Zaterdag 04/07/2020

PostuumJack Welch

Jack ‘Neutron Jack’ Welch (1935-2020) maakte van General Electric het grootste bedrijf ter wereld

Jack Welch, gewezen CEO van General Electric, in 2010. Beeld REUTERS

Hij was voor het zakenleven wat Mohammed Ali was voor de sport: The Greatest. Jack Welch was de belichaming van het aandeelhouderskapitalisme aan het einde van de 20ste eeuw. 

Jack Welch verdiende de bijnaam Neutron Jack door 100.000 banen te schrappen. Ondertussen steeg de beurswaarde van zijn bedrijf General Electric tussen 1981 en 2001 met 3.000 procent. Toen hij terugtrad, was General Electric het grootste bedrijf ter wereld. Niet voor niets riep het zakenblad Fortune hem in 2000 uit tot manager van de eeuw. The Financial Times koos GE vele jaren tot de meest gerespecteerde onderneming. 

“Hij was de gouden standaard van grootheid, het icoon van industrieel voorstellingsvermogen”, zo werd hij lyrisch bewierookt door hoogleraar Jeffrey Sonnenfeld van Yale, nadat maandag zijn dood werd bekendgemaakt. President Donald Trump noemde hem een legende en vriend. ‘Geen manager is te vergelijken met Neutron Jack’, twitterde Trump. Welch werd 84 jaar; hij stierf door nierfalen.

Welch ging in tegen de trend van ‘schoenmaker, blijf bij je leest’. Hij pretendeerde alles in goud te kunnen veranderen: van kerncentrales tot medische apparatuur, vliegtuigmotoren, plastics, media, ict en financiële dienstverlening. Hij wilde alleen bedrijven die in hun eigen sector een mondiale marktleider waren of nummer twee of drie. Zijn bekendste uitspraak was ‘Fix it, sell it or close it’ – ‘herstel het, verkoop het of sluit het’. Nadat hij vier dagen voor 9/11 afscheid nam van het bedrijf,  kreeg Welch nog een gouden handdruk van 411 miljoen dollar (368 miljoen euro) mee, hoewel hij gebleven was tot een jaar na zijn pensioen.

Onder zijn opvolger Jeffrey Immelt ging het al snel mis met het conglomeraat. General Electric zou aftakelen en het verdween zelfs enige jaren geleden voor het eerst in de geschiedenis uit de Dow-index van dertig toonaangevende bedrijven. Welch werd later verweten via kredieten van zijn eigen financiële instellingen kreupele onderdelen overeind te hebben gehouden. Zijn ster verbleekte na de kredietcrisis, toen hij ook een symbool werd van ongebreidelde hebzucht.

Aziatische uitdaging

Welch werd geboren in Massachusetts als enig kind in een eenvoudig gezin. Al heel jong verklaarde hij miljonair te zullen worden. Na de universiteit trad hij in dienst van General Electric – een bedrijf dat was opgericht door de uitvinder Thomas Alva Edison – dat toen vooral huishoudelijke apparatuur als stofzuigers, witgoed en televisies maakte.

Hij werd in 1981 CEO toen de omzet 13 miljard dollar bedroeg en Japanse concerns als Sony, Hitachi, Panasonic en Sharp de westerse ondernemingen uitdaagden. Als jongste manager van een Dow-fonds onderkende hij de Aziatische uitdaging. Binnen vijf jaar verkocht hij tweehonderd bedrijven die in zijn ogen te klein waren of te weinig rendeerden. 

Hij zou twintig jaar lang CEO blijven, en stond een sociaal-darwinistische cultuur voor: de sterksten zullen overleven. Elk van zijn bedrijven moest ‘lean’ en ‘mean’ zijn. Veel van zijn visies verpakte hij in korte slogans: ‘Bepaal uw eigen lot, anders doen anderen het’; ‘Bureaucraten moeten worden geridiculiseerd en verwijderd’ of ‘Als je wacht op de perfecte oplossing, is iedereen je al voorbijgestreefd’. Onder dat motto veranderde General Electric van bureaucratische kolos in een flexibele en zeer dynamische organisatie die optimaal gebruik wist te maken van de door Ronald Reagan in gang gezette neoliberale revolutie. 

Ratrace

Zijn status van superster steeg in de jaren negentig tot ongekende hoogte. Er kwam een cultus rond zijn persoon tot stand die niet meer zou worden geëvenaard. 

Welch’ biografie – Jack Welch, waar het om gaat – werd een wereldwijde bestseller. In 2005 schreef hij samen met zijn derde echtgenote Suzy het boek Winnen. “Ik wil mensen uitdagen. Ik wil met ze discussiëren. Maar ik wil ook gezellig een glas met ze drinken.” 

Bedrijven moesten in zijn ogen telkens vernieuwen. Managers moesten trainingen volgen om besluitvorming te versnellen. Hij werkte zelf zes dagen per week en verwachtte dat ook van zijn personeel. Wie niet mee wilde doen aan deze ratrace, moest maar een andere werkgever zoeken. In 2020 hoef je daar niet meer mee aan te komen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234