Zondag 29/11/2020
Sabrine Ingabire.Beeld DM

OpinieSabrine Ingabire

Je bent zwart, toch? Dus je stemt rood

Sabrine Ingabire is journaliste en schrijfster. Ze is aan de slag bij NRC Handelsblad in Amsterdam. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Op links stemmen was vanzelfsprekend toen ik jonger was. In mijn gezin werd het belang van stemmen erin geboord. Hoewel de man die mij opvoedde niet helemaal meer achter de partij stond waarin hij decennialang had geloofd, voelde hij een loyaliteit die grensde aan verplichting. Je bent zwart, toch? Je bent een immigrant, toch? Dus je stemt op de socialisten. Dit is een van de weinige dingen die ik van hem overnam: het idee dat je als persoon van kleur moet stemmen op linkse partijen, ook als ze je steeds meer teleurstellen.

Ooit waren linkse partijen de enige die migranten iets wat leek op grondrechten wilden bieden. Hierdoor bleef links erop vertrouwen dat mensen van kleur eeuwig op hen zouden stemmen. Maar intussen zijn conservatievere partijen ook begonnen met ‘migranten’ (die dat intussen niet meer zijn) ietwat menselijker te behandelen. En dan rijst de vraag: wat heb jij hen te bieden, dat rechts niet heeft?

Vorige week zei de Amerikaanse democratische presidentskandidaat Joe Biden tijdens de talkshow The Breakfast Club tegen de zwarte host Charlamagne tha God: “If you have a problem figuring out whether you’re for me or Trump — then you ain’t black!” Zwarte mensen hebben blijkbaar het recht niet te twijfelen. Ook al heeft hij in het verleden bepalingen gesteund en gestemd die inherent antizwart zijn, ook al beschuldigen meerdere vrouwen hem van ongepast – en soms seksueel – gedrag. Wat biedt hij zwarte kiezers, behalve ‘ik ben minder erg dan Trump’?

‘Two evils’

Natuurlijk is hij iets beter dan Trump. Onder Biden zouden zwarte mensen nog steeds massaal sterven aan de vele socio-economische gevolgen van racisme, maar aanzienlijk minder. Dat is het ergste: hij is het kleinere kwaad. Zoals Hillary dat ook was, ondanks de miljoenen levens die ze verwoestte in onder meer Irak, Libië, Honduras, Syrië.

Velen zullen het met Biden eens zijn: hoe zou je als zwarte persoon ook maar durven te overwegen te stemmen op Trump? Of op N-VA of Vlaams Belang? Het antwoord is simpel: zwarte mensen, net als alle andere mensen, hebben uiteenlopende overtuigingen, ambities en waarden. En als je datgene wat je in eerste instantie zo aantrekkelijk maakte voor het merendeel van die groep – je bood oplossingen voor problemen eigen aan hun bevolkingsgroep – niet meer waarmaakt, dan word je maar één van de vele opties. De interessantere vraag vind ik: waarom moeten zwarte mensen steeds kiezen tussen two evils?

Ik stem links omdat ik wil voorkomen dat gemarginaliseerde groepen nog meer onderdrukt worden. Zelfs witte mensen kunnen zich niet meer terugvinden in de vaak verrechtste waarden van de grote linkse partijen, dus waarom zouden zwarte mensen er dan nog in geloven? Hun racismebestrijdingsplan bestaat voornamelijk uit reactiepolitiek: bewijzen dat zij niet racistisch zijn door de racistische uitlatingen van rechtse partijen te veroordelen. Niet door zelf de kern van het racisme en de bijhorende socio-economische problemen te doorgronden en proactief op de agenda te zetten. Daardoor wordt het politieke discours omtrent racisme en migratie steeds rechtser: rechts framet het debat en bepaalt het vocabularium. 

Gewoon zwijgen

Het helpt niet dat het linkse ‘diversiteitsdiscours’ dat wel bestaat niet geloofwaardig is. Van de ongeveer 300 Vlaamse en Brusselse linkse leden die ons vertegenwoordigen op Europees, federaal, Vlaams en Brussels niveau, zie ik één zwarte Franstalige staatssecretaris in de Brusselse regering. Vlaamse rechtse partijen zijn eerlijker over het feit dat ze niet geven om gemarginaliseerde groepen, en toch: N-VA heeft een zwarte vrouw in het Europees Parlement.

Daar juich ik niet om: we moeten ook zwarte mensen en andere mensen van kleur die stemmen op, lid zijn van en werken voor partijen met onderdrukkende standpunten kritisch bevragen. Zij houden de zeer schadelijke status quo mee in stand. Maar laten we niet doen alsof zogenaamde progressieve partijen niet ook diezelfde status quo in stand houden en niet ook vaak zélf racistisch en problematisch zijn. 

Want in de Belgische politiek zijn er voor mij maar drie realistische opties: ‘verwaterd socialisme, voorgezeten door de zoveelste witte man die het koloniale woord ‘blank’ nog steeds gebruikt’, ‘we geven om klimaat en antiracisme, maar 99 procent van onze parlementsleden zijn toch wit’ en ‘yay voor antiracisme, maar ondergeschikt aan het antikapitalisme’. Is het zo ondenkbaar dat zwarte mensen hier en in de VS nu eens een geloofwaardige partij willen die om hun noden geeft? Een keuze willen die niet bestaat uit ‘racisme’ en ‘racisme light’? En, misschien de belangrijkste vraag: kunnen Biden en alle witte mensen die denken te kunnen bepalen wat zwarte mensen móéten doen om in deze racistische wereld te overleven, gewoon zwijgen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234