Zondag 24/01/2021

Je bent jong en je bent op de vlucht

Filip Rogiers / Klein Kasteeltje opent Achterhuis voor adolescenten

Geef ze een oude pickup, een microfoon, en het stoomt. Jonge vluchtelingen warmden gisteren de bezoekers op voor de open dag van het Klein Kasteeltje. De vruchten van een workshop in samenwerking met de Beursschouwburg. Tot nu toe moest de ploeg van directeur Bob Pleysier zich behelpen om de adolescenten onder de ruim vijfhonderd inwoners een beetje gepast op te vangen. Volgend jaar krijgen ze een eigen huis: het Achterhuis.

De achtervleugel van het Klein Kasteeltje staat er nog altijd bij zoals het Belgisch leger het verlaten heeft. Leeg, en wachtend op méér dan een likje verf. Drie jaar na elkaar hebben Geert Knockaert, hoofd van de sociale dienst, en zijn collega's een aanvraag ingediend om de vleugel te renoveren, zodat er eindelijk een aparte ruimte zou komen voor de alleenstaande minderjarigen.

Het Achterhuis, want zo zal het heten, moet plaats bieden aan veertig jongeren. Verf en meubels zijn niet genoeg, er moet ook begeleiding komen. De jongeren worden nu zo goed en zo kwaad als het gaat opgevangen in een geïmproviseerd lokaaltje. "In Nederland staan ze al veel verder op dat vlak. Daar wordt al langer specifiek aandacht besteed aan de opvang van jongeren", zegt Knockaert. Twee keer werd de aanvraag geweigerd, de derde keer bleek de goede keer. Er is ruim zes miljoen vrijgemaakt, volgende zomer moet het huis klaar zijn.

De jongeren kondigden gisteren op de eerste verdieping van het Achterhuis hun komst al aan, en die van toekomstige soortgenoten op de vlucht. In de kamertjes waar straks de stapelbedden moeten komen, hebben ze eigen foto's opgehangen. Hun kijk op het leven in het Klein Kasteeltje levert soms aandoenlijke fotografische statements op, glimpen van het 'normale' leven waar deze jongeren naar snakken. Verlekkerd uitkijkend naar de ijsboer, op een foto met als titel Summer in the city. Of trots poserend onder een poster van Leonardo DiCaprio. Big, big love. En net als je zou vergeten dat dit een opvangcentrum is en geen zomerkamp, is er die foto van een stuurs kijkende adolescent met een soort graffiti-Guernica achter zijn rug: "C'est pas beau la guerre".

Wat heet oorlog? Ook mensenhandel drijft jongeren hier naartoe. In 1997 kreeg het Klein Kasteeltje 112 alleenstaande minderjarigen over de vloer. Dat is nu gedaald tot zo'n vijfendertig. Over het waarom van de toevloed aan adolescenten bestaan alleen sterke vermoedens. "Mensensmokkel", zegt Knockaert. "Een grote groep kwam uit Guinee, en dat land is niet zo sterk vertegenwoordigd in de statistieken van de politieke vluchtelingen, dus moeten er andere redenen zijn dan oorlog of politieke vervolging."

Hoe dan ook, adolescenten vergen een specifieke aanpak. Het stelt bijzondere problemen zoals scholing en voogdijregeling. Dat wordt nu schoorvoetend erkend, de komst van het Achterhuis is daar een voorbeeld van. "De laatste jaren is er schot gekomen in de bijzondere aandacht voor alleenstaande minderjarigen", zegt Knockaert. Het Klein Kasteeltje werkte de afgelopen jaren al samen met diverse organisaties die zich toeleggen op de hulpverlening aan deze doelgroep. Zo is er Mentor/Escale, dat jongeren begeleidt in het kamerwonen, "een schakel tussen Klein Kasteeltje en volledige zelfstandigheid". Ook het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg wordt ingeschakeld voor de plaatsing in pleeggezinnen. En er wordt samengewerkt met enkele Brusselse scholen.

Een beetje griezelig was het dat gisteren in de gymzaal boven het Achterhuis foto's hingen van taferelen in San Damiano, het opvangcentrum voor uitgeprocedeerden, mensen zonder papieren. Het laatste station, zeg maar. Zonder aansluitingen, zonder steun van de overheid. Suffering and smiling, zo heet de tentoonstelling. Fotograaf Charif Benhelima wees zelf op het grote verschil met het Klein Kasteeltje: "Daar hangt ten minste nog verwachting in de lucht." En hoop op erkenning doet nog altijd zingen, zoals elk jaar opnieuw blijkt op de open dag.

Ook de warme klanken van de Ethiopiër Mahmoud Ahmed deden directeur Bob Pleysier gisteren even de taferelen vergeten die zich de laatste maanden voor zijn poort afspelen. Het Klein Kasteeltje zit overvol. Vooral de oorlog in Kosovo zorgt voor die toeloop. Eenmaal in België worden vluchtelingen direct doorverwezen naar de OCMW's, maar die sturen ze vaak naar het Klein Kasteeltje. "We zitten al een maand over de rand. Er wordt nog altijd gezocht naar een noodoplossing. We hebben een leegstaand Brussels gebouw op loopafstand op het oog."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234