Zaterdag 27/02/2021

Update

Japanner Yoshinori Ohsumi wint Nobelprijs voor Geneeskunde

Kersvers Nobelprijswinnaar Yoshinori Ohsumi. Beeld REUTERS
Kersvers Nobelprijswinnaar Yoshinori Ohsumi.Beeld REUTERS

De Nobelprijs voor de geneeskunde gaat dit jaar naar de Japanner Yoshinori Ohsumi. Hij kreeg de prijs voor zijn onderzoek naar autofagie, het natuurlijk proces waarbij cellen delen van zichzelf afbreken.

De Japanse wetenschapper Yoshinori Ohsumi heeft maandag de Nobelprijs voor Geneeskunde gekregen voor zijn onderzoek naar autofagie. Dat heeft het Karolinska Instituut bekendgemaakt in Stockholm. De laureaat borduurde daarbij voort op Belgisch wetenschappelijk onderzoek.

Autofagie is een natuurlijk en fundamenteel proces waarbij cellen delen van zichzelf afbreken en hun inhoud "recycleren". Het woord stamt van de Griekse woorden "auto" of "zelf, en "phagein" of "eten".

"De ontdekkingen van Ohsumi hebben geleid tot een beter begrip van het belang van autofagie in meerdere fysiologische processen", zoals de aanpassing aan uithongering of het antwoord op een infectie, luidt de motivatie voor de keuze voor de Japanner. "De mutaties van de genen voor autofagie kunnen leiden tot ziektes en het proces van autofagie speelt een rol in meerdere aandoeningen zoals kanker en neurologische ziektes", zoals bijvoorbeeld Alzheimer.

Het concept van autofagie is voor het eerst opgedoken in de jaren zestig toen wetenschappers voor het eerst vaststelden dat cellen hun eigen onnodige of disfunctionele inhoud vernietigen door het naar een "recyclagecompartiment", het lyosoom, te verhuizen. De term autofagie is terug te voeren tot de Belgische Nobelprijswinnaar Christian de Duve in 1963.

"Briljante experimenten"

De kennis van het fenomeen bleef evenwel beperkt, tot het werk van Ohsumi. Die heeft vanaf het begin van de jaren negentig "briljante experimenten" opgezet met gist en heeft de genen van de autofagie geïdentificeerd. Daarop heeft de Japanner de onderliggende mechanismen uitgerafeld en aangetoond dat zij ook binnen het menselijk lichaam werkzaam zijn.

Geboren in 1945 in Fukuoka, is Yoshinori Ohsumi de 23e Japanse Nobelprijswinnaar en de zesde laureaat voor Geneeskunde die geboren is in Japan. Hij is sinds 2009 professor aan het Tokyo Institute of Technology.

Toen de celbioloog via de telefoon vernam de begeerde Nobelprijs te zijn toegekend was Ohsumi "een beetje verrast", zei Thomas Perlmann, secretaris van de jury.

Ohsumi volgt de in Ierland geboren Amerikaan William Campbell, de Japanner Satoshi Omura en de Chinese Tu YouYou op.

De Nobelprijs voor Geneeskunde is omgerekend zowat 834.000 euro waard. De komende dagen worden de Nobelprijswinnaars in de overige categorieën bekendgemaakt: dinsdag natuurkunde, woensdag scheikunde, donderdag literatuur en vrijdag vrede. De maandag erop volgt ten slotte economie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234