Zondag 19/01/2020

James Bond

Schrijvers en cinefielen Daan Heerma van Voss en David Pefko gaan twee keer per maand in de clinch over hun dada's: film en literatuur. Vandaag hebben ze het over James Bond en nostalgie.

David: "Daan, je zit nog steeds in Amerika, dus voor de verandering zit ik in mijn eentje in de brasserie, met mijn laptop."

Daan: "O, bestel even een smoothie voor me. De nieuwe health-rages hier zijn trouwens: kokos en boerenkool. Over een jaar, mark my words, kun je overal in Amsterdam kale smoothies kopen. Ze zijn overigens erg vies."

"Hier is de nieuwe rage stevia, wat een slechte zaak is: over een paar jaar komen de mensen erachter dat dit smerige zoete plantje kankerverwekkend is, of dat je er aids van krijgt."

"Jij denkt dat je overal aids van krijgt."

"Klopt."

"Deze week wil ik terug in de tijd. Misschien weet de lezer dit niet, maar wij, jij en ik, kennen elkaar al lang."

"Erg lang. Jij wilt terug naar het schoolplein waar wij samen met onze hoofden naar beneden gericht rondjes liepen."

"Het was geen glorietijd, daar kunnen we het over eens zijn."

"Het was een verschrikkelijke school, en ik was er, net als jij, doodongelukkig."

"Uiteraard. Het feit dat we getweeën het zogenaamde Bargoens woordenboek maakten, onze eerste publicatie, vol ran- zige woorden en uitdrukkingen die we grotendeels zelf verzonnen (de welbekende 'kuddeneuker'), hielp ook niet mee."

"Maar wat we ook deden: we lazen Ian Fleming."

"We gingen samen naar het boekwinkel- tje bij jou in de buurt, en kochten de pocketedities. Vergeeld, kapotgelezen, goedkoop. Ik kan me de intense vreugde die ik voelde wanneer ik, met een vriendje kijkend naar een James Bond- film, kon zeggen: 'Ehm, sorry hoor, maar in het boek gaat het heel anders', nog goed voor de geest halen."

"En we keken ze regelmatig samen, herinner ik me, in jouw huis. Jouw vader had ze geloof ik allemaal staan."

"De hoofdvraag van deze week is denk ik: wat te doen met nostalgie? Ik hou van James Bond omdat ik er vroeger van hield. Omdat het de veiligste spanning was die ik ooit heb ervaren. Ik hou ervan omdat ik, waar ik ook ben, eigenlijk op de bank naast mijn vader zit. Sorry, Amerika maakt me sentimenteel."

"Ik heb er de afgelopen tijd een paar teruggezien. Ik heb het aan iedereen verzwegen, maar hier durf ik het te zeggen: ik vond het weer geweldig, met als hoogtepunt On Her Majesty's Secret Service met George Lazenby in de rol van Bond."

"Dat is echt een prachtverhaal. De enige keer dat James Bond trouwt. Met die laatste shot van die kogel door de ruit."

"Laat ik het maar opbiechten: vroeger wilde ik James Bond zijn. Maar daar is nu geen enkel spoor meer van over, een beetje zoals de kinderen in de klas die allemaal dierenarts wilde worden."

"Inderdaad, hoeveel van hen bekommeren zich vandaag de dag werkelijk om het welzijn van de eland? Vroeger was het: Batman of James Bond. Batman staat nog fier, maar waar is James Bond?"

"De actrice in die film, de Bond-girl in On Her Majesty's Secret Service, Diana Rigg. Zij was de eerste vrouw op het witte doek die bewees dat ik hetero was. Niet dat ik dat niet al wist, maar toch, ze bracht veel teweeg."

"De Bond-girl was sowieso een instituut. En toen werd Daphne Deckers een van hen. Dat was het einde voor de sexappeal van James Bond. Ik dacht echt: natuurlijk kun je haar krijgen, het is Daphne Deckers, sla een redelijke bal over het net en ze wil. Volgend kanaal. Next."

"Wie is Daphne Deckers?"

"Precies. Dus, voor de historici onder ons: wie was James Bond?"

"James was lui, stijlvol, apathisch, hij wist allerlei triviale dingen uit zijn hoofd. Hij liet zijn eigen sigaretten maken, Daan, in Londen. Volgens Ian Fleming dan, niet volgens meneer Broccoli."

"Hij was een dandy met een pistool."

"Precies, en dat wilden wij toch ook zijn?"

"Ik herinner het me niet meer, maar lazen we die boekjes ook echt?"

"We scanden ze. Maar ik herinner me hele passages, en dat kun je van Dostojevski niet zeggen."

"Kunnen we ooit nog helder kijken naar helden van vroeger? Wat vond jij van de laatste Bond-films, met Daniel Craig als James?"

"Ik vind Daniel Craig goed, en ik vind Judy Dench geweldig, maar voor mij is het kapot. Bond-films gaan mij om hele andere dingen: de kleuren, die flets moeten zijn. Het trage. Ik voelde bij het terugkijken van The Man with the Golden Gun echt verdriet, dat die tijden nooit meer terugkomen."

"Christopher Lee als Scaramanga. De tijd dat hij nog geen Saruman was. James was natuurlijk op zijn best in de Koude Oorlog. Wat De Bekende Duitser was voor Indiana Jones, was De Onbekende Rus voor James Bond. De tijd heeft hem ingehaald."

"Welke films mogen de lezers absoluut niet missen, Daan?"

"De laatste franchise, zoals dat heet wanneer geprobeerd wordt iets ouds nieuw leven in te blazen, was een stuk grimmiger. Casino Royale was goed, Quantum of Solace was een ramp, Skyfall was acceptabel, maar dan nog: het waren gewone actiefilms."

"Ik vind al die moderne Bond-films niets. Ik zeg: Goldfinger."

"Of Dr. No, om te zien hoe het allemaal begon: met charme, wisecracks en ongekende knulligheid."

"Diamonds Are Forever is ook leuk, speelt zich voor een klein deel af in Amsterdam. Je ziet Bond over de Reguliersgracht lopen, dat is echt raar."

"Helaas spreken de 'Nederlanders' Duits. Zoals ALTIJD in Hollywood-films. Of Belgisch, zoals in Goldmember. Wanneer was James Bond op zijn best?"

"Toen hij nog een Rolex droeg. Toen het Omega werd, was het klaar. Ik weet het, het klinkt te simpel."

"Van Aston Martin naar BMW?"

"Precies Daan, why? Wat is er mis met Aston? Ik vind dat een prima auto."

"Geld, David, geld. In Skyfall drinkt hij Heineken. James Bond mag niet hetzelfde drinken als Mark Rutte. Maar heeft James dan wel toekomst, volgens jou?"

"Absoluut niet. Het is een document, iets van vroeger."

"Je weet dat wij ongelooflijk conservatief klinken, hè? Als de filmmakers en producenten James Bond zomaar opgeven, dan kunnen de kinderen van nu nooit meer ervaren wat wij toen ervoeren."

"De lezer moet die oude Bondjes bekijken om te zien dat de wereld vroeger mooier was, onschuldiger, trager. Voor de rest: James Bond is dood. Als M een vrouw is en James opeens hele gebouwen kan laten verplaatsen, dan kun je wel stellen dat het op is. Het mooie is ook: Ian Fleming schreef er niet meer, dus dan stop je."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234