Zaterdag 03/12/2022

InterviewLiesbet Stevens

‘Je hebt het recht om een zwangerschap te verzwijgen tijdens een sollicitatie’

Liesbet Stevens. Beeld Wouter van Vooren
Liesbet Stevens.Beeld Wouter van Vooren

In 2021 ontving het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen 16 procent meer meldingen van gendergerelateerde discriminatie dan het jaar voordien. De werkvloer blijft een grote bron van seksisme, ziet directrice Liesbet Stevens. ‘Veel vrouwen zijn zich onvoldoende bewust van hun rechten.’

Michiel Martin

Het vele telewerk doet de klachten op de werkvloer niet verminderen, de cijfers over seksuele intimidatie zijn zelfs gestegen. Hoe komt dat?

Stevens: “Sowieso zijn een aantal kwetsbare groepen, zoals werknemers in de zorg, gewoon blijven doorwerken. En bij het mislopen van een promotie spelen natuurlijk dezelfde mechanismen als je thuis of op het bureau gaat werken. Maar het klopt dat we meer klachten zien binnenkomen over pesterijen en grensoverschrijdend gedrag. Wellicht hebben een aantal druk besproken rechtszaken (het proces-De Pauw of -Fabre, MIM) ervoor gezorgd dat mensen in 2021 makkelijker de weg naar het Instituut vonden.”

“Zeker wat betreft digitaal seksueel geweld is de maatschappelijke gevoeligheid sterk toegenomen. Anderzijds sluit ik niet uit dat op de werkvloer de beruchte ‘knaldrang’ tot grensoverschrijdend gedrag geleid kan hebben.”

Ook blijkt de vertrouwensrelatie tussen werknemer en leidinggevende nu minder sterk. Stappen mensen daardoor sneller naar het Instituut?

“Dat we minder nauw in contact staan met vertrouwenspersonen, is een interessante denkpiste. Zeker voor nieuwe werknemers is de integratie in een team moeilijk gebleken bij telewerk. Met het Instituut zitten we natuurlijk aan het einde van de keten, we zien maar het tipje van de ijsberg. Als een gesprek met een leidinggevende of een vertrouwenspersoon niet lukt, zijn er nog diensten voor welzijn en preventie waarop je een beroep kunt doen.”

Bijna een op de drie meldingen rond werk (30 procent) hield verband met zwangerschap of moederschap. Waarom blijft dat zo’n hard plafond?

“Al bijna vijftig jaar geleden is in het Europese recht opgenomen dat een vrouw niet benadeeld mag worden wegens het feit dat ze zwanger is, maar vandaag slagen we er nog altijd niet om dat in de praktijk te verwezenlijken. Dat stellen mijn Franse of Nederlandse collega’s ook vast. Jonge vrouwen krijgen bij sollicitaties nog steeds de verboden vraag of ze een kinderwens hebben. En wie zwanger wordt, ziet een tijdelijk contract vaak niet hernieuwd of wordt over het hoofd gezien bij een promotie.”

Wat kun je doen als je met zoiets wordt geconfronteerd?

“Ik merk dat veel vrouwen zich onvoldoende bewust zijn van hun rechten, ze vertrouwen heel erg op wat de werkgever vertelt. Je informeren, daar begint het bij. Zo heb je als zwangere vrouw het recht om tijdens de uren naar de gynaecoloog te gaan om een zwangerschap op te volgen. En het klinkt misschien niet zo sympathiek, maar je hebt het recht om niet te vertellen dat je zwanger bent tijdens een sollicitatie.”

Dat lijkt me niet de beste start van een arbeidsrelatie.

“Iets op een beleefde, constructieve manier aankaarten is uiteraard de beste manier, maar soms is het niet voldoende. We moeten het benoemen zoals het is: behalve procederen heb je niet zo veel mogelijkheden als sollicitant.

“Onderschat niet hoeveel energie zoiets vreet. Op het einde van een zwangerschap heb je vaak andere prioriteiten en dus zien we vaak dat partners die last van het melden op zich nemen, of andere omstanders die zien dat een collega onheus behandeld worden. Zij hebben ook een rol te spelen.

“Maar de vraag is denk ik vooral: hoe kunnen we werkgevers ertoe aanzetten dat ze al dat talent niet verspillen? Wij pleiten al een tijd voor langere periodes van vaderschapsverlof, zodat het niet enkel jonge vrouwen zijn die een tijd afwezig zijn. Hopelijk kan de recente verlenging van dat geboorteverlof een eerste stap zijn, maar we moeten er wel voor zorgen dat mannen die verlofdagen durven op te nemen. Want ook daar zien we discriminatie.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234