Zondag 20/09/2020

Interview

"Je bent nooit te oud om volwassen te worden"

Ben Stiller en Naomi Watts in 'While We're Young'.Beeld rv

Ook soms het gevoel dat het leven je niet zo goed afgaat? Probeer dan eens een film van Noah Baumbach (45). De gedoodverfde opvolger van Woody Allen focust op personages die op zoek zijn naar zichzelf. In zijn nieuwste, When We're Young is dat niet anders.

Ben Stiller speelt in When We're Young een documentairemaker die zich zowel in zijn relatie met Naomi Watts als in zijn werk een beetje vastgereden voelt. Als een jonge collega, gespeeld door Adam Driver, met hem blijkt te dwepen, lijkt hij zich even te gaan herpakken. Maar niet snel genoeg. Want de jongeling, die geruggensteund wordt door zijn verrukkelijke vriendin Amanda Seyfried, haalt hem in geen tijd in. Goed voor veel frustratie. En zo zijn we weer op Woody Allen-terrein. Regisseur Noah Baumbach was onlangs even op ons terrein, in Brussel. Hij kwam er in de Bozar een avant-première van zijn film bijwonen, en we wezen hem er toen nog eens op dat zijn films soms wel heel goed op die van Allen lijken.

"Er zijn films waarbij je het opneemt voor een held die avonturen beleeft die ver van je afstaan, en andere waar je het gevoel hebt dat je in zekere mate zelf het onderwerp van de film bent. Of tenminste dat het verhaal gaat over problemen waarmee je zelf ook wordt geconfronteerd. Je eigen gevoelens worden je in entertainmentvorm aangeboden.

"Sommige mensen gaan naar films kijken om zichzelf te herkennen, om zichzelf te begrijpen. Dat heb je ook met muziek. Velen willen, als ze depressief zijn, alleen triestige songs horen. En als ze blij zijn draaien ze opgewerkte nummers. Dus ja, Woody Allen en ik bevinden ons beiden in het segment van het regisseren waarbij je je als kijker persoonlijk voelt aangesproken."

Noah Baumbach, regisseur 'While We're Young'.Beeld rv

Alles van allen

Maar er zijn nog een hele waslijst gelijkenissen te vinden. Net zoals Woody Allen vroeger, bezondigt Baumbach zich aan liefdesrelaties met mensen die zijn muze zijn. Zoals Woody Allen Mia Farrow en Diane Keaton had, zo had Noah Baumbach eerst Jennifer Jason Leigh en nu Greta Gerwig. Met haar papte hij aan toen ze samen zijn vorige film Frances Ha maakten. Ook aan zijn volgende, Mistress America, werkte ze mee. En ook die is al klaar.

Jawel, twee films op een jaar. Hij begint nu ook al het werkritme over te nemen van de man aan wie hij vaak doet denken. Voorlopig valt de vergelijking nog in zijn nadeel uit: de geniale oneliners komen er bij Baumbach niet uitgerold zoals bij Allen, de waardering en het succes zijn vooralsnog ook een stuk minder, al was The Squid and the Whale ook goed voor een Oscarnominatie en staan acteurs met naam en faam aan te schuiven om met hem te mogen werken.

"Gelukkig, want ik kan hen maar weinig betalen", zegt hij met een lach. "Acteurs halen er blijkbaar ook een zekere voldoening uit om via een vertolking bepaalde zaken te verwerken waarmee ze worstelen. Het zijn tenslotte ook maar gewoon mensen."

Het is een feit dat hij cinema voor de zoekende mens maakt, de mens die zichzelf wellicht nooit zal vinden. De jongeren in zijn films zijn vaak rijper dan zij die de jaren van het verstand bereikt hebben. "Mijn films gaan over volwassen worden. Maar op om het even welke leeftijd. Oud worden is niet noodzakelijk hetzelfde als volwassen worden. Je bent nooit te oud om volwassen te worden. Als je geluk hebt, dan slaag je erin om niet te worden achtervolgd door de verwachtingen die je voor jezelf gesteld had. Mijn personages zijn lang geen sukkels, maar ze voelen zich gefaald, want ze leven in een wereld waar alles om geld en status draait. Maar vaak maken ze een evolutie door die hun zelfvertrouwen laat groeien. Ik heb altijd het gevoel dat mijn films hoopvol zijn."

Stiller en Adam Driver.Beeld rv

Ode aan de hertrouwfilms

Maar al valt er weleens te lachen in films als The Squid and the Whale, Margot at the Wedding, Greenberg en Frances Ha, vrolijk word je er niet van. In New York was er een bioscoop die ten tijde van Greenberg zelfs een bordje aan het loket hing dat de toeschouwers verwittigde dat ze hun geld niet terugkregen als ze in het eerste uur wegliepen. De toon van zijn nieuwste is lichter. Er is zelfs een plot. Je zou bijna kunnen zeggen dat hij een toegankelijke film gemaakt heeft.

"Niet bewust. Maar ergens was ik mijn versie aan het maken van een komische plot. Ik dacht aan de screwballcomedy's uit de jaren 30 en 40. De komedies van het hertrouwen, worden ze genoemd: een koppel valt uiteen, beide partners beleven allerlei avonturen en vinden elkaar uiteindelijk terug. Ik dacht ook aan films uit mijn jeugd, zoals de Amerikaanse studio's ze toentertijd maakten en nu niet meer. Films als Tootsie, Working Girl en Broadcast News. Het waren komedies, maar met een zekere inhoud, ze werden gedreven door volwassen personages, mikten op een breed publiek, durfden af en toe een platte mop te maken en waren vooral grappig. En hopelijk kan dat ook van mijn film gezegd worden."

While We're Young gaat ook over filmmakers. En de conclusie is: films maken is een strijd en men moet genadeloos zijn om die strijd te winnen. "Het personage van Ben Stiller heeft een romantisch en in feite naïef idee van de strijd die de artiest moet leveren. Hij is al acht jaar aan een documentaire aan het werken en het einde is nog niet in zicht. En dan heb je het personage van Adam Driver dat over lijken gaat. Ik heb trekken van beiden, maar dat betekent niet dat je geen fatsoenlijke kerel kunt zijn omdat je films maakt.

"Op de set moet je vaak harde beslissingen nemen. Als iedereen ernaar uitkijkt om op te kramen en de laatste scène is na enkele takes nog niet oké, dan ben ik degene die moet zeggen: 'We gaan overuren kloppen.' Terwijl ik weet dat iedereen naar huis wil. Maar als ik toegeef en iedereen tevredenstel, dan maak ik me misschien wel wat sympathieker, maar heeft de kwaliteit van mijn film eronder te lijden. En niemand zal zeggen: 'Die film kon beter, maar het is tenminste een aardige man.' Soms moet je van je hart een steen maken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234