Donderdag 12/12/2019

'Je voelt het. Er hangt iets in de lucht. Een soort spanning'

Op stap met de burgemeester van de hoofdstad van een land dat straks misschien niet meer bestaat

Naar het Te Deum gaat hij nooit. Uit principe. Verder is de nationale feestdag een hoogdag voor Brussels burgemeester Freddy Thielemans (PS). In deze woelige tijden mag hij alle excellenties in zijn Brussel ontvangen en moet hij tegelijkertijd ongeruste burgers kalmeren. En zoals altijd blijft hij zijn realistische zelf. 'Que sera, sera, zeker?'

Door Cathy Galle / Foto Thomas Vanhaute

'Non merci, ik heb net uitgebreid ontbeten", grinnikt Freddy Thielemans wanneer één van zijn politiemannen hem voorstelt om een crashtest te ondergaan. De burgemeester maakt een rondgang langs de festiviteiten, van op de Koningsplaats tot aan het Poelaertplein. Vooral het politiedorp, recht tegenover het Justitiepaleis, trekt zijn aandacht.

"Als hij binnen de twee minuten niet in die zetels zit, dan is er iets mis", fluistert zijn woordvoerder terwijl Thielemans als een kleine jongen rond een politiehelikopter dartelt en duidelijk geïnteresseerd naar de uitleg luistert. En ja, twee minuten later zit hij neer in het toestel. Maar neen, de helikopter kan niet opstijgen voor een rondje, wegens een vliegverbod boven de hoofdstad. En daar krijgt zelfs een burgemeester van Brussel geen uitzondering op.

Ontgoocheld is hij niet echt. "Ach, ik kom net terug uit Canada. Daar heb ik veel met zo'n ding gevlogen. Dat moet wel, anders geraak je in zo'n uitgestrekt land nergens."

De Brusselse tocht gaat echter per paardenkoets verder. Thielemans neemt en passant ook enkele collega-politici mee. Minister van Defensie Pieter De Crem (CD&V), op stap met vrouw en dochtertjes, krijgt spontaan een lift. De koets passeert de gebouwen van het Rekenhof. "Kijk kindjes", zegt De Crem. "Hier moet papa met zijn boeken komen." Thielemans giert het uit. Tussen beide politici hangt duidelijk een amicale sfeer. Dat was ooit wel anders, toen oppositielid De Crem het Thielemans' partijgenoot André Flahaut knap lastig maakte. Maar Freddy Thielemans kijkt naar eigen zeggen nooit achterom, "tenzij er mooie vrouwen lopen".

Toch kan ook burgemeester Thielemans niet ontkennen dat er dit jaar een wrange bijsmaak aan de nationale feestdag hangt. Iets surrealistisch ook. Zeker als je naar de mensenmassa tussen Poelaertplein en Koningsplaats kijkt. "Je voelt het gewoon, er hangt iets in de lucht", stelt hij. "Een soort spanning, zo zou je het kunnen noemen. Net alsof die mensenmassa iets duidelijk wil maken. Dat het beeld dat opgehangen wordt in de media en door sommige politici niet klopt, bijvoorbeeld. Er zijn wel degelijk nog veel mensen die niet willen dat België uit elkaar valt, daar ben ik van overtuigd."

Thielemand schudt handjes bij de vleet en krijgt de ene vraag na de andere. Veelal over de politieke toestand. Iemand vraagt hem wat hij straks zal doen, wanneer hij burgemeester zal zijn van de hoofdstad van een land dat niet meer bestaat. Thielemans reageert, zoals zo vaak, met een kwinkslag. "Veel feesten", roept hij enthousiast.

Maar dit is de realiteit, weet de PS'er. "Ik hoor het vrijwel dagelijks. Op straat. De mensen zijn ongerust, bang ook. Ze spreken me er voortdurend over aan. Iedereen wil ook mijn mening weten over 'de toestand'. Bizar eigenlijk."

Er klopt iets niet in het verhaal, meent hij. "Kijk, jaar na jaar komt er meer volk af op de feestelijkheden in Brussel voor de Nationale Feestdag. Steeds meer mensen komen hier met een Belgisch vlagje zwaaien. Terwijl onderzoeken uitwijzen dat de bevolking steeds meer radicaliseert en een splitsing wil. Kijk hier eens rond. Het zijn echt niet enkel Brusselaars die hier rondlopen, maar mensen uit het hele land. En er hangt wel degelijk een echt België-gevoel."

Voor de burgemeester zelf maakt het eigenlijk niet zo veel uit. "Ofwel blijft het land bijeen, ofwel niet. Que sera, sera, zeker? Maar wat betekent splitsen eigenlijk? Kijk naar mij. Ik heb familie in Antwerpen, in Wallonië en in Brussel. Wat ben ik nu met zo'n splitsing? En mocht het land dan toch splitsen, dan zal Brussel samengaan met Wallonië maar wel zijn eigen autonomie behouden. Want of je dat nu leuk vindt of niet, Brussel is verfranst. Daar kan je niets aan doen. Dat is net als wat er destijds met Frans-Vlaanderen in het noorden van Frankrijk is gebeurd. Zoiets valt ook niet tegen te houden."

Al hoeft het allemaal niet zo dramatisch, leerde Thielemans onlangs in Canada. Hij bezocht er de Franssprekende provincie Québec, en daar zijn zijn ogen naar eigen zeggen helemaal open gegaan. "Ik ben ervan overtuigd dat we hun model eens goed moeten bestuderen. Het Franssprekende Québec vroeg en kreeg ook verregaande autonomie binnen de federale staat Canada en is daar bijzonder tevreden over. Ze gaan hun eigen gang, maar voor een aantal vooral economische en exportaangelegenheden kunnen ze terugvallen op de federale structuur. Je merkt dat er zo goed als geen onafhankelijkheidsstreven meer is in Québec. En als Canada dat kan, waarom zouden wij dat dan niet kunnen?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234