Zaterdag 03/06/2023

InterviewLynn Geerinck

‘Je moet er wel écht op tijd bij zijn’: hoe vind je een plek in de kinderopvang, nu de tekorten steeds groter worden?

. Beeld Maarten Mullen/Belga
.Beeld Maarten Mullen/Belga

De vrije plaatsen in kinderopvang zijn tegenwoordig zéér beperkt. Steeds meer wanhopige ouders halen daarom alles uit de kast om een plekje te kunnen bemachtigen. Ja, zelfs omkoperij. Al zijn er ook koosjere manieren om een plek in je favoriete crèche te verzilveren, zegt pedagoge Lynn Geerinck. Ze deelt haar beste tips. ‘Bezoek enkele crèches al voor je zwanger bent.’

Lobke Gielkens

“Onthaalouders en crèches weten soms sneller dan de partner dat er een kindje op komst is”, zegt pedagoge Lynn Geerinck. Dat klinkt nogal extreem. Maar als pedagogisch manager kinderzorg bij i-mens merkt ze hoe zwangere mama’s soms meteen na een positieve zwangerschapstest hun favoriete crèche of onthaalmoeder bellen. Met de vraag of ze zeker een plekje kunnen reserveren.

De cijfers zijn dan ook schrijnend. Elke dag proberen aanstaande ouders ergens in Vlaanderen een plek te bemachtigen in een crèche of bij een onthaalouder, maar door het steeds toenemend tekort aan opvangplaatsen wordt dat moeilijker en moeilijker.

Crèches zijn al volzet tot september 2024, of zelfs begin 2025

Een plek bij de crèche van jouw keuze krijgen kan dus competitief zijn. Een tijd geleden getuigden twee medewerksters van kinderopvangplekken dat het plaatstekort zelfs zo nijpend is, dat sommige ouders overgaan op omkoperij met cash, cosmetica en cava. Is dat de juiste manier om meer kans te maken?

“Dat ouders extra willen betalen of de kinderbegeleider willen betalen met cadeaus, komt volgens mij — gelukkig — maar zelden voor”, zegt Geerinck. “Maar ja, je moet er wel écht op tijd bij zijn. Sommige kinderdagverblijven zijn al volzet tot september 2024. Er is zelfs een crèche die al volgeboekt is tot januari 2025.”

De vraag is natuurlijk: wanneer onderneem je het best actie? “Ouders vragen natuurlijk kinderopvang aan voor binnen een jaar: we rekenen negen maanden zwangerschap plus drie maanden moederschapsrust. Let op: je moet wel echt eerst zwanger zijn voor je kinderopvang kan aanvragen. Maar zodra je het weet, raden we aan om zo snel mogelijk in gang te schieten”, aldus de pedagoge.

“Steeds meer kinderopvangen houden rekening met kwetsbare gezinnen. Sommigen beschikken over de ‘Dringende Opvang Plaatsen’, speciaal voor gezinnen die het moeilijker hebben. Denk aan een koppel vluchtelingen of kansarme ouders die heel snel opvang nodig hebben.”

Begin op tijd: ‘Bezoek je favoriete crèches voor je zwanger bent’

“Door het uitvallen van steeds meer crèches en onthaalouders en het schrijnend tekort aan kinderbegeleiders, staat de kinderopvang onder grote druk in Vlaanderen”, vertelt Geerinck nog. “Er zijn zelfs ouders die geen opvang vinden tot hun kind naar school gaat, dat is schrijnend.”

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

“Mijn grootste advies? Bezoek jouw favoriete crèches effectief al voor je zwanger bent. Zo kan je de sfeer opsnuiven, de medewerkers vragen stellen. Zo valt een deel van de druk al weg. Je kan ook al eens met ouders praten die hun kinderen al naar die crèche of opvangmama brengen”, zegt de pedagoge.

“Neem ook contact op met lokale instanties die zich bezighouden met kinderopvang, zoals een Huis van het Kind of dienst voor kinderopvang. Zij kunnen je informeren over beschikbare opties en het aanmeldingsproces. Veel steden en gemeentes werken, net als bij scholen, met een aanmeldsysteem waarbij je je drie favoriete opvangplekken opgeeft. Daarom start je je zoektocht naar de juiste opvangplek best al voor je zwanger bent”, tipt Geerinck.

Meestal zijn er voorrangsregels: ‘Onthaalmoeders ontvangen broers en zussen met open armen’

Er wordt weleens gezegd dat ouders die al een kind hebben in de opvang, voorrang krijgen. De pedagoge is duidelijk over zulke voorrangsregels. “Die gelden niet altijd. Bij sommige onthaalouders kan het niet, omdat er maar een beperkt aantal plaatsen zijn.”

“Uit eigen ervaring raad ik aan om tegen je kinderbegeleider of onthaalouder op tijd te zeggen dat jullie aan het proberen zijn voor een volgende kindje. Zo kan jouw opvangplek al rekening houden met een broer of zus in de nabije toekomst. Trouwens, onthaalmoeders ontvangen broers en zussen met open armen, omdat het gezin het huishoudelijk reglement en de gewoontes al kent.”

Foefelen kan, áls ouders zich flexibel opstellen

“In sommige gevallen moeten ouders zich flexibel opstellen”, zegt Lynn Geerinck. “Ze krijgen misschien geen voltijdse plek in hun favoriete crèche, maar hun baby kan er wel drie of vier dagen terecht. Het vergt dan wat creativiteit en herorganisatie als ouder.”

“Misschien kan je een grootouder inschakelen of kan één van de ouders 4/5 gaan werken, bijvoorbeeld. In sommige gevallen moet je namelijk een paar maanden wachttijd overbruggen.”

“Ik zie ook oplossingen in kinderopvanginitiatieven die onderling voor een regeling zorgen. Voor ouders die voltijdse kinderopvang zoeken, kunnen ze bijvoorbeeld twee dagen in de ene crèche terecht en nog drie dagen bij een andere opvang in de buurt”, vertelt Geerinck. “Voor het kind is dat minder ideaal, maar op die manier kan de opvangpuzzel tenminste gelegd worden.”

Toch pleit Geerinck ervoor om niet té veel hechtingsplekken te creëren voor je kind. “Stel dat je kind naar vier verschillende opvangplekken gaat: bij de grootouders van moederskant, die van vaderskant, naar de crèche, naar een tante of vriendin en in het weekend thuis. Dat zijn vier opvoedsystemen waarin je kind terecht komt.”

“Bij de ene mag je kind op tafel kruipen en bij de andere moet je kind flink op een hoge stoel blijven zitten. Kinderen moet hierdoor heel veel schakelen. Ik heb liever dat kinderen vijf dagen voltijds in de kinderopvang zitten dan dat ze naar twee verschillende oma’s gaan, een dagje thuis blijven en nog twee dagen in de crèche zijn.”

Dit kunnen we leren van de Zweden

Scandinavische landen zoals Zweden bieden een andere oplossing. Daar krijgen ouders meer moederschapsrust en meer ouderschapsverlof. Ook Geerinck is voorstander. “We zeggen niet voor niets dat baby’s 9 maanden in de buik zitten en 9 maanden op de buik.”

“Stel dat ouders veel langer thuis kunnen blijven, dan is dat voor alle partijen beter en gemakkelijker. Het tekort in de kinderopvang raakt sneller opgelost, want we hebben veel minder kinderopvang nodig. In plaats van babycrèches ontstaan er dan peutercrèches.”

null Beeld Catherine Delahaye/Getty Images
Beeld Catherine Delahaye/Getty Images

“Op die manier kan je peuters beter voorbereiden op de kleuterklas”, zegt ze. “Je hoeft geen rekening te houden met baby’s die nog heel veel slaap nodig hebben, huidhonger hebben en nog melk drinken.”

“Heel veel ouders snakken ernaar om langer thuis bij hun baby te kunnen blijven. Baby’s van negen maanden tot één jaar zijn al wat robuuster. Er is veel minder gesukkel met het afkolven van moedermelk en alles loopt gewoon veel beter. Ik zie dit als de ideale oplossing.”

Samenvattend somt Geerinck nog even haar allerbeste tips op:

• Begin je research voor je zwanger bent. Welke crèches zijn er in de buurt? Hoe werkt het aanmeldingsproces?

• Ga al op bezoek bij enkele crèches voor je zwanger bent. Zo kan je je top drie al samenstellen en is er iets minder druk op de ketel.

• Heb je al een kind dat naar een opvangplek gaat? Breng de begeleiders op de hoogte dat je probeert voor een broertje of zusje, en vraag of ze voorrangsregels hanteren.

• Een positieve zwangerschapstest? Contacteer dan asap de crèche van je dromen.

• Ouders streven naar een ideaal scenario, maar soms is dat niet mogelijk. Probeer dan om je flexibel op te stellen, alleen zo kan je de opvangpuzzel leggen.

Meer lezen? ‘Goed omringd’ van Lynn Geerinck bij Borgerhoff & Lamberigts, 24,99 euro.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234