Dinsdag 24/11/2020

PortretJacob Blake

Jacob Blake werd vier keer in de rug geschoten door de politie. Wie is de man?

Jacob Blake.Beeld rv

Vier keer werd de zwarte ­Jacob Blake Jr. in Kenosha, Wisconsin, in de rug geschoten door een witte agent. Tegen Blake liep een arrestatiebevel voor huiselijk geweld. Een atypische aanklacht, volgens zijn vrienden en familie, die Blake omschrijven als een ­levendige jongeman die van mensen houdt. 

“Ik ben de hoedster van mijn broer. Als je de naam Jacob Blake uitspreekt, verzeker je dan dat je vader zegt, neef, zoon oom, maar bovenal: zeg mens. Een menselijk leven, zoals dat van elk van jullie. Je hoeft je tegenover mijn familie niet te verontschuldigen. Dit gebeurt met mijn familie al langer dan ik er ben. Het gebeurde met Emmet Till, Philando Castile, Mike Brown, Sandra Bland… (allemaal slachtoffers van ongeoorloofd politiegeweld, MR). Zij zijn óók familie. Al jaren kijk ik toe hoe de politie mensen zoals mij om het leven heeft gebracht. Ik wil jullie medelijden niet, ik wil verandering.”

Met deze emotionele boodschap vatte Letetra Widman, een dertigjarige zus van Jacob Blake, eerder deze week de toon voor dagen van nieuwe Black Lives Matter-protesten, die in Kenosha tijdens de nachtelijke uren ook ontspoorden in brandstichtingen en een schietpartij dinsdag door een gewapende 17-jarige burgerwacht, waarbij twee demonstranten werden gedood en een andere gewond.

Blakes familie distantieert zich uitdrukkelijk van dat geweld – “wat hun zoon nooit zou goedkeuren” – terwijl hij in het ziekenhuis opnieuw werd geopereerd. Er zal volgens burgerrechtenadvocaat Benjamin Crump, die Blakes familie nu vertegenwoordigt, “een mirakel nodig zijn om hem ooit nog te laten lopen”. De kogels hebben zijn ruggengraat verbrijzeld. Het grootste deel van zijn darmen moest worden verwijderd.

Blake vierde de 8ste verjaardag van één van zijn drie zonen op de dag dat hij werd neergeschoten. De politie werd opgeroepen door een vrouw die meldde dat haar vriend met wie ze in onmin leefde haar domein betrad, maar daar niet mocht zijn. Volgens een andere versie raakte Blake vervolgens betrokken in een handgemeen met twee ruziënde vrouwen. Een zestigtal getuigen zagen hoe de agenten eerst op Blake een taser afvuurden.

Op schokkende beelden is daarna te zien hoe meerdere agenten hem volgen wanneer hij naar zijn wagen stapt om te kijken hoe het gaat met de kinderen op de achterbank, naast de 8-jarige een 5- en een 3-jarige.

Met getrokken pistolen roepen ze dat Blake op de grond moet gaan liggen. Terwijl hij voorover buigt in de bestuurderszijde van zijn auto gaan zeven schoten af, uit het handwapen van agent Rusten Sheskey, die net daarvoor Blakes hemd vasthield. Door vier kogels in de rug geraakt, zijgt Blake neer. Hij bleek ongewapend, al voert de openbaar aanklager wel aan dat er een mes in een vakje aan de bestuurderskant lag.

“Deze drie kleine jongens zullen psychologische problemen hebben voor de rest van hun leven. Kun je je inbeelden wat zijn 8-jarige zal denken telkens hij verjaart”, zei Crump. “Dit is het echte Amerika. Dit is wat wij elke dag moeten doorstaan: geprofileerd worden door de mensen die verondersteld worden ons te beschermen en te dienen.”

Voor Blake de nieuwste naam werd in een lange reeks slachtoffers van ongeoorloofd politiegeweld was de 29-jarige Afro-Amerikaan een kind dat opgroeide in Evanston, Illinois, even buiten Chicago. Hij doorliep er de middelbare school, waar hij lid was van het lokale worstelteam, football en basketbal speelde. Tot zijn hobby’s rekende hij muziek en architectuur.

Aluminium blikjes

De familie van Blake heeft een geschiedenis van burgerrechtenactivisme. Zijn grootvader, Jacob Blake Sr., leidde als dominee van de Ebenezer-kerkcongregatie in de jaren 60 en 70 de strijd voor gelijke woonrechten in Evanston. Hij organiseerde marsen na de moord op dominee Martin Luther King Jr. In 1968, waarna de witte gemeenteraad uiteindelijk besliste om de geïnstitutionaliseerde discriminatie op de woningmarkt te ­beëindigen.

Na zijn dood werd een woningblok voor senioren, de Jacob Blake Manor, naar hem genoemd. Zijn kleinzoon verhuisde naar Kenosha, een stad van 100.000 inwoners aan het Michigan-meer in zuidelijk Wisconsin, voor “een nieuwe start”, vertelde zijn oom Justin aan The Chicago Tribune. “Het was een veiligere plek. Hij kon er werken, sparen en een beter leven uitbouwen. Hij is een levendige jonge man, net zoals zijn vader, mijn broer. Hij heeft een schitterende persoonlijkheid en houdt van mensen.”

Blake en een van zijn drie zoons. 'Deze drie kleine jongens zullen psychologische problemen hebben voor de rest van hun leven', zegt burgerrechtenadvocaat Benjamin Crump.Beeld rv

Blake vergat nooit zijn familiewortels en keerde dikwijls terug naar zijn geboortestreek om in Chicago samen met zijn oom als vrijwilliger te werken voor het project Black Urban Recycling, dat aluminium blikjes ophaalt bij bejaardentehuizen en militaire veteranengroepen.

Ze brachten ze naar recyclagecentra om geld in te zamelen voor de bouw van een wijkcentrum in de buurt Englewood. “De veteranen houden er van als hij langskomt omdat hij altijd beleefd en humoristisch is”, zei zijn oom nog.

Ondanks zijn sociaal engagement verging het Blake op persoonlijk vlak recentelijk minder goed. Volgens rechtbankgegevens die online in te zien zijn, werd hij op 6 juli door de openbare aanklagers van Kenosha County aangeklaagd voor een incident van huiselijk geweld op 5 maart van dit jaar.

De klachten werden verfijnd naar seksuele aanranding in de derde graad, (in Wisconsin is dat seks zonder wederzijdse instemming), huisvredebreuk en storend gedrag. Sinds 7 juli liep er tegen hem een arrestatiebevel. Het slachtoffer – vermoedelijk zijn gewezen partner – wordt niet bij naam vermeld.

‘Geef Jacob gerechtigheid en kijk in jullie harten.  dit land heeft genezing nodig. We zijn de Verenigde Staten. Zijn we verenigd?’, aldus Julia Jackson, de moeder van Blake.Beeld REUTERS

Blakes vrienden noemen de aanklacht atypisch voor zijn karakter en vinden dat het arrestatiebevel de schietpartij niet mag vergoelijken. “Men zegt altijd: ‘O, laat ons begrijpen waarom deze persoon in deze netelige kwestie terechtkwam.’ Als ik dat hoor keert mijn maag, omdat ik me afvraag wat dat te maken heeft met de videobeelden die we te zien kregen”, zei Jae Rice (29), die Blake al kent sinds zijn schooltijd in Evanston.

Volgens zijn moeder, Julia Jackson, waren ‘sorry, sorry’ de eerste woorden die haar zoon uitsprak toen hij bij bewustzijn kwam. Ze vertelde hem zich niet te moeten verontschuldigen om in de rug te zijn geschoten. “Hij zei me: ‘Ik wil jullie niet tot last zijn, ik wil bij mijn kinderen zijn. Ik denk niet ooit nog te kunnen lopen.’”

Niet boos op Trump

De diepreligieuze vrouw riep alle betrokkenen op tot zelfonderzoek. “Geef Jacob gerechtigheid en kijk in jullie harten. Dit land heeft genezing nodig. We zijn de Verenigde Staten. Zijn we verenigd?”, vroeg ze zich openlijk af. “Aan alle agenten: ik bid voor jullie en je gezinnen. Aan alle burgers, mijn zwarte en bruine zussen en broers, ik bid voor jullie. Ik geloof dat jullie intelligent zijn. Laten we onze harten, onze liefde en verstand gebruiken om samen te werken en de wereld tonen hoe mensen verondersteld worden elkaar te behandelen. Amerika is groots als we groots handelen.”

Ze verontschuldigde zich dat ze het telefoontje miste van president Trump. “Ik ben niet boos op jou, ik respecteer je als leider van het land”, vervolgde ze. “Ik zou wel willen dat de politici een beter voorbeeld geven aan de burgers. Laten we bij de feiten blijven. Zodra dat gebeurd is, kunnen we ons concentreren op de zaken die we moeten doen om ons land te herstellen, want dit land is in groot gevaar. Er is te veel haat en er zijn te veel moorden.”

Burgerrechtenadvocaat Crump viel haar bij, met een scherpe waarschuwing. “Als we niet de systemische hervorming krijgen waar Amerika nu om schreeuwt, zullen we hashtag na hashtag, protest na protest, en brandende steden blijven zien.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234