Zaterdag 27/11/2021

Japanse roulette

Sommige Amerikaanse recensenten waren overdadig met hun lof toen De Havana-kamer verscheen. Ze verwezen naar Tom Wolfe en zelfs naar Scott Fitzgerald. Feit is: Colin Harrison schreef meer dan zomaar een doordeweekse misdaadroman.

Colin Harrison

De Havana-kamer

Oorspronkelijke titel: The Havana Room

Vertaald door Rosemarie de Bliek

De Boekerij, Amsterdam, 368 p., 19,95 euro.

lvast dit: deze vijfde roman van Harrison (44) krijgt wel het label thriller mee van de uitgever, maar de echte spanning komt niet door de mateloze bezorgdheid die je krijgt om het lot van het hoofdpersonage. We weten dat Bill Wyeth het allemaal overleeft. Hij is immers de verteller. De suspense komt vooral van de diverse wendingen in de plot en de kracht van Harrison als verteller van een meer dan fantasierijk verhaal. "Het begon met de avond dat mijn oude leven ophield", zo begint Wyeth zijn avontuur. Het einde van een Amerikaanse droom lijkt het wel. De man is een bijzonder succesrijk jurist van net geen veertig die zich gespecialiseerd heeft in vastgoed met gigantische waarde. Hij verdient meer dan zijn boterham en alleen al voor zijn babysit heeft hij per jaar een kleine 48.000 euro over.

Maar het noodlot slaat toe als hij door een stom toeval de dood van een kind veroorzaakt. Ongelooflijk adembenemend vormt dat eerste hoofdstuk van een vijftig bladzijden bijna een novelle op zichzelf. Wyeth vertelt ons nuchter en zakelijk dat de bedroefde ouders zijn vel willen en dat ze daarin ook slagen. De jurist verliest zijn job, zijn dure flat in Manhattan, zijn vrouw en bovenal zijn zoon die bij de scheiding meegaat met zijn moeder. Emotioneel en materieel zit de man aan de grond, maar het lukt hem ondanks alles toch een beetje de schijn te bewaren. Jasje en dasje blijven zijn standaarduitrusting. Ook de Wall Street Journal, al is die dan al een paar dagen oud, heeft hij steeds onder de arm. Door - alweer - een toeval leert hij een ouderwets steakhouse kennen waar hij zogoed als elke dag gaat lunchen en tafeltje zeventien krijgt toegewezen. Het wordt 'zijn' tafeltje. Na een tijdje komt hij te weten dat het restaurant - het blijft de hele roman door naamloos - een wat geheimzinnige ondergrondse ruimte heeft, de Havana-kamer. Je wordt uitsluitend toegelaten als je een uitnodiging krijgt en die kan alleen maar komen van de manager van het steakhouse, Allison Sparks. Wyeth leert die geheimzinnige, mooie vrouw kennen, geraakt bevriend en ze belooft hem een uitnodiging. Die krijgt hij pas nadat hij haar een dienst bewijst. Jay Rainey, de nieuwe knappe minnaar van Allison heeft midden in de nacht dringend een advocaat nodig voor een vastgoedtransactie van veel miljoenen. Rainey wil een groot stuk land dat hij bezit ruilen voor een kantoorgebouw in Manhattan. Wyeth begrijpt niet waarom het allemaal zo snel moet gebeuren. Hij vermoedt wel dat er iemand bedrogen wordt en beseft dat hij misschien een misdrijf zal plegen. Maar toch besluit hij te helpen. Hij is verliefd op Allison en gefascineerd door de charmes van Rainey. En eigenlijk heeft hij ook wat geld nodig. De transactie is het begin van een complexe reeks gebeurtenissen waarin ons het geheim van de Havana-kamer onthuld wordt. Maar er gebeurt veel meer. Om maar iets te zeggen: Wyeth wordt bedreigd door een rijke Chileense wijnboer die het land van Rainey gekocht heeft, een zwarte hiphop mogol van 150 kilogram eist van de gewezen jurist een forse schadevergoeding voor de dood van een oud familielid, Wyeth denkt dat hij in een zaak van pedofilie terecht is gekomen. Het lijkt allemaal erg ingewikkeld en soms verward, maar Colin Harrison is een meester om de draden van de plot vakkundig en schijnbaar zonder moeite met elkaar te verweven. Hij neemt er ook de tijd voor. Zo aarzelt hij niet om tussendoor in staccatoritme de geschiedenis van New York te vertellen beginnend van de Algonquin Indianen tot 11 september en krijgen we uitvoerig uitleg over de fugu-vis, een dodelijke delicatesse die weleens de Japanse roulette wordt genoemd. We vernemen alles over een longaandoening en hoeveel zuurstof we wel nodig hebben om te overleven. Het opvallende is niet alleen dat Harrison daarbij nooit verveeld of pedant klinkt, maar dat hij die op het eerste gezicht saaie stof grandioos vertelt en naadloos laat passen in zijn verhaal. Dat verhaal gaat essentieel om vaders die hun kinderen op een of andere manier verliezen. Bill Wyeth geraakt zijn zoontje kwijt in een echtscheiding omdat hij onvrijwillig de dood van een ander kind heeft veroorzaakt, Rainey is - ik wik mijn woorden - ook zijn dochtertje kwijtgeraakt. Iedereen reageert op zijn manier: de een door wraak te nemen, de ander door bijna een crimineel te worden, een derde door een waanzinnige transactie te beginnen. Overigens zijn er in deze moderne moraliteit maar weinig personages die niet op een of andere manier te kampen hebben met een verlies.

Colin Harrison is bij ons nog nauwelijks bekend hoewel er toch al sinds 1994 drie romans (Exit, Nacht in New York, Afgebrand) van hem in het Nederlands zijn vertaald. The Havana-kamer zou weleens zijn definitieve doorbraak kunnen betekenen. Niet omdat dit nu de perfecte literaire thriller is. Het melige einde bijvoorbeeld is te hoopvol en staat in geen enkele verhouding tot de rest van het verhaal. Wel omdat Harrison soms subtiel en soms absurd grotesk de beperkingen en de clichés van het misdaadgenre overstijgt. Zijn jongste roman is geen echte pageturner, wel een roman die aan de vingers blijft kleven. Dat kan alleen een inventief en fantasierijk auteur. Colin Harrison is er zo een.

Fred Braeckman

Harrison overstijgt de beperkingen en clichés van het misdaadgenre. Een roman die aan de vingers blijft kleven

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234