Zaterdag 16/10/2021

Japans

Alles zindert in Miyazawa's vertellingen

De man uit de bergen, een soort Yeti, goedhartig, beresterk en miskend. De aardgod, een simpel, opvliegend personage, gedwarsboomd in de liefde. Een galante vos in een regenjas, verliefd op een berk. Kinderen met sandalen van stro en rode handen door de kou. De befaamde operazangeres La Malibran op wereldtournee (haar graf in Laken is genoegzaam bekend). Een rat die zich inleeft in de slachtofferrol, een wandelaar die dronken wordt door de aanblik van zonlicht in tulpenkelken. Zulke personages treft men aan in de verhalenbundels van Kenji Miyazawa, een Japanse landbouwkundige en mysticus, die stierf in 1933, 37 jaar oud.

Landbouwkundige en mysticus; specialist in kunstmest en intense waarnemer van alles tussen straatkiezel en melkweg - het lijkt een gekke combinatie. Wat je aan gegevens over de schrijver bij elkaar sprokkelt, leert je dat hij geboren werd in een schrale noordelijke provincie, dat hij als jonge lezer geraakt werd door de sutra van de lotus, een heilige boeddhistische tekst, en dat hij de armoede van de boeren in zijn streek wilde verlichten - daarom volgde hij zijn vader niet op in zaken, maar gaf hij les aan een landbouwschool. Die praktische bekommernissen zorgen ervoor dat Miyazawa's verhalen niet zoetig worden. Hij behandelde traditionele Japanse thema's als de listige omgang van vossen met mensen, maar hij bestudeerde ook de relativiteitstheorie en het esperanto en hij hield ervan om buitenstaanders een plaats te geven in zijn werk - een Engelse toerist, of de geitenmelker, een nachtvogel die door zijn soortgenoten zo vernederd wordt dat hij een einde aan zijn leven wil maken.

Alles zindert in Miyazawa's vertellingen, alles spreekt met elkaar, de beer met zijn jager, een kraanvogel met een dahlia, de maan met een olifant. Het mooist zijn de verhalen die nergens toe leiden: gewoon een beschrijving van een jongetje dat op een ochtend in oktober met zijn moeder naar de akker gaat - zodat de lezer dat Japanse jongetje wordt. Of de scène die aldus begint: "Ik was buitengewoon vermoeid in die tijd en ik geloof dat ik me had uitgestrekt tussen het onkruid, in de wind. Bezwijmend in de kracht van de herfstwind, nam ik met veel plichtplegingen afscheid van mijn tinkleurige schaduw. Toen vertrok ik, alleen..."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234