Maandag 06/12/2021

Jacques Chirac schiet met scherp op Nicolas Sarkozy

In het tweede deel van zijn memoires doet de voormalige Franse president Jacques Chirac een boekje open over zijn opvolger, Nicolas Sarkozy. Boteren tussen beide toppolitici doet het alleszins niet. 'We zijn het oneens over de essentie', schrijft Chirac.

Hoezeer zijn echtgenote Bernadette destijds ook pogingen ondernam om haar man, Jacques Chirac, met 'ideale schoonzoon' Nicolas Sarkozy te verzoenen, hartelijke betrekkingen hebben de twee nooit gehad. Althans: sinds Sarkozy in 1995 zijn politieke vader Chirac verried door diens aartsrivaal Edouard Balladur te steunen als presidentskandidaat, kwam het nooit meer goed tussen beide toppolitici.

Een neerslag van die koele relaties valt te lezen in het deze week te verschijnen tweede deel van Chiracs memoires, Le temps présidentiel. Gisteren al publiceerde het weekblad Le Nouvel Observateur een paar uittreksels, vandaag volgt ook Le Point. Daarin legt de oud-president voor het eerst uit waarom hij Sarkozy in 2002 - toen al een coming man aan de politieke top - niet tot premier aanstelde. Zo te zien wantrouwde Chirac de advocaat uit Neuilly over de hele lijn.

"Veel adviseurs raadden mij de benoeming af, omdat ze Nicolas Sarkozy niet betrouwbaar vonden in het licht van wat een president van de republiek (...) van een premier mag verwachten: totale loyaliteit en transparantie in hun relaties."

Ook bij een herschikking van de regering in 2004 houdt Chirac voet bij stuk: Sarkozy gaat niet naar Matignon, de ambtswoning van de Franse premier. "Ik koester geen persoonlijke antipathie jegens hem, integendeel, wel zijn we het oneens over de essentie", zegt het voormalige staatshoofd. En hij expliciteert: "Sarkozy is een atlanticus, ik niet. Hij is veel liberaler op het economische vlak. Hij is ook voorstander van positieve discriminatie, ik ben radicaal tegen. Tussen ons kan het niet werken." Of, elders in het boek: "Wij delen waarschijnlijk niet dezelfde visie op Frankrijk."

Sumoworstelen

Chiracs werk komt er minder dan een jaar voor de Franse presidentsverkiezingen en Sarkozy's voorspelde gooi naar een tweede mandaat. Terwijl zijn kaarten lange tijd erg slecht lagen, hebben de affaire-DSK en de prille verbetering van de Franse economie de kansen mogelijk gekeerd. Volgens een recente peiling klimt Sarkozy langzaam uit het dal.

Maar ook Chirac onderstreept het eigengereide karakter van zijn opvolger. Als minister van Binnenlandse Zaken weigerde die destijds bijvoorbeeld mee te stappen in de door het Elysée uitgestippelde machtsverhoudingen. Sarkozy is, zoals door een waslijst andere getuigen al is opgetekend, "nerveus en stormachtig. Hij loopt over van ambitie en twijfelt nergens aan, vooral niet aan zichzelf."

Niet te spreken is Chirac ook over de populistische uitspraken waarmee 'Sarko' als minister al kiezers ronselde voor de presidentsverkiezingen van 2007. Chirac doelt onder meer op zijn beruchte belofte om de Parijse voorsteden met "de Kärcher (een hogedrukspuit, LD) schoon te maken". In dergelijke situaties "kan men zich maar beter hoeden voor mediaspektakel of formules die valse zekerheden scheppen en intussen de tegenstellingen alleen maar verder op de spits drijven", zo heet het in de memoires.

Op zeker ogenblik wordt Chirac overigens best wel persoonlijk. Hij is bijvoorbeeld niet vergeten hoe Sarkozy hem belachelijk maakte door publiekelijk over zijn belangstelling voor het sumoworstelen te ironiseren. De Japanse gevechtssport interesseert Chirac mateloos, net als all things Japanese overigens. Hij vindt het ook niet kunnen dat Sarkozy in zijn overwinningstoespraak, in de Parijse Salle Gaveau, niet één woord voor hem veil had. "Ik voel me diep geraakt, ik weet waaraan ik me moet houden."

Chiracs memoires komen er niet alleen aan de vooravond van een nieuwe presidentiële campagne, over enkele maanden wordt ook het proces hervat over fraude bij de stad Parijs toen hij daar burgemeester was. Maar het vroegere staatshoofd relativeert: "Al deze affaires hebben te maken met de financiering van het publieke bedrijf zoals dat toen gebeurde." De vraag is of ook de rechters het zo zien. Als hij veroordeeld wordt, riskeert Chirac (79) tot 10 jaar celstraf.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234