "Ik was bezig met 'That'll Be The Day' en toen speelde ik het ineens in mineur. Dat klonk wel en zo paste het mooi tussen de rest."

Op de cover van de cd staat een opvallend portret van Mercelis zelf. Een mooi toeval, volgens de zanger: "Dat schilderij is gemaakt door een vriend, Benoit Gob. Op een bepaald moment kwam hij met een camera langs en vroeg hij me of hij me mocht portretteren. Hij was aan een hele reeks bezig. Achteraf liet hij me het resultaat zien. Ik heb er lang naar gekeken en wist toen: dat is mijn hoes..."

Jef Mercelis speelt op 30 maart in de Arenbergschouwburg in Antwerpen (www.arenbergschouwburg.be) en op 2 mei in de Gentse Handelsbeurs (www.handelsbeurs.be)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234