Zaterdag 18/09/2021

Janetten, nichten en andere gasten met problemen

Judith Warner over de overgeseksualiseerde identiteit van jongeren.

Ze is columniste van The New York Times.

Carl Joseph Walker-Hoover was elf, werd gepest omdat hij 'homo' was en pleegde zelfmoord. Eric Mohat was zeventien, werd uitgescholden voor 'flikker' en pleegde zelfmoord. The New York Times-columniste Judith Warner trekt aan de alarmbel: 'Voor de kwetsbaarste mensen, de slachtoffers van de giftige hedendaagse jongenscultuur, komt de boodschap klaar en duidelijk over: als je ook maar een beetje afwijkt van het meest bekrompen, domste mannelijke model verdien je niet dat je leeft.'

Carl Joseph Walker-Hoover, een jongen van elf uit Springfield, Massachusetts, verhing zich enkele weken geleden nadat zijn klasgenootjes hem maandenlang hadden gepest omdat hij 'homo' was. (Hij was het niet, maar deed blijkbaar wel zijn best om goede cijfers te halen.)

Eric Mohat, zeventien, schoot zich in maart 2007 een kogel door het hoofd nadat een kwelgeest in de klas gezegd had: "Je zou beter naar huis gaan en jezelf doodschieten, niemand zal je missen". Eric hield van toneel, speelde piano en droeg graag kleurige kleren, zei de advocaat van zijn familie op het nieuws van ABC. En dus werd hij allang uitgescholden voor "homo", "mietje," "nicht" en "flikker". Volgens de familie Mohat, die een proces heeft aangespannen, deden de leerkrachten en de schooldirectie niets om hem te helpen.

Wij moeten iets doen om een einde te maken aan deze waanzin.

Ik heb het dan niet alleen over het pesten, een kwaal die sinds Columbine in de VS een obsessie is, maar niet lijkt af te nemen. En ik heb het slechts gedeeltelijk over de homohaat. Want hoe fel, wreed en soms dodelijk die ook bij tieners is, hij is niet de enige reden waarom woorden als "homo" en "nicht" vandaag de krachtigste en meest gevreesde wapens zijn in het arsenaal van de pestkoppen op school.

Uitgescholden worden voor "nicht" heeft namelijk bijna niets te maken met homoseksueel zijn. De echte zonde is gedrag vertonen dat als zwak of vrouwelijk wordt beschouwd: gevoelig zijn, onbekwaam lijken, te veel aandacht hebben voor kleren, graag dansen of zelfs belangstelling hebben voor literatuur. David Anderegg, professor psychologie aan Bennington, vergelijkt het in zijn boek Nerds: Who They Are and Why We Need More of Them (2007) met het etiket van nerd: "raar, vreemd of ongewoon zijn" maar ook, en vooral bij tieners op de middenschool: "te braaf zijn".

"Meisje" was een generatie of twee geleden het equivalente scheldwoord.

"Iemand homo of nicht noemen, is de ergste belediging. Het is hetzelfde als zeggen dat hij niets is", zei een tienerjongen tegen C.J. Pascoe, een sociologe van Colorado College, tijdens een interview voor haar boek Dude, You're a Fag: Masculinity and Sexuality in High School (2007).

Voor de kwetsbaarste mensen, de slachtoffers van de giftige hedendaagse jongenscultuur, komt de boodschap klaar en duidelijk over: als je ook maar een beetje afwijkt van het meest bekrompen, domste mannelijke model, verdien je niet dat je leeft.

Is het niet vreemd dat de grenzen van de mannelijkheid zo sterk gekrompen zijn, net nu aanvaardbaar gedrag voor meisjes veel ruimer wordt gedefinieerd en je ook vrouwelijk kunt zijn als je het goed doet op school of in de sport? En is het niet vreemd dat die grenzen zo hardnekkig worden verdedigd? Barbara J. Risman, een sociologe van de universiteit van Chicago die in 2003 en 2004 uitvoerige interviews voerde in een stedelijke middenschool in het zuidoosten van de VS, stelde vast dat "jongens woorden als 'homo' meestal gebruiken om elkaar te controleren en ervoor te zorgen dat iemand die uit de pas loopt zich weer voldoende 'mannelijk' gaat gedragen. Jongens lieten elkaar zien hoe stoer ze waren. Ze durfden niets te doen dat 'meisjesachtig' kon worden genoemd. Ik zou net hetzelfde hebben vastgesteld als ik mijn onderzoek vijftig jaar geleden had gedaan. Ze waren gestrand in de tijd."

C.J. Pascoe bracht achttien maanden door op een middelbare school in een arbeiderswijk in het noorden van Californië. De fabrieksbanen in het stadje waren na de ondertekening van het NAFTA-akkoord naar het zuiden verdwenen. Mannen die vroeger een goed loon hadden verdiend, moesten nu tevreden zijn met slecht betaalde wegwerpbanen. "De jongens ervaren in hun dagelijkse leven de teloorgang van de mannelijke privileges", zegt Pascoe. "Ze hebben de concrete privileges die hun vaders en grootvaders genoten niet noodzakelijk zelf gekend, maar hebben het gevoel dat een man zijn iets betekent, dat het ongelooflijk belangrijk is. Hun weg naar de mannelijkheid is onzeker. Als je geen man bent, ben je geen volwaardige mens. Dat is beangstigend."

De logica is duidelijk. Maar het gekke is dat niet alleen de jongens onzeker zijn. Ook de meisjes lijken, ondanks hun vooruitgang, vast te zitten in de tijd of op z'n minst een smal pad tussen vooruitgang en totale regressie te bewandelen. Ze besteden ongelooflijk veel tijd en geld aan hun kapsel, hun huid en hun lichaam en beginnen daar alsmaar jonger mee. In essentie aanvaarden zij de sterk geseksualiseerde identiteit die hen allang voor de middenschool door de reclamemakers en de popcultuur wordt opgedrongen. Op de middelbare school is hun seksuele status lager dan die van de jongens. En doordat ze zich in bochten wringen om voldoende seksueel beschikbaar te zijn, om cool te zijn (en macht te hebben), maar niet zo ver te gaan dat ze als dellen worden beschouwd, lijken ze die status mee in stand te houden.

Seks en sexy

Waarom klampen jongens en meisjes zich vast aan de kleinste gemene deler van de identiteit, terwijl ze de vele keuzemogelijkheden hebben die onze cultuur hen ogenschijnlijk biedt?

De spanningen van de adolescentie en nog meer van de prepuberteit hebben er ongetwijfeld veel mee te maken. Mensen zijn meestal op hun slechtst wanneer ze zich het onzekerst voelen. Maar er zit meer achter. Malina Saval, die voor haar nieuwe boek, The Secret Lives of Boys, twee jaar lang tienerjongens en hun ouders observeerde en interviewde, ontdekte dat de ouders een cruciale rol speelden in het versterken van de ergste genderstereotypen, althans bij de jongens. "Sommige ouders geraakten bijna in paniek bij het idee dat hun kinderen homo zouden zijn, omdat ze naar de verkeerde muziek luisterden of de verkeerde kleren droegen. Als die jongens in de middelbare schoolleeftijd geen vriendinnetje hadden, heerste er meestal een soort lichte paranoia."

Het lijkt allemaal op status neer te komen, zoals zoveel dingen voor de ouders van nu. "Ouders zijn doodsbang dat hun kinderen iets tekort zullen komen", zegt David Anderegg. "Ze willen dat hun kinderen seks hebben en sexy zijn." Deze generatie ouders heeft mooie praatjes over gender, of toch in het openbaar. De theorie in de praktijk brengen, zeker in deze bange dagen, is blijkbaar een ander verhaal.

Uitgescholden worden voor 'nicht' heeft bijna niets te maken met homoseksueel zijn. De echte zonde is gedrag vertonen dat als zwak of vrouwelijk wordt beschouwd

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234