Zondag 17/01/2021

Janez detd.

'Mijn tienertrauma's zijn ondertussen verwerkt. Je kunt gerust drie keer zingen dat je vroeger slaag kreeg aan de schoolpoort maar op de duur weet iedereen het wel'

wuift de onderbroekenlol vaarwel

Het is ver gekomen als zelfs punkgroepen volwassen worden. Janez Detd. heeft de voorbije tien jaar het genre weer op de kaart gezet in Vlaanderen. Ze hebben in de kleinste jeugdclubs gestaan en op de grootste festivals opgetreden. En telkens slaagden de vier erin het publiek hoofd voor hoofd voor zich te winnen met pretentieloze drieminutensongs waarin de drums bonkten als het hart van een tiener die zijn eerste erectie beleeft en de gitaren steevast de luidste stand opzochten. Maar kijk: het gloednieuwe Killing Me lonkt voor het eerst naar een andere richting en geeft zelfs ruimte aan violen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Bart Steenhaut

Nikolas Van der Veken lijkt fysiek geen spat ouder dan toen hij voor het eerst met zijn punkgroep het podium opstapte, maar aan de binnenkant is er heel wat veranderd. Op zijn dertigste heeft hij, zowel in de groep als daarbuiten, zijn portie crisismomenten al gehad en dat heeft geresulteerd in een handvol nummers dat iets dieper graaft dan 'Rock On', 'Take On Me' en 'Anti-Anthem', stuk voor stuk songs die ondertussen in het collectieve geheugen van jong Vlaanderen staan gegrift.

"We beseffen heel goed dat de harde kern van onze fans zich tussen de veertien en vierentwintig situeert, en dat is een heel wispelturige leeftijd. Vandaag vinden ze emocore tof, morgen is het metal en de dag nadien luisteren ze alweer naar r&b. Het is dus moeilijk om een specifiek publiek voor ogen te houden wanneer ik schrijf. Het is ook niet zo dat ik echt voor die leeftijdscategorie componeer. Dat laat ik liever aan De Heideroosjes over, die zijn daar veel beter in. Zelf heb ik het gevoel dat ik vroeger dichter bij hun leefwereld stond. Dat was natuurlijk ook letterlijk zo. Ik ben weliswaar nog maar dertig, maar voor de kids is dat oud. De meeste fans voor het podium zijn half zou oud als ik, of jonger."

Precies daarom beschouwt Van der Veken de vierde cd als een nieuw begin. Er worden nieuwe grenzen afgetast, stemmige instrumentals verzonnen en violen en akoestische gitaren bovengehaald. "Vroeger deden we alles om akoestische sessies te vermijden op TMF en Studio Brussel. Onlangs zijn we daar toch mee begonnen, en het blijkt nog leuk ook. Bovendien hebben we zo ontdekt dat al onze nummers eigenlijk op een popstructuur gebouwd zijn."

Voor alle duidelijkheid: Nikolas is nog altijd trots op het verleden van de groep. "We zweren die oude songs helemaal niet af. Maar het is wel zo dat we de tienergein en de onderbroekenlol ondertussen een beetje ontgroeid zijn. Ik had in ieder geval niks meer te zeggen over highschool-toestanden en blote borsten. Alle mogelijke variaties daarop heb ik ondertussen wel gehad en het werd tijd voor songs met iets meer substantie. Ik ben dertig en mijn tienertrauma's zijn ondertussen verwerkt. Je kunt gerust drie keer zingen dat je vroeger slaag kreeg aan de schoolpoort, maar op de duur weet iedereen het wel."

Bijgevolg snijdt Janez Detd. op Killing Me onderwerpen aan die nauwer aansluiten bij hun eigen leefwereld, al blijven de thema's herkenbaar. Van der Veken schrijft over opstaan nadat je op je bek bent gegaan ('Deep', 'Fires to Come'), mensen die denken dat de nulmeridiaan door hun achterste loopt ('Lack of Shame'), en het uitgestelde verwerkingsproces van een overleden vriend. ('Death Alone'). Ook het te boven komen van stuk gelopen relaties is een onderwerp dat niet uit de weg wordt gegaan.

"Veel van de nummers gaan over iemand doodgraag zien, maar na verloop van tijd vaststellen dat je er nooit gelukkig bij zult kunnen worden, en daar dan zelf aan kapot gaan", vat hij het samen, terwijl hij een beetje ongemakkelijk op zijn stoel schuift. De titel van de plaat geeft ook al aan dat Killing Me geen cd is waar de vrolijkheid van afdruipt. "Ik heb er mezelf pas achteraf op betrapt dat de songs heel donker zijn. Geen idee waar dat vandaan komt eigenlijk. Ik zit, net als iedereen, wel eens in de put, maar al bij al voel ik me goed in mijn vel. Alleen ben ik veel sneller geneigd om iets op papier te zetten wanneer het even wat minder gaat."

Ook de hoesfoto van Killing Me, een meisje dat met de blik op oneindig de zee in stapt, geeft aan dat de groep stilaan is uitgelachen. "Het is een heel dubbelzinnig beeld: gaat ze gewoon even pootje baden, of stapt ze net zo diep het water in tot ze niet meer kan, en stapt ze dan nog een beetje verder? Je weet het niet, maar je kunt het wel raden."

Precies daarom was het belangrijk om elders op de plaat wat tegengewicht te bieden, erop te wijzen dat, hoe lang en donker de tunnel ook is, er vroeg of laat toch weer een licht gaat branden. En kijk: Janez Detd. sloopt vrolijk heilige huisjes door met 'Until the End of the World (I Will Always Love You)' zowaar een schaamteloze lovesong toe te laten in het repertoire. Eentje waarbij het door punkgroepen zo gevreesde L-woord zelfs in de mond wordt genomen.

"Het was zeer belangrijk dat de cd op een positieve noot zou eindigen, en dan kun je maar beter all the way gaan. Ook 'The One', een in melancholie gewikkeld slaapkamerduet met Ivy Smits (zie ook: Arsenal, Cinérex), gaat verder op de ingeslagen weg, geeft aan dat er onder de ruwe bolster een blanke pit zit. "Ik heb mijn ziel leeg geschreven op deze plaat", geeft hij toe. Zoveel openhartigheid heeft natuurlijk een reden. "Janez Detd. is de enige stabiliteit in mijn zeer onstabiele leven", lacht Van der Veken. "Al de rest danst altijd op en neer, maar de groep is de voorbije tien jaar mijn houvast geweest." Het verklaart waarom de band klinkt zoals hij klinkt. Wat belangrijk is, moet evolueren. En Janez Detd. is geëvolueerd, heeft risico's genomen. Op Killing Me doet de groep namelijk het ondenkbare: zichzelf blootgeven, en de gangbare stereotypen van wat punk is ter discussie stellen. Blijft de vraag of Janez Detd. in Vlaanderen nog groeipotentieel heeft.

"De enige manier waarop we nog vooruit kunnen", denkt Van der Veken, "is door een hit te scoren van het kaliber 'Sadness' of 'The Best Is Yet to Come'. En anders schuimen we met evenveel plezier opnieuw de jeugdhuizen af. Er is geen enkele reden waarom we ons daar te goed voor zouden voelen."

Killing Me van Janez Detd. is verschenen bij PIAS

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234