Donderdag 27/01/2022

Jan Vermeulen en Herr Seele

Lemmensinstituut, Leuven

U kent zeker en vast Orpheus, de Griekse held die naar men al duizenden jaren vertelt zo prachtig zong en op de lier speelde dat zelfs bomen en rotsen het dansen niet konden laten. Hoe dan ook, het in 1996 opgerichte Orpheus Instituut is als organisatie voor posthogeschoolvorming van musici toepasselijk naar hem genoemd, al klinkt 'decreet betreffende de hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap', het papieren ding waaraan het instituut zijn bestaan dankt, heel wat prozaïscher. Het biedt afgestudeerde muzikanten de gelegenheid om gedurende een aantal jaren een onderwerp naar keuze uit te diepen, daarbij geholpen door een mentor en specialisten. De nadruk hoort daarbij op openheid, kritische reflectie en interdisciplinariteit te liggen. Voorwaar een schitterend initiatief ter recreatie van de Denkende Kunstenaar. Leonardo zou verheugd zijn.

Het Orpheus Instituut organiseert ook concerten en dat van donderdag 11 mei is het laatste in een reeks van vier avonden rond de piano, volgens sommigen 'de koningin der instrumenten'. De bedoeling is het ontstaan en de evolutie van de piano te schetsen. Daartoe zal pianist Jan Vermeulen een tiental klavieren bespelen uit de collecties van Maene in Brussel, hemzelf en Herr Seele, de kale kompaan van Kamagurka die behalve tekenaar en handelaar in humor ook pianostemmer en -restaurateur is. Seele zorgt voor commentaar bij de beurtelings door Vermeulen bespeelde instrumenten. Dat ruikt naar een interessante avond, waarop we hopelijk vernemen hoe de pianoforte ooit zijn forte kwijtspeelde.

Jan Vermeulen en Herr Seele over de evolutie van de piano. Op donderdag 11 mei om 20 uur in het Lemmensinstituut, Leuven. Tickets: 200/250 frank (4,96/6,20 euro). Tel. 016/23.39.67.

Lucretia

Bourlaschouwburg, Antwerpen * Vlaamse Opera, Gent

Het verhaal van Orpheus is vaak getoonzet. Gluck bijvoorbeeld schreef er zijn bekendste opera over, Orfeo ed Euridice. De legendarische Engelse alt Kathleen Ferrier vertolkte een zeer memorabele Orfeo, maar ze is zeker beroemder voor haar interpretaties van Mahler en Britten. Door deze laatste werd ze in 1946 gevraagd om bij de creatie van zijn opera The Rape of Lucretia de titelrol te zingen.

Lucretia is een heldin van het oude Rome en net als Orfeo meer dan eens een inspiratiebron voor kunstenaars geweest: Dürer maakte er een prachtig doek over en Shakespeare deed haar verhaal in een van zijn narrative poems. Lucretia's verhaal situeert zich rond 509 voor Christus, toen Rome ophield een koninkrijk te zijn. Lucius Tarquinius Superbus, de Etruskische tiran die heerst over Rome, belegert Ardea. 's Avonds overtroeven de mannen elkaar met verhalen over hun vrouwen, dat wil zeggen: ze hadden het niet over hun respectieve maten, maar over hun deugdelijkheid. Onverwacht naar Rome terugkerend, nemen ze de proef op de som. De vrouwen worden feestend teruggevonden, 'in several disports' zoals William het fijntjes als steeds uitdrukte. Alleen Lucretia, de vrouw van Collatinus, zit gewoon thuis. Collatinus wordt gefeliciteerd, Lucretia geroemd. De koningszoon Sextus Tarquinius wordt echter verliefd op haar en schendt even later een strenge, maar begrijpelijke regel der hoffelijkheid: men zal zijn gastvrouw niet verkrachten. Lucretia pleegt zelfmoord, gebruikt daarbij een dolk, hetgeen de zaak geen klein beetje rekt, en ze vraagt alvorens te sterven haar te wreken. Het volk, onder leiding van Brutus, geeft daar met graagte gehoor aan: de familie Tarquinius wordt verbannen en een nieuw bestuur ingesteld.

Onder andere op Shakespeares verhaal is het libretto van Brittens The Rape of Lucretia gebaseerd. Het is een opera voor een kleine bezetting, zowel wat de instrumenten als wat de zangers betreft, hetgeen hem bij uitstek geschikt maakt om bijvoorbeeld op te voeren in schoolverband. Dat is namelijk precies wat er deze week te gebeuren staat. Zoals al enkele jaren de gewoonte is - en stellig de gewoonte zal blijven, vooral na de kersverse oprichting van een heuse Flanders Opera Studio - hebben studenten van het Conservatorium van Antwerpen ook nu weer een kleine opera voorbereid. Na Galuppi, Buckinx en Piccini is nu dus Britten aan de beurt. U wordt, net zoals alle ouders, peters en meters, verwacht.

Studenten van het Conservatorium van Antwerpen o.l.v. Koen Kessels (muzikale leiding) en Carlos Wagner (regie) brengen 'The Rape of Lucretia' van Benjamin Britten. Op vrijdag 5 en zaterdag 6 mei om 20 uur in de Bourlaschouwburg in Antwerpen. Op donderdag 11 mei om 20 uur in de Vlaamse Opera in Gent. Tickets: 300/600 frank (7,44/14,87 euro). Tel. 03/224.88.44 en 09/225.24.25

Vladimir Ashkenazy

Paleis voor Schone Kunsten, Brussel

Bij de Filharmonische Vereniging van Brussel wordt er deze dagen werkelijk alles aan gedaan om het haar publiek naar de zin te maken: de geur van nieuw parket is nog niet uit de zaal Henry Le Boeuf verdwenen of er is alweer een andere reden tot ongebreideld akoestisch jolijt: een fonkelnieuwe Steinway-vleugel die de stoomaangedreven tractor van nu komt vervangen. Naar verluidt is programmator Christian Renard hem in Hamburg zelf gaan kiezen in het gezelschap van Vladimir Ashkenazy, die zeker als een specialist moet worden beschouwd. Meer nog: de man die op het eind van de jaren vijftig als zestienjarige de Elizabethwedstrijd won, een buitengewoon uitgebreide discografie bijeenspeelde en de laatste jaren als dirigent zijn fin de carrière zo goed mogelijk laat renderen, komt woensdag zelf naar Brussel om de nieuwe vleugel in te wijden. Het programma dat hij daarvoor meebrengt, is wondermooi. Eerst is er Schumann: de Arabeske opus 18, vaak verguisd wegens te melig, maar dat ligt dan zeker aan wie het speelt. Prachtige eenvoud is dit, let vooral op de coda. Vervolgens is er de beroemde Kreisleriana opus 16, die Schumann schreef toen Bach zijn 'dagelijks brood' was. En Clara, natuurlijk, voor wie de liefde van dit werk afspat. Vervolgens is er Gaspard de la Nuit van Ravel, een van dé meesterwerken van de Franse pianoliteratuur, waarover evenwel meer wordt gepraat dan dat het in de concertzaal te horen is. De reden daarvoor is eenvoudig: zelfs de grootste virtuoos kan hierover zijn nek breken. Niet voor niets was voor de componist de eerste bedoeling van Scarbo, het derde en laatste deel, 'dat het moeilijker zou zijn dan Islamey van Balakirev'. Dat is dan goed gelukt. Een pittige illustratie is daarbij, dat er alleen van Le Gibet, het trage middendeel, een opname van Ravel zelf bestaat. Ten slotte speelt Ashkenazy enkele preludes van Rachmaninov, een componist van wie het werk hem goed ligt. Beluister bij gelegenheid zijn opname van de Corelli-variaties. Al gaat er niks boven de concertzaal, dat spreekt.

Vladimir Ashkenazy brengt werk van Schumann, Ravel en Rachmaninov. Op woensdag 10 mei om 20 uur in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Tickets: 400/2000 frank (9,92/49,58 euro). Tel. 02/51134.33.

Alban Berg Quartett

Paleis voor Schone Kunsten, Brussel

Wie voor het genre een slechts gering enthousiasme kan opbrengen, zal het waarschijnlijk storen dat het aankondigen van strijkkwartetten hier zowat een wekelijkse gewoonte wordt, maar ik kan het niet helpen. Als god bestond, was hij zeker en vast een strijkkwartet. En had hij 'Blood on the Tracks' van Dylan geschreven, maar dat is natuurlijk helemaal wat anders.

Om kort te gaan: het befaamde Alban Berg Quartett is maandag in Brussel te gast. Ze brengen het opus 13 van Mendelssohn, het Hoffmeisterkwartet van Mozart en wat door sommigen als het magnum opus van Bartok wordt beschouwd, namelijk zijn derde strijkkwartet. Duimen en vingers, beste mensen, duimen en vingers.

Het Alban Berg Quartett brengt werk van Bartok, Mendelssohn en Mozart. Op maandag 8 mei om 20 uur in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Tickets: 400/1300 frank (9,92/32,23 euro). Tel. 02/511 34 33.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234