Vrijdag 21/01/2022

Jean-Marie Aerts

het eeuwige zoeken van

Brussel

Van onze medewerker

Kurt Blondeel

Met de nieuwe langspeler Parbleu laat Jean-Marie Aerts (51) in de gedaante van JMX eindelijk nog eens van zich horen. Al zou de man dan behoorlijk wat moeite moeten doen om uit het collectieve geheugen van de Belgische rock en pop te worden gewist.

In de jaren zeventig stond Aerts als jonge muzikant aan de zijde van Raymond van het Groenewoud (in Louisette en Bien Servi), Luk Van Kessel (Split) en Johan Verminnen. Een decennium later verwierf hij Europese faam met T.C. Matic, en nog later stak hij een gitaartje toe bij onder meer BJ Scott, Arno en El Fish. Zijn producerspalmares is even indrukwekkend. Vooral tijdens de jaren tachtig leek het alsof hij elke belangwekkende, vaderlandse plaat onder handen nam: Lavvi Ebbel, Luc Van Acker, Red Zebra, The Machines, The Neon Judgement, Jo Lemaire, het zijn maar de bekendste voorbeelden. Later kon hij met Urban Dance Squad, Ashbury Faith en Tom Wolf pluimen op zijn hoed steken.

In 1996 houdt Aerts zijn eenmansproject JMX boven de doopvont. Er volgen enkele maxi's, er komt volk aan boord, en drie jaar later verschijnt Autonome, een eclectische plaat waarop de groove centraal staat. Ook Parbleu gooit stilistisch een hoop deuren open: reggae, dub, flamenco, jazz, swampblues, tal van folkloregeluiden... Aerts smeedt het aan elkaar alsof het de vanzelfsprekendheid zelf is. "Ik ben opgevoed met een brede waaier van muziek", verklaart hij. "Frans, Italiaans, Spaans, klassiek, metal, blues, fado, dub... Ik hoor dat allemaal graag. Als ik zelf naar de plaat luister, denk ik ook: het is het één na het ander. Maar er zit wel een lijn in. In feite gebeurde alles spontaan en heb ik er totaal niet over nagedacht." Mocht hij op een dag dus besluiten een sobere, akoestische bluesplaat te maken... "...dan zou ik er waarschijnlijk ook wel een draai aan geven, ja. Maar dat vind ik juist geestig. Als ik op dreef ben, kan ik mezelf verrassen: tiens, wat komt daar nu uit? Ik zie er het nut niet van in om op één domein te blijven. Die kaap ben ik voorbij."

Net als op Autonome wordt Aerts op Parbleu bijgestaan door dj Donotask (alias DNA uit Urban Dance Squad), zangeressen Angélique Willkie en Aura Berton, en de Franse ritmesectie bestaande uit Philippe Comte en Patrick Bylebyl. De jongste tak aan de JMX-stamboom is de vanuit Berlijn opererende, Dominicaanse zanger Tikiman, die een neus heeft voor rootsreggae, dub en elektronica. Een groepsplaat, denk je, maar niets blijkt minder waar. Aerts' Haachtse huisstudio is nogal aan de kleine kant, waardoor ieders bijdrage apart moest worden opgenomen. Maar op dat moment is het zwaarste karwei achter de rug, luidt het. "Nadenken over wát je zult spelen, is het moeilijkst. Daarna is het gewoon een kwestie van opnemen, wat meestal in een take of twee gebeurt. Je kunt er een beetje zot van worden, hoor. Ook al omdat ik zelf drie rollen speel: technicus, producer en artiest." Wanneer beslist hij dan, op zijn eentje, dat een nummer af is? "Hm, goeie vraag. (denkt na) Als ik niet meer verder kan."

Vandaar dat de geboren Zeebruggeling zichzelf graag beperkingen oplegt: zo krijgt hij de kunst van het arrangeren beter onder de knie. "Voor mijn eigen muziek gebruik ik maar drie micro's en acht sporen. Soms heb je de behoefte om nog twee extra sporen te gebruiken, maar dan zegt de producer in mij tegen de artiest: 'Dat gaat niet, trek je plan'. Die confrontatie dwingt je om beslissingen te nemen. Als je weet dat George Martin maar over vier sporen beschikte, en dat de Beach Boys tijdens de mix van Pet Sounds nog backing vocals toevoegden - tijdens de mix, hé -, dan weet je: het was erop of eronder, en je moest góéd zijn.

"Tikiman zei me: 'You woke something up in me that was asleep.' Normaal gebruikt hij de vele mogelijkheden van computers, maar bij mij was het: eight tracks, no compressors, one take. Hij bereidde zich dus voor, tot op het juiste moment, en: boef, het staat er op. Dat geeft wel een kick. Foutjes repareer je, of je laat ze staan omdat ze charmant zijn."

Als producer heeft Jean-Marie Aerts de naam het beste in muzikanten naar boven te halen. "Ik geef hun vertrouwen", klinkt het onmiddellijk. "Daarbij krik ik het niveau zachtjes, bijna spelenderwijs, op zonder hen te pushen of hen een 'oeioeioei'-gevoel te geven. Dat is zo'n beetje een tweede natuur, ik heb daar geen trucs voor. Je moet anticiperen: altijd een stapje voor zijn, goed plannen en voorbereiden. Wanneer er dan één eens een minder dagje heeft, moet je die op de juiste manier opvangen.

"Ervaring komt er ook bij kijken. Ik snap min of meer hoe muziek in elkaar zit, wat je nodig hebt om iets te laten functioneren. Ik besef dat ik altijd die drang heb gehad om iets te zoeken. Die voel ik gelukkig nog altijd."

Het is alweer een tijdje geleden dat we Aerts op de planken zagen staan. Hoe zit het met dat verlangen? "Daar heb ik een heel speciale relatie mee. Ik begin altijd te panieken als ik optredens moet voorbereiden. Maar zodra je begint te repeteren, en zeker als je op het podium staat, geeft het toch een formidabel gevoel. Uiteindelijk maken mensen veel bij je los, iets wat je alleen in de studio natuurlijk nooit hebt." Ook mooi is het feit dat zijn aloude copain Arno, met wie de relatie ooit wat stroever verliep, zijn lof voor Parbleu niet onder stoelen of banken steekt. "Een aantal maanden geleden stond hij op mijn antwoordapparaat. Hoe zei hij het ook weer? 'Jean, 't is geen goeie plaat, 't is een heel goeie plaat'. Ja, dat doet me toch wel iets. Want mocht het bullshit zijn, dan zou hij het ook zeggen."

Parbleu is verschenen bij Life Enhancing Audio.

Arno over 'Parbleu': 'Jean, 't is geen goeie plaat, 't is een heel goeie plaat'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234