Woensdag 28/07/2021

Film

James Gray over de levensgevaarlijke opnames van 'The Lost City of Z': "Ik werd levend opgegeten"

Still uit 'The Lost City of Z'. Beeld RV
Still uit 'The Lost City of Z'.Beeld RV

Slangenbeten, dengue en dodelijke kikkers: als je een film maakt over een ontdekkingsreiziger in de Zuid-Amerikaanse jungle, kun je als regisseur maar beter zelf niet vies zijn van wat avontuur. Geen probleem voor James Gray: "Ik wil risico’s blijven nemen."

Gray weigert mijn hand te schudden wanneer ik zijn hotelsuite binnenstap. Geen slechte manieren, integendeel: de regisseur van Two Lovers en We Own The Night is snipverkouden en wil me zijn bacteriën besparen.

Dat hij anderhalf jaar geleden wel grotere gezondheidsrisico’s heeft genomen, zeg ik hem. The Lost City of Z is het verhaal van ontdekkingsreiziger Percy Fawcett, die begin 20ste eeuw verschillende keren het Amazonewoud doorkruiste, op gevaar van eigen leven. Gray trok voor de opnames naar de Colombiaanse jungle, en trof er een vijandige natuur aan. “De omstandigheden waren extreem onaangenaam”, grijnst Gray. Hij kan er inmiddels om lachen. “De temperatuur schurkte voortdurend tegen de 40 graden aan, met honderd procent luchtvochtigheid. En dan was er nog de lokale fauna: insecten zijn baas in de jungle, en ze houden niet van mensen. Ik werd levend opgegeten!”

Gray en zijn crew maakten ook kennis met andere junglebewoners. “Ik zag op een bepaald moment een prachtig blauw kikkertje zitten, en ging er naartoe. ‘STOP!’, schreeuwde iemand. ‘Als je die kikker aanraakt, ga je hoogstwaarschijnlijk dood!’” Gray bleef uiteindelijk gespaard van al te groot onheil, maar enkele crewleden liepen slangenbeten op, of vielen uit met dengue of malaria. “Leuk is anders, maar toch was het een mooie ervaring: we werkten allemaal samen aan een droom. Dat geeft een enorme voldoening.”

Dromen in tijden van Trump

Dromen, het woord is gevallen. Percy Fawcett was geobsedeerd door de verloren stad Z, een mythische plek waar ooit een bloeiende beschaving zou bestaan hebben. Velen verklaarden hem gek, maar Fawcett durfde tenminste zijn dromen te volgen. Een talent dat we dezer dagen zijn kwijtgespeeld? “Ik voel in de VS een enorme moeheid”, zegt Gray, die opgroeide in Queens, New York. “Ik ga zeker niet beweren dat ons land ten dode is opgeschreven – ondanks de rampzalige president die we nu hebben. Maar misschien is Trump wel het ultieme bewijs dat we niet meer groot durven te dromen. De laatste man die voet op de maan heeft gezet, is intussen van ouderdom gestorven. Dat stemt tot nadenken. Waar is onze ambitie naartoe? Ik heb het antwoord ook niet.”

Regisseur James Gray. 'Mijn films zijn te donker om commercieel te zijn, maar ik kan niet anders.' Beeld REUTERS
Regisseur James Gray. 'Mijn films zijn te donker om commercieel te zijn, maar ik kan niet anders.'Beeld REUTERS

De verkiezing van Trump zit Gray duidelijk dwars. “Vooral als ik in Europa kom, schaam ik me diep voor hem. Ook al heeft hij geen meerderheid van de stemmen gekregen.” Van president Trump was nog lang geen sprake toen Gray aan The Lost City of Z begon – de eerste aanzet ontstond tien jaar geleden al, de productiegeschiedenis van de film was bijna even lang en avontuurlijk als Fawcetts omzwervingen –, en toch voelt de boodschap van de film als een kritiek op diens beleid: “Iedereen heeft recht op zijn waardigheid. Dat wilde ik in deze film duidelijk naar voren brengen. De Zuid-Amerikaanse inboorlingen, maar ook de vrouw. We moeten ieder mens het respect geven dat hij verdient. Maar in de praktijk doen we net het tegenovergestelde: iedereen kakt op iedereen. Dat is de sombere werkelijkheid.”

De meest getalenteerde outsider van Hollywood

Nee, James Gray is niet de man van de valse hoop. En dat wordt hem in Amerika niet in dank afgenomen: het grote publiek vindt zelden de weg naar zijn films, en studiobonzen vinden Gray te eigenzinnig. Zo blijft hij een van de meest getalenteerde outsiders van Hollywood. “Ik zou veel geld kunnen verdienen als ik me naar de regels van Hollywood plooide. Maar dat wil ik niet. Ik neem er vrede mee dat ik het financieel nooit gemakkelijk zal hebben, en ik ben mijn vrouw oneindig dankbaar dat zij dat ook accepteert. Mijn films zijn te donker om commercieel te zijn, maar ik kan niet anders. Mijn hart zou breken als ik plots een blockbuster zou maken waar ik niet achter stond. Ik wil altijd risico’s blijven nemen. Dat is de kern van het artiest-zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234