Donderdag 26/11/2020

Japan herneemt commerciële walvisjacht: eerste schepen vertrokken

Een walvis wordt van boord gehesen in de haven van Kushiro op het Japanse eiland Hokkaido in september 2017. Japan maakt vanaf vandaag opnieuw openlijk jacht op walvissen voor commerciële doeleinden.Beeld AFP

Japanse walvisvaarders zijn vandaag voor het eerst in 31 jaar weer uitgevaren voor commerciële walvisvangst. Meerdere vloten vertrokken vanuit de havens van Kushiro in het noorden en Shimonoseki in het zuidwesten van het land. De schepen varen alleen binnen de zeegrenzen van Japan. In totaal mogen 227 walvissen worden gedood. 

Japan beloofde wel de walvisvangst in Antartica stop te zetten. Gisteren verliet het land formeel de Internationale Walviscommissie (IWC) uit onvrede met het huidige moratorium op commerciële walvisvangst. 

Terwijl in de stad Osaka vorig weekend een G20-top van de grootste economische machten plaatsvond, troffen walvisjagers in het hoge noorden van Japan de laatste voorbereidingen voor de walvisjacht, die vandaag na een onderbreking van 31 jaar weer begonnen is.

Maar hoewel Japan officieel al dertig jaar niet meer op walvissen jaagt, is het daar al die tijd in feite nooit echt mee gestopt. Ieder jaar slacht de op drie na grootste economie ter wereld nog enkele honderden walvissen. Officieel doet ze dat onder het mom van "wetenschappelijk onderzoek", wat toegelaten is in het moratorium uit 1986.

lees verder onder de foto:

Schepen verlaten de haven van Kushiro om voor het eerst in 31 jaar aan de walvisjacht te beginnen.Beeld EPA

“Cultuur van walvisjacht laten heropleven”

"We willen onze cultuur van walvisjacht laten heropleven", zegt Kiyoshi Ejima, de burgemeester van Shimonoseki, destijds een stad van walvisjagers. Ook uit zijn haven zullen weer walvisjagers vertrekken. Ze zullen zich voortaan wel beperken tot Japans eigen territoriale wateren en de exclusieve economische zone. Op de lijst voor de walvisjacht staan dwergwalvissen, Noorse vinvissen en Brydevinvissen. 

In de jaren 60 aten de Japanners jaarlijks ongeveer 200.000 ton walvisvlees. Via de "wetenschappelijke walvisvangst" kwam de voorbije jaren nog slechts 5.000 ton per jaar op de markt. Walvisjagers schatten dat het aanbod na de heropstart van de commerciële walvisvangst volgend jaar ongeveer 2.000 ton zou bedragen. 

lees verder onder de foto:

Een walvis gevangen “voor wetenschappelijk onderzoek” op een Japans schip in 2013.Beeld AP

Vrees voor toename export vanuit Noorwegen en IJsland

Europees commissaris voor Milieu Karmenu Vella uitte in een interview met het Japanse nieuwsagentschap Kyodo al zijn bezorgdheid dat de export van walvisproducten naar Japan vanuit IJsland en Noorwegen nu kan toenemen. IJsland en Noorwegen jagen eveneens op walvissen om commerciële doeleinden.

Noorwegen heeft protest aangetekend tegen het moratorium op walvisvangst, IJsland heeft voorbehoud gemaakt. Hoewel beide landen geen EU-lidstaten zijn, vroeg het Europees Parlement aan de Europese Commissie in een resolutie om te verhinderen dat de havens van EU-lidstaten zouden gebruikt worden voor de export van walvisproducten naar Japan, bericht Kyodo.

Al jaren klaagt Tokio dat het de lidstaten van de IWC er enkel om te doen is om walvissen te beschermen. De oorspronkelijke missie van de IWC is om het walvisbestand op peil te houden en de dieren op een duurzame manier te exploiteren. Herhaaldelijk drong Japan aan op een hervorming van de raad.

Uiteindelijk was het geduld van Japan op en stapte het op uit de organisatie.
Toch weet Japan dat het nu niet zomaar wat kan doen. Ook nu nog moet het land zich aan de internationale wetgeving houden. Japan zal gebonden blijven aan internationale samenwerking om maritieme middelen op een gepast manier te beheren, klinkt het. Zo wil Japan als waarnemer de vergaderingen van de IWC bijwonen.

Milieuorganisaties bezorgd om krimpende walvisbestanden

Toch zijn milieuorganisaties bezorgd. Overbevissing in Japanse wateren, maar ook op volle zee, heeft geleid tot het krimpen van verschillende walvisbestanden, zegt Greenpeace. De Zwitserse ngo OceanCare vreest dat de Japanse uitstap uit de IWC het overleven van enkele walvispopulaties in het noordwesten van de Stille Oceaan in gevaar kan brengen.

OceanCare spreekt tegen dat sommige walvissoorten zoals de dwergwalvis weer voldoende hersteld zijn. Ze komen in "complexe populatiestructuren" voor. Zo wordt het dwergwalvisbestand in de noordwestelijke Stille Oceaan sterk bedreigd. "Deze populatie zal een directe commerciële jacht niet overleven. We zullen deze en vermoedelijk ook andere walvispopulaties verliezen", zegt Nicolas Entrup, expert oceaanbeleid van OceanCare.

De ngo Sea Shepherd, die jarenlang de confrontatie aanging met de Japanse walvisvloot, verwelkomde dan weer de beslissing van eind vorig jaar om uit de IWC te stappen. Volgens de ngo ligt nu de weg open voor de creatie van een walvisreservaat in de Zuidelijke Oceaan, zodat walvisvangst in de zuidelijke hemisfeer helemaal gebannen wordt. De focus moet vervolgens wel verschuiven naar de noordelijke hemisfeer, klinkt het. "Walvisvangst als een legale industrie is voorbij. We moeten enkel nog de piraten opruimen", zegt kapitein Paul Watson, die IJsland, Japan en Noorwegen beschouwt als "onwettige walvisnaties".

Kwestie van nationale soevereiniteit

Voor Japan is walvisvangst een kwestie van nationale soevereiniteit geworden. Toch was het de Amerikaanse bezettingsmacht die Japan na de verloren Tweede Wereldoorlog aanzette om walvissen te slachten voor de honger lijdende bevolking. Maar dat is al lang verleden tijd, veel liefhebbers heeft het donkere walvisvlees niet meer. De regering meent dat dit dankzij de commerciële walvisjacht kan veranderen. De bevolking moet de smaak weer gewoon worden, zegt ze.

Drie dode walvissen aan boord van het Japanse schip Nisshin Maru. Beeld vrijgegeven door milieuorganisatie Sea Shepherd.Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234