Donderdag 04/03/2021

Japanner Ohsumi wint Nobelprijs voor onderzoek naar cellen die delen van zichzelf afbreken

Een foto van Yoshinori Ohsumi wordt geprojecteerd tijdens de bekendmaking van de Nobelprijs Geneeskunde in Stockholm. Beeld AFP
Een foto van Yoshinori Ohsumi wordt geprojecteerd tijdens de bekendmaking van de Nobelprijs Geneeskunde in Stockholm.Beeld AFP

De Nobelprijs voor de geneeskunde gaat dit jaar naar de Japanner Yoshinori Ohsumi. Hij krijgt de prijs voor zijn onderzoek naar autofagie, het natuurlijke proces waarbij cellen delen van zichzelf afbreken.

"Ohsumi's ontdekkingen leidden tot een nieuw paradigma in ons begrip over hoe cellen hun eigen inhoud recycleren", stelt de jury in een verklaring. "Zijn ontdekkingen openden het pad naar een fundamenteel begrip van het belang van autofagie in veel verschillende fysiologische processen."

Het concept van autofagie is opgedoken in de jaren zestig, toen wetenschappers voor het eerst vaststelden dat cellen hun eigen onnodige of disfunctionele inhoud vernietigen door het naar een recyclagecompartiment, het lyosoom, te verhuizen. De term autofagie is terug te voeren tot de Belgische Nobelprijswinnaar Christian de Duve in 1963.

De kennis van het fenomeen bleef evenwel beperkt, tot het werk van Ohsumi. Die heeft vanaf het begin van de jaren negentig "briljante experimenten" opgezet met gist en heeft de genen van de autofagie geïdentificeerd. Daarop heeft de Japanner de onderliggende mechanismen uitgerafeld en aangetoond dat zij ook binnen het menselijk lichaam werkzaam zijn.

Geboren in 1945 in Fukuoka, is Ohsumi de 23ste Japanse Nobelprijswinnaar en de zesde laureaat voor Geneeskunde die geboren is in Japan. Hij is sinds 2009 professor aan het Tokyo Institute of Technology.

Vorig jaar werd de Nobelprijs voor Geneeskunde gedeeld door drie wetenschappers die nieuwe behandelingen hadden gevonden voor ernstige parasitaire infectieziekten: het duo William C. Campbell en Satoshi Omura ontdekte een medicijn tegen onder meer rivierblindheid en de zogeheten olifantenziekte en de Chinese Youyou Tu vond in een plant een stof die effectief is tegen malaria.

De komende dagen worden de Nobelprijswinnaars in de overige categorieën bekendgemaakt: dinsdag natuurkunde, woensdag scheikunde, donderdag literatuur en vrijdag vrede. De maandag erop volgt ten slotte economie.

Hieronder de laureaten van de Nobelprijs geneeskunde van de voorbije tien jaar.
2016: Yoshinori Ohsumi (Japan)
2015: William Campbell (Ierland/VS), Satoshi Omura (Japan) en Tu Youyou (China).
2014: John O'Keefe (Groot-Brittannië/VS) en May-Britt en Edvard Moser (Noorwegen)
2013: James Rothman, Randy Schekman en Thomas Südhof (VS)
2012: Shinya Yamanaka (Japan) en John Gurdon (Groot-Brittannië)
2011: Bruce Beutler (VS), Jules Hoffmann (Frankrijk) en Ralph Steinman (Canada)
2010: Robert Edwards (Groot-Brittannië)
2009: Elizabeth Blackburn (Australië/VS), Carol Greider en Jack Szostak (VS).
2008: Harald zur Hausen (Duitsland), Françoise Barré-Sinoussi en Luc Montagnier (Frankrijk).
2007: Mario Capecchi (VS), Oliver Smithies (VS) en Martin Evans (Groot-Brittannië).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234