Vrijdag 14/05/2021

jean-françois bernardini (i muvrini): 'Vanuit mijn dorp zie ik de hele wereld'

corsicaans polyfoon gezelschap heeft nieuwe cd

Brussel

Van onze medewerker

Christophe Verbiest

Bijna vier jaar na Leia heeft I Muvrini een nieuwe studioplaat gemaakt, Umani. In een boek met de gelijknamige titel heeft spilfiguur Jean-François Bernardini teksten (niet alleen liedjesteksten, ook toespraken en dergelijke) verzameld die hij de afgelopen jaren heeft geschreven. Op Umani warrelt de muziek van het Corsicaanse gezelschap weer alle windrichtingen uit, al blijven polyfone gezangen de basis vormen. Maar de muzikale mengvorm die de groep presenteert stuit puristen nog altijd tegen de borst.

Jean-François Bernardini: "Dat kan ons niets schelen. Want de mooiste traditie is het creëren van iets nieuws. Uiteindelijk doen we hetzelfde als de eerste drie Corsicanen die polyfonisch gezongen hebben. En ook zij zullen wel met opmerkingen bestookt zijn. Weet je, van polyfone muziek is lang gedacht dat haar enige kracht haar traditie was. Maar dat is dus buiten de menselijke verbeelding gerekend. Het is alsof een Afrikaanse schrijver niet authentiek zou zijn omdat er geen olifant in zijn boek voorkomt.

"Als je muziek maakt moet je je altijd de vraag stellen: wat wil ik vertellen? Want muziek maak je niet alleen voor jezelf. Ze is een middel, een prachtig middel, waarmee je vele deuren kunt openen. Ik denk dat wij daarvan het levende bewijs zijn. Onze taal wordt amper door enkele tienduizenden mensen gesproken. Aanvankelijk werd ons werk op heel veel scepsis onthaald, want hoe zouden wij mensen kunnen aanspreken die geen Corsicaans begrijpen? Ons succes bewijst dat als we elkaar in deze wereld niet begrijpen, dat niet komt omdat we een andere taal spreken.

"Linguïsten zeggen dat van de zesduizend talen in de wereld er over een halve eeuw misschien wel de helft verdwenen zal zijn. De wereld zal dan niet mooier of rijker zijn. Het is goed dat we monumenten in steden beschermen, maar een taal is ook een monument dat bescherming verdient."

De taal blijkt inderdaad geen hinderpaal te vormen voor het succes van I Muvrini buiten Corsica. De vraag is of de boodschap buiten het eiland ook overkomt. Of, om het oneerbiedig te zeggen, dat het succes misschien een gevolg is van de mooie melodieën en niet van wat de groep wil vertellen? "Dat is zeker zo, maar als ik zie welke relatie we hebben met het publiek, welke vragen de fans ons stellen, dan denk ik dat er toch meer is. En zelfs als dat niet zo is, dan moeten we toch blijven doorgaan op onze weg.

"Het is de taak van de artiest, wat zeg ik, het is de essentie van de mens om met verf, muziek, woorden, kunst quoi, het leven te beïnvloeden. Kunst is niet alleen een oppervlakkig iets wat voor gezellige sfeer zorgt - let wel, dat ze dat doet is op zich prima - maar ze moet ook vragen stellen. Maar muziek is tegenwoordig vooral een middel om een ster te worden of geld te verdienen. Gelukkig zijn er nog mensen die gedreven worden door een innerlijke noodzaak."

Een opmerkelijk nummer van Umani is, althans op tekstueel vlak, 'A Jalàlàbàd' met MC Solaar over de strijd van de Afghaanse vrouwen. "Sommige journalisten zijn verbaasd over dat onderwerp, want ze vermoeden dat als je uit zo'n klein gebied als Corsica komt, je vooral naar je eigen navel staart. Terwijl het net omgekeerd is: wat zich bij onze buren afspeelt, interesseert ons sterk. Vanuit mijn dorp zie ik de hele wereld. Vanuit de kelder van de Afghaanse samenleving klimmen die vrouwen naar boven en zeggen: 'We willen niet vechten, maar onze kinderen leren lezen en schrijven.' Ik vind dat een mooi beeld van weerstand en kracht.

"Bon, we hadden vroeger al eens met MC Solaar gewerkt tijdens een tv-uitzending en hij leek ons een geschikte gast. Zo konden we le village et la banlieu met elkaar verbinden. Rap en polyfonie gaan volgens sommigen niet samen, maar dat is onzin: het is net goed als je contrasterende dingen combineert."

In de song zijn ook twee Afghaanse vrouwen te horen. "We hebben eraan gedacht om naar Afghanistan te gaan, we wilden weten hoe dat nummer in Afghaanse oren zou klinken, maar dat bleek uiteindelijk te gevaarlijk. I Muvrini heeft de vrouwen uiteindelijk in Frankrijk gevonden."

De band is razend populair op Corsica, in een tijdsspanne van amper twee weken heeft 10 procent van de bevolking Umani gekocht. Ook buiten het eiland hebben ze een grote groep fans. Maar ze zijn hun wortels niet vergeten. Een paar keer per maand zingen de heren in kerkjes op Corsica, tijdens begrafenissen of huwelijken. Hebben ze dat nodig? "Daar zijn we geen artiesten meer. We laten ons niet betalen om in een kerk te zingen. Weet je, in het begin van onze carrière hadden we het zelfs moeilijk met het idee dat we betaald werden voor onze concerten. Maar goed, we konden dat geld goed gebruiken om dingen te kopen: instrumenten en vooral vrijheid.

"De dag van de release van Umani hebben we doorgebracht in een schooltje op Corsica. We hebben gepraat over Afghanistan en vragen van leerlingen beantwoord. Dat was een erg verrijkende ervaring. Want om de muziek te maken die wij brengen, moeten we luisteren, we moeten harten horen kloppen. Elke mens is een enorme wereld. We hebben ook genoten van de creativiteit van de kinderen. Op een bepaald ogenblik droeg een Marokkaans meisje dat sinds een jaar of vijf op het eiland woont een gedicht voor in het Corsicaans. Wat moet er allemaal niet omgaan in haar hart en hoofd. Daarover lees je niet in de kranten, dat zie je niet op een podium, maar dat vind ik zeer mooi: de muziek die zich vermengt met het leven. Daarom zullen we blijven dromen dat onze liedjes dingen kunnen veranderen."

De cd Umani is verschenen op Capitol en wordt gedistribueerd door EMI. Het boek Umani is verschenen bij Les Editions de Seuil. I Muvrini speelt op 23/11 in het Koningin Elisabethzaal in Antwerpen, op 24/11 in Le Forum in Luik en op 25/11 in het Koninklijk Circus in Brussel. Kaartjes: 32,50/40 euro. Info: 0900/00.311 (Antwerpen), 04/223.18.18 (Luik) en 02/218.20.15 (Brussel).

'Is een Afrikaans schrijver niet authentiek als hij niet over olifanten schrijft?'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234