Zaterdag 06/06/2020

Jan Fabre gaat in zee met omstreden zakenman

Jan Fabres herinterpretatie van de Pietà van Michelangelo is voor 900.000 euro verkocht aan een Vlaamse verzamelaar, zo zei de kunstenaar in het programma God en klein Pierke. Het blijkt om Guy Pieters te gaan , een zakenman die de werken koopt om de prijs op te drijven.

Wie maandagavondnaar het Eén-programma God en klein Pierke met Jan Fabre keek, zag Martin Heylen op sleeptouw genomen worden door de artiest in Venetië. In de Nuova Scuola Grande di Santa Maria della Misericordia toonde Fabre vijf immense marmeren sculpturen op een vloer van goud: vier enorme beelden van hersenen, maar de aandacht ging vooral naar zijn herinterpretatie van Michelangelo's Pietà, die aan het eind van een imposante zuilenzaal stond. Heylen en Fabre sloften op pantoffels over de installatie, en de journalist polste geïnteresseerd naar de kostprijs van het beeld. "Negenhonderdduizend euro, en de ganse collectie is verkocht aan een Vlaamse verzamelaar", liet Fabre zich ontvallen. Wat hij er niet bij vertelde was dat de "Vlaamse verzamelaar" zijn eigen galeriehouder Guy Pieters is, die in één adem wordt genoemd met die andere kunstpaus, Ronny Van de Velde, verzekeren diverse kunsthandelaars ons. Barbara De Coninck, assistente van Fabre, ontkent dat Pieters de installatie heeft gekocht, maar erkent wel dat Fabre samenwerkt met Pieters.

Autodidact

Guy Pieters (59) is een autodidact die op zijn vijftiende begon met het verkopen van kunstwerken. In 1981 opende hij zijn eerste galerie in het mondaine Knokke. Later volgden Sint-Martens-Latem, en twee jaar geleden nog twee vestigingen in Frankrijk, waaronder eentje in Parijs. Die Franse galeries verkocht Pieters recentelijk aan een investeringsmaatschappij, die de Parijse galerist Laurent Strouk ondersteunt.

Pieters maakte naam en faam, en wordt geprezen om zijn goede neus. Al is er ook altijd al een beetje wrevel rond de man blijven hangen. Hij is namelijk ook een beetje mercantiel. Niks mis mee om kunst ook als een business te zien, maar de slinger is wel heel ver doorgeslagen bij Pieters, heet het. Diverse verzamelaars voelen zich stilaan bekocht. Topadvocaten, grote ondernemers, professionele kunstverzamelaars die als echte mecenassen Belgische kunstenaars ondersteunen: allen trekken hun handen af van Jan Fabre.

"De 900.000 euro die genoemd wordt in het programma, dat is pure prijszetterij", vertelt Geert Verbeke, de sterke man achter privémuseum Verbeke Foundation, die overigens zelf een werk van Fabre in handen heeft. "Het lijkt alsof een bijzondere verzamelaar zijn portefeuille heeft opengetrokken, maar dat is niet zo. Pieters koopt de collectie om die gewoon tegen een zo hoog mogelijke prijs door te verkopen. Dit gaat puur om de centen."

Pieters koopt de werken zelf op, om de schijn te wekken dat er veel vraag naar is, klinkt het in de kunstwereld. Geïnteresseerden worden gelokt met een 'korting' die boven de normale marktprijs ligt. "Ze worden om de oren geslagen met een Chinese of Russische collectioneur die binnenkort de werken opkoopt", vertelt een verzamelaar. "En dus moeten ze snel zijn. Ach, Fabre is op die manier een bazaar geworden."

Volgens Jan Hoet zijn er twee werelden. "Die van de kunst en die van het geld. Helaas vallen die vaak samen. Noem het een maatschappelijk fenomeen, die kapitalistische ziekte. De kunst staat onder druk van het geld." Hoet schrikt van de samenwerking Pieters-Fabre: "Guy Pieters is een onbetrouwbare figuur. Altijd al geweest. Dit heeft niks met de ethiek van de kunst te maken."

De unieke werken blijken ook niet zo uniek te zijn, maar in tientallen duplicaten verhandeld te worden. Van De man die de wolken meet, het beeld op het dak van deSingel in Antwerpen en het S.M.A.K. in Gent (aangekocht door Jan Hoet), zijn er officieel acht gemaakt. De actuele vraagprijs op Artnet schommelt rond de 150.000 dollar. Maar het is een publiek geheim dat er 34 bekende exemplaren van zijn. "Ook met de jaartallen van de werken wordt er 'creatief' omgesprongen", klinkt het unisono. Een niet onbelangrijk detail in de kunstwereld, waar de wedijver om vroeg te kopen als een prestige wordt gezien.

"Het wordt voor Fabre niet eenvoudig om nog in België te verkopen, al zal er altijd een kern van diehards overblijven die blijft beleggen in Fabre", vervolgt Verbeke. "Maar voor veel verzamelaars is het unieke karakter van veel werken verdwenen. Als er weer een nieuwe serie van De man die de wolken meet wordt gemaakt, dan is dat eerder commerciële marketing dan kunst." Een topadvocaat gaat nog verder: "Fabre is verbrand in eigen land, niemand neem hem nog ernstig. Enkel internationaal kan de schijn nog even opgehouden worden. Er hangt geen mysterie meer rond Fabre."

Rond Guy Pieters echter des te meer. De verhalen van problemen met de Albanese maffia, voor een uit de hand gelopen kunstdeal, zijn hardnekkig. Er is vorig jaar een incident geweest, met doodsbedreigingen, bevestigt de federale politie van Brugge, die verder niets kwijt wil. Wie wel iets kwijt wil, anoniem evenwel, is een andere Belgische kunstenaar die internationale faam geniet, en destijds nog met Pieters heeft samengewerkt. "Hij stelde me ook voor om mijn werken in serie te gaan maken. Ik weiger dat spel mee te spelen. Dit heeft niks meer met kunst te maken, en jammer genoeg wordt heel de kunstwereld zo in een kwaad daglicht gesteld. Het is tijd dat de ballon wordt doorgeprikt."

Guy Pieters zelf was gisteren niet bereikbaar voor commentaar. "Neen, mijnheer Pieters is in het buitenland en op uw vragen kunnen we helaas niet antwoorden", klinkt het op Pieters' hoofdkantoor in Sint-Martens-Latem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234