Zondag 24/01/2021

Jacques Martin 'helemaal niet extreem rechts'

'Ik wist niet dat 'R�fl�chir & Agir' van extreem rechtse strekking is. Een interview weiger ik bijna nooit. Nu ook niet. Wat is daar fout aan?'

De beroemde stripauteur Jacques Martin is er allesbehalve gelukkig mee dat het Franstalige blad RésistanceS hem afschildert als een sympathisant van extreem rechts (DM 19/12). RésistanceS is de Franstalige tegenhanger van Blokwatch, de waakhond voor extreem rechts. Martin (84) is de man achter een aantal klassieke stripreeksen, waarvan Alex en Lefranc de bekendste zijn.

RésistanceS heeft drie argumenten om Martin aan extreem rechts te linken. Eén: Martin gaf een interview aan Réfléchir & Agir, een extreem rechts tijdschrift. Twee: Martin was aangesloten bij Les Chantiers de la Jeunesse, een extreem rechtse jeugdbeweging uit de tijd van het collaborerende Vichyregime. Drie: de verhalen van Martin dragen een rechts of op zijn minst conservatief ideeëngoed uit. Dat laatste argument, zo stelde deze krant al, is bijzonder vergezocht voor wie de albums van Martin kent.

Jacques Martin zelf verweert zich nu ook hevig tegen de eerste twee beschuldigingen. "Eén: ik wist niet dat Réfléchir & Agir van extreem rechtse strekking is. Ik kende het gewoon niet. Ik krijg een vraag voor een interview en ik weiger dat bijna nooit. Dus ook ditmaal niet. Wat is daar fout aan?", zegt hij aan De Morgen.

Nog bozer is Martin als Les Chantiers de la Jeunesse afgeschilderd worden als een seminazistische groepering. "Dat was niet veel meer dan een jeugdclub. En ik heb me er niet vrijwillig bij aangesloten. Ik moest van de toenmalige overheden mee gaan kamperen en dergelijke."

Wat is daarvan aan? De Franse editie van internetencyclopedie Wikipedia vat samen wat in andere publicaties te vinden is: Les Chantiers de la Jeunesse (Française, zoals ze voluit heet) waren een ambigue organisatie. Ja, ze waren opgezet om het idee van de 'Révolution Nationale' van generaal Pétain te promoten - de Franse variant van de collaboratie. Ze huldigden waarden die kenmerkend zijn voor de Nieuwe Orderegimes. De organisatie werd gesticht door generaal Paul de la Porte de Theil, een man met zeer traditionalistische opvattingen. Ook zijn jeugdbeweging was militaristisch van mentaliteit en organisatie.

Maar vanaf 1942 (de geallieerde landing in Noord-Afrika, met hulp van de vrije Franse strijdkrachten van De Gaulle) kozen veel leden en afdelingen van Les Chantiers de la Jeunesse voor het verzet. De Conseil Nationale de la Résistance stond vanaf dat ogenblik in nauw contact met Les Chantiers. Wegens het potentiële gevaar dat er vanaf dan van uitgaat, ontbindt de Vichyregering in 1944 Les Chantiers. Generaal De la Porte de Theil wordt op 4 januari 1944 gedeporteerd. Datzelfde jaar 1944, na de bevrijding, wordt de organisatie een tweede keer opgeheven, nu door de voorlopige Franse regering. Waarbij begin 1945 de kaders van Les Chantiers de la Jeunesse toch een vorm van officiële erkenning krijgen.

Les Chantiers de la Jeunesse zomaar in het collaboratiekamp duwen lijkt fout. Niet dat het een linkse club was, maar zoals in alle bezette landen was een deel van de weerstand tijdens de Tweede Wereldoorlog rechts-patriottisch geïnspireerd.

(WP / MJ)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234