Dinsdag 15/06/2021

Jeanne d'Arc is niet dood

Fransen en Britten vliegen elkaar in de haren na EU-top over landbouwbeleid

Brussel

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

'Tolk, tolk! Wat is het omgekeerde van Vive la France?' Met die uitroep schoffeerde Margaret Thatcher de Fransen ooit op een Europese top. Zo erg pestte ze toenmalig premier Jacques Chirac het bloed vanonder de nagels dat die en plein public verklaarde dat die 'huisvrouw', jawel, zijn ballen wilde. De bijwijlen hilarische traditie van Brits-Franse animositeit - Jeanne d'Arc is nog niet vergeten - kreeg een vervolg op de Europese top van vorige week. Na afloop stapte Chirac op Tony Blair af. 'U is onbeschoft. Op deze manier is nog nooit tegen me gesproken.'

Chiracs boodschap kwam aan, ook al verkondigde hij die in het Frans. Wat Blair, als rechtgeaard Brit, niet of amper spreekt maar toch goed genoeg verstaat om ronduit verbouwereerd te zijn geweest door de uitspraken van de Fransman. Wat zei Blair dan op de vergadering van regeringsleiders en staatshoofden dat Chirac het nodig achtte om een in december geplande tête-à-tête in Le Touquet af te blazen? Niet veel, verklaarden Britse diplomaten. "Want het is toch geen belediging het oneens te zijn met iemand." Zoals bekend was er op de top een heftige clash over de landbouwsubsidies: Fransen willen die behouden, de Britten afbouwen.

De Fransen zwijgen in alle talen over het hoe en waarom van het diplomatieke incident. Maar volgens de Britse media kon Chirac het niet hebben dat hij gecorrigeerd werd door Blair. Chirac zou tijdens de vergadering gezegd hebben dat in 1999 in Berlijn niet afgesproken werd het landbouwbeleid aan een controle - de zogeheten mid-term review waarop Blair aanstuurde - te onderwerpen. De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Jack Straw, ging prompt in zijn papieren rommelen en toonde Blair zwart op wit aan dat dat niet klopte. Waarop Blair met een zeker genoegen Chirac interrumpeerde en aan het citeren sloeg uit de review die al is opgestart.

Blair was kregelig dat op een Frans-Duits onderonsje het behoud van de landbouwsubsidies afgesproken was. Maar toen durfde Blair te raken aan een Frans troetelkind, het Afrika-beleid. Fijntjes merkte de Britse premier op dat de Franse zorg om Afrika wel heel erg hol klinkt als Chirac zou blijven aandringen op het behoud van landbouwsubsidies. Iedereen is het er inmiddels over eens dat overheidsfinanciering voor de landbouw een vorm van oneerlijke concurrentie is met het zuiden, dat het op zijn eentje moet rooien. Chirac reageerde droog op die impliciete beschuldiging van hypocrisie. "Onze volgende top is afgelast."

Het klinkt allemaal op zijn minst kinderachtig. Per slot van rekening worden politici wel eens zwaarder beledigd. Wat te denken van de opmerking van een Winston Churchill over zijn concurrent en toenmalig Labour-partijleider Clement Attlee. "Hij is een schaap in schapenvacht."

Maar Fransen en Engelsen, the frogs en les rosbifs, hebben natuurlijk een traditie als het over ruziemaken gaat, al mogen hun leiders doorgaans nog zulke zoete broodjes bakken. De Fransen vinden de Britse leiders sinds jaar en dag nog steeds arrogant en onbetrouwbaar. Voorbeelden zat in de geschiedenis: de Britten zetten volksheldin Jeanne d'Arc op de brandstapel. En in de beginfase van de Eerste Wereldoorlog dreef opperbevelhebber John French de Fransen tot razernij door zich steeds weer zonder overleg met het Franse commando terug te trekken. Engelsen, die Napoleon over zich heen kregen, vinden de Fransen ook arrogant maar toch vooral belachelijk, en een zo mogelijk nog populairder voorwerp van spot dan de Duitsers.

Recentelijk zorgde het dispuut over de VN-resolutie tegen Irak nog voor onenigheid. Fransen staan lijnrecht tegenover Britten en Amerikanen. De populaire krant The Sun kon gisteren alleen maar besluiten: godzijdank dat Blair Chirac een koekje van eigen deeg heeft gegeven.

De Franse krantencommentatoren staken gisteren de hand in eigen boezem. Zij legden de schuld van het incident bij Chirac, die op Europese toppen altijd onhebbelijk zou zijn. Maar Blair toonde zich van zijn meest strategische zijde. Hij deed, tegen zijn gewoonte in, niet echt veel moeite om het conflict te ontkennen. In Groot-Brittannië geloven de meest cynische van de krantencommentatoren dat hij op die manier de anti-Franse gevoelens wil uitbuiten om zijn eigen nederlaag op de Europese top weg te moffelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234