Zaterdag 12/06/2021

Jazz Middelheim

Jazz Middelheim, dag één: Bowie, blues en te weinig koffie

null Beeld Bas Bogaerts
Beeld Bas Bogaerts

Jazz Middelheim startte met een stralende zomerzon en een schare beeldenstormers - groentjes én veteranen - die hoge ogen gooiden.

Mark Guiliana's Jazz Quartet (★★★★☆) trapte gisteren stormachtig af onder een heerlijke, gloeiende middagzon. De New Yorkse drummer smokkelde op meesterlijke wijze subtiele, vinnige microritmes tussen zijn basisgrooves. Als Artist In Residence van deze editie van Jazz Middelheim mag hij een festival lang zijn heel uiteenlopende incarnaties etaleren, te beginnen met zijn traditionele Jazz Quartet. Donderdagnamiddag spatte het spelplezier ervan af. Eén blik op de minzaam glimlachende Guiliana die met fonkelende oogjes genoot na een felle solo van zijn pianist Fabian Almazan sprak boekdelen: he's in it for the right reasons.

Squarepusher en Bowie

Nu ja, wat heet traditioneel? Guiliana bewees bij momenten waarom hij vandaag als één van de beste jazzdrummers van zijn generatie wordt beschouwd. Zo onthouden wij zijn met vlijmscherpe saxstoten doorboorde drumsolo in 'One Month', in wezen een aaneenschakeling van razendsnelle breakbeattypes, zo halsoverkop gebracht dat de doorsnee drum-'n-bassfanaat ervan zou duizelen. Guiliana pakte wel vaker uit met dat type guitige, lekker pesterige jazz vol sublieme, warrige ritmespelletjes. Geen wonder dat Guiliana een groot bewonderaar is van elektronicakeizer Squarepusher.

Mark Guiliana Beeld Bas Bogaerts
Mark GuilianaBeeld Bas Bogaerts

Dat hij op Blackstar, de zwanenzang van David Bowie, meespeelde, onderstreepte hij met zijn interpretatie van diens 'Where Are We Now': respectvol en bezield aangepakt, elegant het ongewisse uitwaaiend. The Dame would've loved it.

Jazz wherever we are

Nog meer aanstekelijk spelplezier troffen we aan bij Still Dreaming (★★★★★), het kwartet waarmee de Amerikaanse saxmeester Joshua Redman de muziek van Old And New Dreams herinterpreteerde, het project waarmee Charlie Haden, Don Cherry, Ed Blackwell en Dewey Redman (Joshua's vader) in de jaren zeventig en tachtig hun leermeester Ornette Coleman eerden.

Joshua Redman's Still Dreaming Beeld Bas Bogaerts
Joshua Redman's Still DreamingBeeld Bas Bogaerts

Alleen al de komische, orgiastische grimassen van drummer Brian Blade verklapten dat passie en joie de vivre elkaars gelijken zijn in het universum van Still Dreaming. Bandleider Redman bleek dan weer zijn kluts op het vliegtuig te zijn vergeten. "We zijn vereerd dat we hier kunnen spelen op Jazz... wherever we are", klonk het vermoeid, waarna Redman een verontschuldigende grijns toonde." Sorry, het is een lange dag geweest met te weinig koffie."

Mystic pizzazz

We kregen een fluks, grillig swingend 'New Dream' van Ornette Coleman op ons bord, evenals Don Cherry's 'Guinea', gespeeld met een schwung en een aanstekelijke nonchalance waar beginnende jazzmuzikanten alleen maar van kunnen dromen. Maar Redmans posse deed even vaak meedogenloos aan. Zijn vertolkingen bulkten van het pizzazz en herbergden een oerblues die veel Europese jazzmuzikanten moeten ontberen.

We kregen ook solowerk van Redman te horen, veelal robuust en compromisloos, gebracht met een heidense furie die Albert Ayler helemaal te gek zou hebben gevonden. Nu zalfde Still Dreaming met tere, haast transparante melancholie, dan weer schakelde het verrukte kransje naar withete swingmodus. Of de boys tackelden hitsige downtempo met een flair die millennials misschien alleen kennen van Kendrick Lamar.

Genereuze grooves

De Belgen dan? De met een dikke, zwarte krullenbos gezegende Antoine Pierre (★★★☆☆) loodste zijn zevenkoppige band Urbex door een set vol wervelende, grootstedelijke jazzrock. Wij hoorden soepele groovy mélanges à la The Brecker Brothers, afgewisseld met meer hyperkinetisch, meer cerebraal spul dat ons aan de New Yorkse fusionscene uit de jaren negentig deed denken. In 'Metropolitan Adventure' trippelde de sexy gitaar van Bert Cools over onze ruggenwervel, 'Spin' rolde dan weer een tapijtje uit voor de nukkige, bij momenten manische pianostuipen van Bram De Looze en Pierres volronde, genereuze grooves. 'Tomorrow' ging te leen bij de hiphop van J.Dilla, stoeide met koebellen en metalige percussie en liet het koper desoriënterend loeien.

Antoine Pierre Beeld Bas Bogaerts
Antoine PierreBeeld Bas Bogaerts

Middernachtjazz

De in Parijs residerende Belg Jozef Dumoulin mocht op deze openingsdag de Club Stage voor zijn rekening nemen, tussen de concerten op het hoofdpodium door. Met het nogal norse, schaduwrijke Plug And Pray (★★☆☆☆) deed hij de voorhoofden van op traditioneel spul beluste jazz cats wellicht fronsen. Knisperende elektronica, piano en Fender Rhodes doken een doolhof in maar vonden de uitgang niet. Beetje vrijblijvend toch.

Een stuk pakkender was True Company #1 (★★★☆☆), Dumoulins collab met percussionist Eric Thielemans en de Palestijnse zangeres en oudspeelster Kamilya Jubran. Haar passionele, bezwerende voordracht kringelde toonladders op en af, niet gehinderd door de twijfelende improv van haar begeleiders. Het experiment Trojan Panda (★☆☆☆☆), waarin Dumoulin en een andere pianist, twee saxofonisten en een fagottist neurotische één-akkoorden-post-rock speelden op gitaren, bas en drums was niets meer dan een verwaarloosbaar ijdelheidsproject.

Dumoulin scoorde nog het best met The Red Hill Orchestra (★★★☆☆), dat ons met spookachtige middernachtjazz een toefje David Lynch schonk. Oerdegelijk.

True Company #1 Beeld Bas Bogaerts
True Company #1Beeld Bas Bogaerts

Americana-funk

De Californische veteraan Charles Lloyd (★★★★☆) sloot af op de Main Stage met opvallend gezapige muziek. Lloyds behoorlijk sentimentele saxpartijen wierpen een deken van tranerige weemoed over Park Den Brandt. Daar zat ook de stroperige steelgitaar van Greg Leisz zeker voor iets tussen. Zelfs topgitarist Bill Frisell verkoos dromerig, twinkelend spel boven de weerbarstigheid van zijn avantgarde-werk. Die wat onorthodoxe mix van instrumentalisten baarde nu en dan interessante hybridesn. Wij hoorden jazz die zich ontpopte tot americana-funk: jazzfunk, in wezen, met country-elementen en Lloyds plezierige dwarsfluit als kers op de taart.

Charles Lloyd & The Marvels Beeld Bas Bogaerts
Charles Lloyd & The MarvelsBeeld Bas Bogaerts

Nu is The Marvels een heel ander beestje dan het New Quartet, de begeleidingsgroep waarmee Lloyd zopas de excellente live-plaat Passin' Thru afleverde. Met die band stort Lloyd zich onversaagd in het avontuur, balancerend tussen traditie en woest experiment. Maar zelfs in het meer behoudsgezinde kader van The Marvels dwong Lloyd tonnen eerbied af dankzij zijn virtuoze, kristalheldere spel dat tóch de frivoliteit van jonge, hongerige jazzsnaken herbergde.

Fenomenale drummer trouwens, die Eric Harland. Zag u hem haast verdampen tijdens die waanzinnige drumsolo waarover iedereen achteraf maar bleef praten?

Hoe dan ook, wij smolten tot een plasje karamel bij de droeve, sierlijke noten van 'Oh Shenandoah', de Amerikaanse folk evergreen die Lloyd aan het slot van deze show naar het hemelgewelf stuurde. Hoed af.

Jazz Middelheim loopt nog tot en met zondag 6 augustus. jazzmiddelheim.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234