Dinsdag 22/10/2019

Jan Temmerman

Als de Rode Ridder, Johan voor de vrienden, bij de arm wordt gegrepen of ergens heenstapt, gebeurt dat altijd fluks

Boekimie

Hij trok het luik naar beneden en liet voorzichtig de zware houten trapladder zakken. Boven hem gaapte nu een donker gat. Het licht op de zolder bleek stuk. Hoelang al? Terwijl hij met de kleine zaklamp tussen de tanden naar boven klom, sloeg eerst de avondkou hem in het gezicht en dan die stoffige, duffe geur van kamers waar nog zelden iemand komt. Het licht van de zaklamp danste over de op elkaar gestapelde dozen. Uit de dakgoot klonk verschrikt geritsel...

Lijkt dit zo'n beetje op een passage uit een spannend en avontuurlijk jongensboek? Dat is althans de bedoeling. Ik trok deze week op ontdekkingstocht naar mijn jeugdherinneringen. Op de zolder van het ouderlijke huis. Op zoek naar de boeken van De Rode Ridder, die ik indertijd verslonden had. Net als mijn oudere broer dat gedaan had. En net zoals mijn jongere broers het later ook zouden doen. Mijn zus las andere boeken. Het moet voor haar niet makkelijk geweest zijn om op te groeien tussen vier jongens die dweepten met De Rode Ridder, maar ook met Pim Pandoer, met Arendsoog, met Biggles, met Winnetou en Old Shatterhand.

Mijn moeder had mij op voorhand weinig hoop gegeven. Geen idee wat daar nog allemaal op die zolder lag! Maar tegelijk wist zij ook wel dat die jongensboeken niet zomaar verdwenen konden zijn. Misschien had een van de broers ze al eens eerder meegenomen, in een vlaag van jeugdsentiment. Maar boeken zomaar weggooien. Neen, dat zouden we nooit doen!

Op die koude, donkere zolder heb ik deze week een aantal van mijn jeugddromen teruggevonden. Zoals mijn verzameling luchtvaartdocumentatie, maar dat is een ander verhaal. En dus ook een aantal Rode Ridder-boeken. Sommige zelfs nog gesigneerd door de schrijver Leopold Vermeiren. "Aan mijn trouwe lezer" en "Aan mijn jonge vriend".

Ik heb er 's nachts nog lang in liggen bladeren. Omzien in verwondering. Als de Rode Ridder, Johan voor de vrienden, bij de arm wordt gegrepen of ergens heenstapt, gebeurt dat altijd 'fluks'. Als zijn schildknaap Koenraad iets mispeutert, wordt hij 'vermaand'. Zijn hond Wolf heeft tanden 'als bijtels zo scherp' en zijn paard Jago kan zowel vrolijk als verdrietig hinniken. En als het wegholt, gebeurt dat meestal 'vierklauwens'. Glimlachen gebeurt vaak 'vergenoegd' en woedende blikken worden altijd 'geworpen'. Geslapen wordt er op een 'legerstede' en wanneer iets tegenslaat, roept er wel iemand: 'Alle duivels!'

Tja, het is niet meer van deze tijd. So what. Toen wij jong waren, moest 'jeugdliteratuur' nog uitgevonden worden. Maar er waren wel jongensboeken en meisjesboeken. We hebben ze werkelijk verslonden. Urenlang wegdromen. Een onstilbare leeshonger. Rode wangen. Letters vreten. Het was eigenlijk een vorm van boulimie. Zullen we dat voortaan maar als 'boekimie' omschrijven?

Het is natuurlijk niet bij Leopold Vermeiren of Karl May gebleven. Want tegen de tijd dat we stilaan toch wel een beetje genoeg zouden krijgen van de kruisvaarders en de indianen, stond het Pantheon der Nobelprijswinnaars in de bibliotheek van vader te wachten. Hij was het trouwens ook die via de boeken, die we voor onze verjaardag van hem kregen, discreet liet merken dat onze kindertijd 'fluks' ten einde liep. Ik weet nog dat ik zelfs een beetje ontgoocheld was toen ik indertijd Nooit meer slapen van W.F. Hermans en De avonden van een man die toen nog Gerard Kornelis van het Reve heette, cadeau kreeg. De puber die ik was, had nog nooit van die schrijvers gehoord! Hij natuurlijk wel. Ik heb sindsdien zowat hun hele oeuvre stukgelezen. En telkens wanneer ik een van hun boeken nog eens vastneem, denk ik aan mijn vader. Alleen daarom mogen boeken nooit zomaar weggegooid worden.

Jan Temmerman is filmredacteur van De Morgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234