Zondag 24/10/2021

Italië zkt. oude wijze man

Nu de hoogbejaarde Giorgio Napolitano (89) zijn ontslag heeft gegeven als president van Italië, moet het land op zoek naar een nieuw baken van stabiliteit. De kans dat het een consensusfiguur op leeftijd wordt, is groot.

Een grote verrassing is het aftreden van Giorgio Napolitano (89) niet. Meermaals had de oud-communist aangegeven dat de fut eruit was. "Natuurlijk ben ik blij om naar huis te gaan", gaf Napolitano gisteren openhartig toe toen een schoolmeisje hem vroeg of hij het indrukwekkende Palazzo del Quirinale niet zou missen. "Het is inderdaad mooi, maar ook bijna een gevangenis."

In de jaren die hem nog resten, wil Napolitano zich liever niet meer te veel zorgen maken over de politieke stabiliteit van zijn land. Toch is de kans reëel dat zijn vertrek voor deining zal zorgen. Elke verandering in het complexe Italiaanse politieke landschap kan een voorbode zijn van instabiliteit.

Bovendien was Napolitano immens populair. De voorbije negen jaar was de man erin geslaagd de Italiaanse instellingen staande te houden. Het was niet zonder reden dat de politiek hem in 2012 met aandrang om een tweede termijn verzocht. Toen al had de hoogbejaarde Napolitano daar weinig zin in, maar door de politieke chaos ging hij overstag.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld Frankrijk, is de president in Italië veeleer een ceremonieel figuur. Zo mag de president onder meer diplomaten crediteren, goedgekeurde wetten uitvaardigen en referenda afkondigen. Ook kan hij het parlement ontbinden en de premier aan de kant schuiven, iets wat hij overigens een paar jaar geleden met Silvio Berlusconi heeft gedaan.

Veel belangrijker nog is de president als consensusfiguur. Een figuur die het vertrouwen geniet van het brede publiek, en die - zeker in het geval van Napolitano - de Italiaanse politiek een respectabel gezicht geeft.

Verschillende kandidaten

Wie Napolitano zal opvolgen, is voorlopig nog onduidelijk. Er circuleren verschillende namen, maar niemand lijkt voorlopig een leiderspositie in te nemen. Zo zou Walter Veltroni (59), voormalig burgemeester van Rome, een kanshebber zijn. Net zoals de oud-premiers Romano Prodi (75) en Mario Monti (71), minister Pier Carlo Padouan (64) en rechter Sergio Mattarella (73) van het Constitutioneel Gerechtshof. Een voor een mannen op leeftijd met een hoge staat van dienst. Ook president Mario Draghi (67) van de Europese Centrale Bank werd genoemd, maar die liet inmiddels weten geen belangstelling te hebben in het presidentschap.

Volgens kenners is de kans sowieso groot dat de nieuwe president van Italië een oude, eerder kleurloze man wordt. Piepjong kan hij hoegenaamd niet zijn, want de leeftijdsgrens ligt vast op 50. Maar in Italië kleurt de politiek opvallend grijs. Napolitano klokt vandaag af op 89. Zijn voorganger, Carlo Azeglio Ciampi, hield het vol tot zijn 86ste. Silvio Berlusconi, jarenlang het illustere politieke uithangbord van het land, trad af als premier op 75-jarige leeftijd.

Als enige vrouw wordt ook oud-minister Emma Bonino (66) genoemd, al is de kans volgens kenners minder groot dat zij het haalt. Niet alleen haar pro-Europese standpunten zouden moeilijk liggen, ook het feit dat ze een vrouw is, speelt niet in haar voordeel. 'Il Cavaliere' Berlusconi zal wellicht ook nog een gooi doen naar het ambt, al schat niemand zijn kansen hoog in. Huidig premier Matteo Renzi - met zijn 40 jaar een van de jonkies in de Italiaanse politiek - wil uiteraard het liefst een president die zijn hervormingsplannen steunt.

Het twaalfde Italiaanse staatshoofd zal worden aangeduid door een congres dat is samengesteld uit meer dan 1.000 nationale en regionale volksvertegenwoordigers. De stemming staat gepland voor 29 januari, om 15 uur. "Normaal gezien zullen we eind deze maand een nieuwe president hebben", zo klonk de premier hoopvol tijdens een boekvoorstelling in Rome.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234