Zondag 24/01/2021

Jack the Ripper-mysterie opgelost? DNA onthult identiteit na 126 jaar

Aaron Kosminski.Beeld Kos

Een straf staaltje wetenschappelijk speurwerk: na 126 jaar is de identiteit van Jack the Ripper eindelijk achterhaald, meent de Daily Mail. Het zou gaan om Aaron Kosminski, een Poolse Jood die al lange tijd op het lijstje van zes hoofdverdachten stond. Een sjaal met bloed leidde uiteindelijk tot de baanbrekende doorbraak.

Het mysterie van de seriemoordenaar die in 1888 in Londen minstens vijf prostituees verminkte en vermoordde hield de hele wereld in de ban. Er ontstonden heel wat van de pot gerukte complottheorieën, waarbij zelfs de kleinzoon van de Engelse koningin Victoria en ex-premier William Gladstone als mogelijke dader aangewezen werden.

Aan alle speculatie kan nu echter een einde komen, met dank aan Russell Edwards. De 48-jarige zakenman kocht zeven jaar geleden tijdens een veiling het met bloed doorweekte sjaaltje dat naast het lichaam van Catherine Eddowes -een van de slachtoffers- gevonden werd. Daarop schakelde hij de hulp in van Jari Louhelainen, een icoon als het op genetisch bewijsmateriaal van oude misdaadzaken aankomt. Dankzij de nieuwste technieken kon het DNA dat nog teruggevonden werd op het sjaaltje gelinkt worden aan dat van zowel de nazaten van Catherine als de hoofdverdachte.

"Begon zelf detective te spelen"
"Ik raakte geïntrigeerd door de zaak toen ik in 2001 de film 'From Hell' met Johnny Depp zag", aldus Edwards. "Ik begon zelf een beetje detective te spelen en ging opzoekwerk doen in het nationale archief, waar nog heel wat originele documunten te vinden zijn. Ik begreep al snel dat heel wat zelfverklaarde experts die moeite niet gedaan hadden. En zo raakte ik er steeds meer van overtuigd dat er iets over het hoofd gezien werd."

"In 2007 was de moed me wel in de schoenen gezakt, maar dan las ik plots in de pers dat er een sjaal verkocht zou worden die gelinkt werd aan Jack the Ripper. Volgens de eigenaar was zijn voorvader een politieagent die aanwezig was op de plek van de moord. Die had het kleinood gewoon meegenomen om aan zijn vrouw te geven, en sindsdien was het al die tijd in de familie gebleven. Zonder dat het ooit gewassen werd bovendien. In 2006 werd er nog een forensische test op uitgevoerd, maar die was zo oppervlakkig dat ze niets opleverde."

Asters
"Toen die sjaal verkocht werd, was de belangstelling dan ook minimaal. Ik geloofde echter dat dat oud ding nog iets zou kunnen opleveren: er stonden motiefjes op van asters, het symbool van de feestdag Michaelmas. De christenen vierden dat op 29 september, maar in de orthodoxe kerk vond die dag op 8 november plaats. En laten dat nu net de twee datums zijn waarop Jack the Ripper voor het laatst toegeslagen heeft: op 29 september vermoordde hij Elizabeth Stride én Catherine Eddowes, op 8 november stierf Mary Jane Kelly de gruwelijkste dood van allemaal."

"Maar Catherine die zo'n dure sjaal droeg, dat sloeg nergens op. Ze was zo arm dat ze de dag voor de moord nog haar schoenen verkocht had. Zou het dan niet kunnen dat Jack the Ripper die sjaal zelf achtergelaten had als aanwijzing voor zijn volgende moord? Het bleef gissen natuurlijk, maar het was tenminste een aanknopingspunt."

Infraroodcamera
"Intussen had ik ook vernomen dat de politie er bijna zeker van was dat Kosminski de dader was, alleen bleef het echte bewijs uit. Hij was een Poolse Jood die met zijn familie naar Londen getrokken was om het etnische geweld in Rusland te ontvluchten. Die kerel was mentaal ziek, leed aan hallucinaties en werd omschreven als een vrouwenhater. Het was nu aan de moderne wetenschap om te bewijzen dat hij onze man was."

"En dan verscheen Louhelainen op het voorplan: in 2011 ontdekte de genetische expert met een infraroodcamera dat die donkere vlekken meer waren dan alleen bloed. Er bleken ook spetters van de slagader op te zitten, wat dus betekende dat er een afslachting gebeurd moest zijn. Ultravioletfotografie bracht ook sperma aan het licht, en dan werd het natuurlijk echt interessant. Ik had nooit verwacht dat ik bewijs van Jack the Ripper zelf zou aantreffen, maar Jari waarschuwde dat er meer testen moesten uitgevoerd worden alvorens er conclusies konden getrokken worden."

Mitochondriaal DNA
"Om absolute zekerheid te krijgen, kwam hij met mitochondriaal DNA op de proppen. Ik moest dus een vrouwelijke afstammeling van Catherine Eddowes vinden, kwestie van de stalen te kunnen vergelijken. In een documentaire rond Jack the Ripper was Karen Miller -een achterachterachterkleindochter van Eddowes- aan het woord gekomen en zij stemde ermee in om DNA af te staan."

"De test bracht een perfecte match aan het licht. Van een doorbraak gesproken: we wisten nu dat de sjaal echt op de plek van de misdaad gelegen had en dat er bloed van het slachtoffer op zat. Nooit eerder kon zoiets wetenschappelijk bewezen worden. En nu was het tijd om ook het DNA van de moordenaar aan de sjaal te linken."

"Uitstrijkje van de mond"
"Ik ging op zoek naar een familielid van Kosminski, en met succes: een afstammeling van zijn zus bezorgde mij een uitstrijkje van de binnenkant van haar mond. Ongelooflijk maar waar, na maanden knarsetandend wachten leverde ook die test het gewenste resultaat op. Zeven jaar nadat ik de sjaal gekocht had, had het web rond Kosminski zich hermetisch gesloten."

"Kosminski was 23 toen de moorden plaatsvonden en leefde met zijn twee broers en zus op een steenworp van de plek waar het derde slachtoffer -Elizabeth Stride- vermoord werd. Hij werkte als kapper in Whitechapel, de wijk waar Jack the Ripper vijfmaal toesloeg. Hij was een zielig wezen, die seksuele voldoening vond in het afslachten van vrouwen. Uiteindelijk stierf hij op 53-jarige leeftijd in een gesticht aan gangreen", besluit Edwards.

Catherine Eddowes werd een bekend slachtoffer van The Ripper omdat hij na haar moord het beruchte 'From Hell'-bericht verstuurde. The Ripper stopte Eddowes' nier in een doos en verstuurde deze naar George Lusk, het hoofd van het Waakzaamheidscomité van Whitechapel. In de brief schreef hij het volgende:

From Hell
Meneer Lusk, ik stuur u de helft van de nier die ik uit een vrouw haalde. Ik bewaarde hem voor u.

Het andere deel heb ik gebraden en opgegeten, het was erg lekker. Misschien stuur ik u het bebloede mes, als u een tijdje wacht.

Pak me zodra u kunt meneer Lusk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234