Vrijdag 03/04/2020
Het Heulepark in Kortrijk staat onder water doordat de Heulebeek de afgelopen dagen uit haar oevers trad.

Weer

Ja, er is nog altijd te weinig grondwater

Het Heulepark in Kortrijk staat onder water doordat de Heulebeek de afgelopen dagen uit haar oevers trad.Beeld kos

Het regent, het regent, de pannen worden nat. Maar vult dat regenwater ook het grondwater aan? Is er beterschap na de grondwatercrisis van vorig jaar?

Februari was nat. Dat kon u waarschijnlijk zelf afleiden uit het aantal keren dat u kletsnat op het werk aankwam. Maar ook de cijfers van het KMI bevestigen: in Ukkel viel er 107,7 millimeter neerslag in 22 dagen. We mogen spreken van de op drie na meest natte februarimaand sinds 1981, de start van de metingen. Ook maart gaat gewoon verder op dat elan met regen, regen en nog eens regen.

Om persoonlijke frustratie over die constante regenval te verzachten, hebt u misschien weleens gedacht: we fietsen nog eens met de lach door de regen, want dit is goed voor het grondwaterpeil. Professor waterbouwkunde Patrick Willems (KU Leuven) herkent het idee alvast. Hij wordt dagelijks aangesproken met de vraag: “En, mag het nu stoppen met regenen? We begrijpen dat de natuur het nodig heeft, maar we zijn het beu.”

Inhaalbeweging

Willems moet mensen telkens teleurstellen. De natuur zou gerust nog wat extra regen kunnen gebruiken. De opeenvolging van drie droge zomers in 2017, 2018 en 2019 heeft de grond danig uitgedroogd. Ze heeft nog steeds dorst. Dat bleek uit de laatste meting van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) op 9 februari. De relatieve grondwaterstanden waren op dat moment sinds november nog maar weinig veranderd. Dat wil zeggen dat de stijging van het grondwater normaal verloopt voor de tijd van het jaar, maar dat de opgelopen achterstand niet goedgemaakt wordt.

“Ik verwacht dat we de afgelopen weken toch een inhaalbeweging gemaakt hebben”, zegt Willems. Hoe groot is moeilijk in te schatten. Nieuwe cijfers worden deze week verwacht. “Als je nu door de velden rijdt, zie je water op het land staan. Dat moet de tijd krijgen om de grond in te trekken” Als het bijvoorbeeld plots heel hard begint te regenen, waardoor het regenwater naar beken en riolen afvloeit, zijn we dat allemaal kwijt. “Het moet niet hard, maar lang en zacht regenen.”

Professor waterbouwkunde Patrick Willems (KU Leuven): "15 procent van de oppervlakte in Vlaanderen is verhard, waardoor regenwater meteen naar de zee loopt."Beeld rv

Toch lijkt het wat absurd. Het grondwatertekort werd niet veroorzaakt door te droge winters, maar door te droge zomers. Moeten we niet gewoon op nattere zomers hopen? Het probleem is dat de opeenvolging van droge zomers eerder de regel dan de uitzondering wordt in de komende honderd jaar. En dat heeft niet alleen gevolgen voor de beschikbaarheid van water in de warme maanden. Ook de biodiversiteit staat stilaan op het spel. Willems verwijst naar de duizenden dennenbomen die gekapt moeten worden omdat de de larven van de letterzetter zich door de bomen vreten. “Die bomen zijn verzwakt door de droge zomers.”

Beton

Eigenlijk zouden we dus geen enkele druppel regenwater verloren mogen laten gaan. “Maar als je weet dat 15 procent van de oppervlakte in Vlaanderen verhard is, waardoor regenwater meteen naar de zee loopt, weet je dat het moeilijk wordt.” Willems gelooft niet dat we die 15 procent zullen terugdringen. Maar op de rem staan voor een verdere toename van de verharding en alternatieven zoeken om regenwater beter op te vangen, moet wel lukken.

Denk aan wadigebieden in landelijke én stedelijke context. “Dat zijn onverharde zones waar je regenwater dat je anders zou verliezen, naartoe leidt en waar het rustig de grond kan intrekken.” De waterbouwkundige wijst op de vele voordelen van wadi’s. “Je ontlast er riolen mee, je creëert er groene zones mee in de stad en veel water zorgt voor hoog groen. Dat zorgt in de zomer dan weer voor voldoende schaduw.”

Voor huizen die geen ruimte hebben voor regenwaterputten, pleit Willems al langer voor meer collectieve putten. Als we regenwater gebruiken om het toilet door te spoelen, de was te doen en in de tuin gebruiken, kunnen we vijftig van de honderd liter drinkwater die we vandaag gemiddeld per persoon gebruiken, besparen. “Daarnaast zullen industrie en landbouw nog stevige inspanningen moeten leveren. Want het gaat niet om één oplossing voor dit probleem, maar een totaalpakket van maatregelen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234