Zondag 17/01/2021

Achtergrond

Je xtc-pil laten testen terwijl je pintje bestelt op festival? ‘Binnen de minuut weet je het resultaat’

De NarcoReader.Beeld Vincent Duterne / Photo News

Vanaf volgend jaar kan je drugs laten testen op festivals, zolang het coronavirus er geen stokje voor steekt. Dat vertelt innovatiemanager Devin Daems (33) van UAntwerpen vanavond in Club Flo op VTM 2. Hij brengt samen met een team van onderzoekers de NarcoReader op de markt, een draagbaar toestel dat binnen de minuut drugs analyseert. ‘Een pilletje of lijntje is niet zo onschuldig als dat sommigen denken’, zegt hij.

Corona of niet, sommigen zijn zich al hoopvol aan het voorbereiden op de volgende festivalzomer. Een van hen is Devin Daems, innovatiemanager bij de Universiteit van Antwerpen. Zeven jaar lang werkte het team onder leiding van professor Karolien De Wael aan de ontwikkeling van de nieuwe technologie. Er moest een snellere en functionele manier komen om drugs te testen. Je kan moeilijk een heel laboratorium meesleuren naar de grasvelden van Tomorrowland. Dat onderzoek leverde resultaat: de NarcoReader. Een toestel dat bijna past in je achterzak, amper een kilogram weegt en werkt met een elektrochemische ‘fingerprint’.

Pintje bestellen

“Het plan is om daarmee snelle drugsanalyses te doen. Daarbij spreken we niet enkel over gebruik bij de politie of douane”, zegt Devin. Daarbij krijgen ze de hulp van enkele partners, waaronder het intussen bekende Sciensano. “Samen met Peter Blanckaert van Sciensano en coördinator bij het Belgian Early Warning System on Drugs (BEWSD) hadden we het idee om volgend jaar naar de festivals te trekken. Want ook daar zijn drugs alomtegenwoordig, het is daarom belangrijk de samenstelling en de kwaliteit van die drugs te onderzoeken.”

Zo’n test zal anoniem en gratis zijn. De NarcoReader maakt een elektrochemische ‘fingerprint’ van de drugs, het toestel zoekt naar “bepaalde karakteristieke chemische groepen” in de drugs. En op het resultaat moet je niet lang wachten, dat gaat sneller dan een pintje bestellen aan de bar. “Met die methode zien we binnen de minuut niet enkel de aanwezigheid van de drug, maar ook de versnijdings- en maskeringsmiddelen die erin kunnen zitten.”

Devin Daems is onderzoeker aan de Universiteit Antwerpen.Beeld VTM

Ontwormingsmiddel

Eens het resultaat bekend is, zal je doorverwezen worden naar deskundigen van Sciensano en het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD). “Zij zullen een educatieve en preventieve rol spelen in dit verhaal.” Maar geeft dit wel het juiste signaal naar de gebruiker op een festivalwei? “Dat denk ik wel. We willen het gebruik, de effecten en de gevolgen juist verminderen door aan te tonen wat er allemaal in zo’n pil kan zitten”, zegt Daems.

“De afgelopen jaren waren het vaak buitenlanders die stierven aan drugs op festivals. De oorzaak daarvan ligt bij de hoeveelheid van de actieve stof die te vinden is in MDMA of xtc. Die ligt in sommige landen een pak hoger dan in het land waarvan ze afkomstig zijn. Met alle gevolgen van dien.” Maar ook andere drugs zoals cocaïne brengen gevaar met zich mee. “Bij cocaïne zie je dan dat die met allerhande stoffen versneden wordt. Zo vind je vaak levamisol erin terug, dat is eigenlijk een ontwormingsmiddel. Een pilletje of lijntje is niet zo onschuldig als dat sommigen denken.”

Legaal?

Al is er wel een probleem, in België is er geen wettelijk kader voorzien voor dergelijke testen. “Het blijven drugs, dus het ligt vrij gevoelig”, zegt Daems. “Normaal worden die testen uitgevoerd op vraag van onderzoeksrechters, bij ons is er niks politioneels aan verbonden. Maar dankzij de partnership met Sciensano en BEWSD is er de mogelijkheid om dit te doen.” 

Toch blijven festivals wantrouwig, “de mogelijkheden daarvoor in België zijn beperkt”, zegt Debby Willemsen van Tomorrowland. “Ik kan me niet voorstellen dat het toegelaten zal worden om drugs te testen die ook geconsumeerd worden. Bij ons werd drugs al getest, maar dat gaat dan over in beslag genomen drugs.”

‘In strijd met de wet’

Antwerps burgemeester en N-VA-voorzitter Bart De Wever is niet te spreken over de plannen van een team onderzoekers om een NarcoReader op de markt te brengen. “In Antwerpen zullen we dit soort testers nooit toestaan”, schrijft hij op Twitter.

Voor De Wever zijn de testers strijdig met de wet. “De wet is duidelijk. Aanzetten tot en faciliteren van druggebruik is strafbaar. Op evenementen in Antwerpen zullen we dit soort testers nooit toestaan. De illusie creëren van ‘veilige drugs’ is de zoveelste stap in de verkeerde richting: een samenleving waarin drugs normaal zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234