Maandag 17/01/2022

Italië snijdt diep in eigen vel

In Italië dreigen de vakbonden met acties nu de regering er het zwaarste besparingsprogramma uit ’s lands geschiedenis heeft goedgekeurd. Voor Silvio Berlusconi, die zich sterk had gemaakt dat zijn land als eerste in de eurozone weer uit de recessie geklommen was, is het hard ontwaken. Zo hard zelfs dat hij de jongste dagen uitblonk in discretie - en het slechte nieuws door anderen liet overbrengen.

Besparingsplan van regering-Berlusconi moet 24 miljard euro opleveren in twee jaar

undefined

De Italiaanse regering wil in twee jaar tijd 24 miljard euro besparen. Terwijl de publieke sector zwaar moet inleveren, hoopt de regering minstens een deel te recupereren van de honderd miljard die ze jaarlijks door belastingontduiking misloopt.

Het bikkelharde spaarpakket werd opgesteld door minister van Economie Giulio Tremonti en komt er nadat eerder in onder meer Griekenland, Portugal, Spanje en Duitsland vergelijkbare drastische maatregelen waren genomen.

Rome hoopt in twee jaar tijd 24 miljard euro te besparen, een bedrag waarmee het gat in de begroting tot op de Maastrichtnorm (minder dan 3 procent) kan worden dichtgereden. Vandaag beloopt ’s lands tekort 5,3 procent van het bruto binnenlands product, evenveel als dat van België. Ook de Italiaanse staatsschuld, 116 procent van het bbp, dient fors afgebouwd.

Doel van de hele operatie: het vertrouwen van de markten in Italië en de eurozone herstellen. Toch waren de eerste effecten, dinsdag, negatief: de beurs van Milaan sloot af met 4,3 procent verlies, de vrees vertalend dat de prille economische heropleving onder druk van de besparingen weer ongedaan gemaakt wordt. Inzake groei was Italië de voorbije jaren hoe dan ook al de slechtste leerling van de Europese klas.

Tremonti’s snoeiprogramma is niet mals. De salarissen van 3,5 miljoen werknemers in de overheidssector worden drie jaar lang bevroren; hoge en topambtenaren moeten 5 tot 10 procent van hun loon inleveren; regio’s, gemeenten en lokale besturen zien de streep gehaald door 13 miljard euro overheidsfondsen; wie eind dit jaar met pensioen had zullen vertrekken, moet zes maanden langer aan het werk blijven; per vijf ambtenaren die opstappen wordt er maar één nieuwe aangeworven.

De pensioenleeftijd voor vrouwelijke functionarissen wordt gelijkgetrokken met die van de mannen, waardoor tegen 2016 iedereen pas op 65 met pensioen mag; diverse overheidsdiensten en studiebureaus worden afgeschaft of in de bestaande ministeries geïntegreerd. Op het vlak van de gezondheidszorg wordt dan weer sneller werk gemaakt van de daling in de geneesmiddelenconsumptie.

Ook de privésector zal worden aangepakt. Met name met de belastingontduiking - jaarlijks loopt de schatkist volgens een recente studie honderd miljard euro mis - zal hevig de strijd worden aangebonden. Zo zullen dienstverleningen en prestaties van meer dan vijfduizend euro niet langer cash betaald mogen worden en zal de elektronische facturering om redenen van fiscale traceerbaarheid verplichtend worden.

Een eenmalige amnestieregeling moet ook de twee miljoen zonder vergunning gebouwde huizen - die dus evenmin op het kadaster voorkomen - naar de belastbare wettelijkheid terughalen. Iedere toerist die in Rome overnacht, krijgt ook 10 euro verblijfsheffing te betalen.

Er hoeft geen tekening bij: dit pakket dreigt de op eeuwig optimisme drijvende premier Berlusconi niet verkocht te krijgen. In de pers wordt alvast gewag gemaakt van diepe onenigheid binnen de regering, met Tremonti aan de kant van de harde bespaarders en de premier zelf in het kamp dat wat minder hard wil gaan. Toen het kabinet de plannen dinsdagavond enigszins en stoemelings goedkeurde, werden meerdere onderdelen ervan alsnog als ‘onder voorbehoud’ bestempeld. In plaats van persoonlijk de buitenwereld tegemoet te treden, vaardigde de premier bovendien staatssecretaris Gianni Letta als onheilsboodschapper af.

Hoewel Silvio Berlusconi de voorbije jaren talloze woelige waters doorzwommen heeft, bleef telkens weer een solide meerderheid achter hem staan. Maar nu de Italianen in hun portemonnee geraakt worden, zou de knik in de populariteitscurve wel eens definitief kunnen worden.

Alleszins staan behalve de linkse oppositie ook de sociale organisaties klaar om hard weerwerk te bieden. Zo roept de grote vakbond CGIL tot een algemene staking op, noemt de sociaaldemocratische Partito Democratico de plannen “onwerkbaar” en gingen werknemers van het door de overheid gerunde, af te schaffen opleidingsinstituut Isfol meteen tot protestacties over.

Voor de regering houdt het ideale scenario in dat het parlement de maatregelen snel goedkeurt en dat het protest verstomt omdat links geen alternatief heeft. Het reële scenario zou er echter anders kunnen uitzien: dat de spanningen binnen de vandaag al onder schandalen en persoonlijke rivaliteiten gebukt gaande regering niet langer houdbaar zijn - en dat het kabinet ten val komt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234