Vrijdag 26/02/2021

'Ja, met de dood in het hart'

CD&V geeft Verhofstadt III enkel voorlopig vertrouwen

Als er op 23 maart van volgend jaar geen staatshervorming op tafel ligt, zegt CD&V de interim-regering-Verhofstadt adieu. Met die belofte kregen Yves Leterme en Jo Vandeurzen een vrijwel unaniem 'ja' van hun achterban. Maar voor triomfalisme was er geen plaats.

Door Ruud Goossens

Brussel l En evenmin voor Jean-Luc Dehaene en Herman Van Rompuy: die twee CD&V-tenoren uit het verleden stuurden hun kat. Het meeste applaus was er voor Leterme: 'Weet dat heel Vlaanderen u respecteert voor de manier waarop gij aantoont dat politiek meer is dan streven naar posten en portefeuilles, Yves.'

Een geweldig glorieuze setting had CD&V niet uitgekozen over zijn 'goedkeuringscongres'. Daarvoor kijken de Vlaamse christendemocraten met iets te veel dubbele gevoelens naar de derde regering onder leiding van Guy Verhofstadt. In een klein ondergronds zaaltje van de Katholieke Universiteit van Brussel was er geen plaats voor toeters en bellen. "En ik die dacht dat we de catacomben allang ontvlucht waren", grapte ondervoorzitter Wouter Beke, terwijl hij in de slipstream van toekomstig interim-voorzitter Etienne Schouppe naar niveau -1 snelde.

Daar probeerde Jo Vandeurzen uit te leggen waarom het logisch is dat de CD&V-top nu in een regering wil stappen die zo afwijkt van wat vooraf beloofd was. Geen garanties over staatshervorming, geen gesplitst Brussel-Halle-Vilvoorde en geen Leterme in de Wetstraat 16. En toch willen Vandeurzen en Leterme niet aan de kant blijven staan, zoals kartelpartner N-VA. "Omdat we doen wat in het wezen van elke christendemocraat zit: verantwoordelijkheid nemen", verklaarde Vandeurzen. "Onze kop in het zand steken was geen optie. Al is er voor euforie of triomfalisme geen plaats."

"Dankzij zijn 'verscheurende keuze voor geloofwaardigheid' van enkele weken geleden heeft Leterme", zo zei Vandeurzen, "bij de Franstaligen de overtuiging doen groeien dat de radicalisering in Vlaanderen enkel zal toenemen zonder staatshervorming." En dus is er een perspectief op een oplossing tegen 23 maart, gelooft de afscheidsnemende CD&V-voorzitter. Reagerend op de uitspraken van FDF-voorzitter Olivier Maingain ("er komt geen staatshervorming") was Vandeurzen duidelijk: "Als er op 23 maart geen communautaire resultaten zijn, dan zit uw grote boer, pardon broer (Didier Reynders, RG) zonder regering."

Die uitdrukkelijke belofte bleek ook nodig om de eigen achterban over de streep te trekken. Daar heerst grote twijfel over de Franstalige bereidheid om mee te werken aan een staatshervorming en is de vrees bijzonder groot dat Leterme op 23 maart niets in handen zal hebben. Dat bleek uit alle tussenkomsten. Zo wilde de Antwerpse afdeling enkel een "voorlopig ja" geven. Zo zei Johan Sauwens dat er in Limburg "grote ongerustheid" heerst over een goede afloop. En zo betreurden heel wat andere sprekers dat hun partij geen enkel sociaal departement in handen wist te krijgen.

Ook de jongeren zijn er niet gerust op, zei hun voorzitter Bert De Brabander. Hij vraagt dat de partijtop eind maart eerst een congres bijeenroept voor hij beslist om in de regering te blijven. Daar zal moeten blijken of er genoeg garanties zijn voor een staatshervorming. "Nu kunnen we enkel met de dood in het hart ons voorlopig vertrouwen geven", zei hij. Hij kreeg er een lang applaus voor. Net als Kamerlid Hendrik Bogaert toen die zijn twijfels over Verhofstadt ventileerde. "Is het een schande om die man niet voor de volle honderd procent te vertrouwen?"

Volgens Vandeurzen, die net als Leterme en De Crem behoorlijk wat applaus in ontvangst mocht nemen, hoeven de leden zich nog voorlopig nog geen zorgen te maken. "De aanwezigheid van de Vlaamse christendemocraten moet op zichzelf een voldoende garantie zijn voor een goed en sociaal beleid", zei hij. En dat behoorlijk wat leden nu met dubbele gevoelens zitten, is niet eens slecht. "Dat is een zeer christendemocratische gemoedstoestand", zo verwees hij naar de voorliefde van CD&V'ers om zich van enerzijds-anderzijdsconstructies te bedienen. "Ik heb me trouwens ook laten vertellen dat berouw hebben aangenamer is dan niet zondigen."

Het slotwoord was voor de kopman. Die bedankte Vandeurzen voor zijn jarenlange inzet voor de partij, maar hamerde er vooral nog eens op dat Verhofstadt III een tijdelijke oplossing is. "Laat dat voor iedereen duidelijk zijn", orakelde Leterme. "Het beste moet nog komen." En dat is - "afspraak is afspraak, collega's van de N-VA" - een grote staatshervorming, en vervolgens: premier Leterme. "Als er ten minste nog ethiek is in de politiek", voegde hij eraan toe. Maar hij heeft er veel geloof in. "Ik weet dat de afgelopen maanden de instellingen in hun voegen hebben doen kraken. Maar nu is het non van vele jaren veranderd in een oui mais. Het was dus de moeite."

De leden waren het daar, op één tegenstem na, volledig mee eens. En dus kon Leterme Pieter De Crem succes wensen: hij moet deze ochtend de sleutels van het defensiekabinet gaan ophalen bij zijn aartsvijand André Flahaut. "Naar verluidt zal die in kogelvrij vest op het appel verschijnen."

Yves Leterme:

Laat één ding duidelijk zijn, Verhofstadt III is tijdelijk, het beste moet nog komen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234